Ở Việt Nam, cây chuối được trồng phổ biến từ đồng bằng đến miền núi, chủ yếu để lấy quả phục vụ tiêu dùng và xuất khẩu. Lá chuối thường chỉ được dùng để gói bánh chưng, bánh tét, bánh giò, xôi, giò chả và một số món ăn truyền thống.
Sau mỗi vụ thu hoạch, lượng lá dư thừa có thể bị bỏ đi, dùng làm thức ăn cho gia súc hoặc đốt để dọn vườn. Ngay cả khi được bán, lá chuối cũng có giá khá rẻ. Tại các chợ truyền thống, giá bán lẻ vào khoảng 20.000 đồng/kg, còn giá sỉ dao động từ 10.000-12.000 đồng/kg. Những tàu lá đẹp, đã róc bỏ sống lá, có giá khoảng 8.000-10.000 đồng/kg.
Để đáp ứng điều kiện xuất khẩu, sản phẩm phải là lá chuối tây, có bản rộng khoảng 30cm, còn nguyên vẹn, không rách và giữ được màu xanh tự nhiên. Do lá chuối khá giòn, người thu hoạch phải lựa chọn đúng độ tuổi rồi phơi nắng vừa đủ để lá trở nên mềm dẻo mà không đổi màu.
Một chiếc lá có giá gần nửa triệu đồng
Trên Amazon Mỹ, lá chuối được niêm yết với giá 17,95 USD, tương đương gần 500.000 đồng/kg, chưa bao gồm phí vận chuyển. Phần giới thiệu cho biết sản phẩm có thể giúp món ăn đẹp mắt hơn và tạo mùi thơm tự nhiên khi dùng để gói hoặc nấu thực phẩm.
Tại Amazon Nhật Bản, một chiếc lá chuối tươi được rao bán với giá 2.280 yên, tương đương gần 500.000 đồng. Bộ 3 lá có giá khoảng 3.700 yên, tương đương 760.000 đồng; bộ 5 lá được bán với giá 5.700 yên, khoảng 1,17 triệu đồng.
Trên eBay vào năm 2021, hai tàu lá chuối có xuất xứ Trung Quốc được bán với giá khoảng 20 USD, hơn 450.000 đồng, chưa tính phí vận chuyển. Lá chuối từ Thái Lan có giá khoảng 25,39 USD/kg, tương đương gần 580.000 đồng/kg. Phí vận chuyển quốc tế cho 1kg lá tại một số gian hàng cũng lên tới khoảng 17 USD.
Phần lớn lá chuối trên các sàn thương mại điện tử quốc tế có nguồn gốc từ Thái Lan, Trung Quốc và Nhật Bản. Khách hàng chủ yếu là cộng đồng người châu Á, các nhà hàng phục vụ món ăn truyền thống hoặc người ưa chuộng vật liệu tự nhiên khi chế biến thực phẩm.
Không chỉ được dùng để gói thực phẩm
Theo trang HealthShots của Ấn Độ, thực phẩm được gói hoặc hấp bằng lá chuối có thể giữ độ ẩm, mùi thơm đặc trưng và hạn chế thất thoát một số dưỡng chất trong quá trình chế biến. Tại nhiều quốc gia châu Á, lá chuối còn được sử dụng như một loại “đĩa sinh học”, thay thế đồ nhựa dùng một lần.
Nghiên cứu đăng trên tạp chí South African Journal of Chemical Engineering năm 2021 cho thấy cây chuối chứa nhiều hợp chất có đặc tính kháng khuẩn và chống oxy hóa. Chuyên gia dinh dưỡng Sangeeta Tiwari cho biết lá chuối có khả năng ức chế sự phát triển của một số vi khuẩn nên từng được dùng trong y học dân gian và bảo quản thực phẩm.
Lá chuối cũng chứa các chất chống oxy hóa như polyphenol và flavonoid. Theo nghiên cứu đăng trên Frontiers in Pharmacology năm 2018, những hợp chất này có thể giúp trung hòa gốc tự do, giảm stress oxy hóa và hỗ trợ hệ miễn dịch.
Tuy nhiên, bề mặt lá có thể bám bụi bẩn, vi khuẩn hoặc tồn dư thuốc bảo vệ thực vật. Trước khi dùng để gói hay đựng thức ăn, lá cần được rửa kỹ dưới vòi nước, lau khô hoặc trụng qua nước nóng để bảo đảm vệ sinh.
(T/h Sức khỏe & Đời sống, Thanh Niên)
