Cứ vào khoảng cuối tháng 4, đầu tháng 5, mận cherry Sơn La lại xuất hiện trên các chợ dân sinh và chợ mạng, thu hút sự quan tâm của người tiêu dùng. Khác với những giống mận thông thường, loại quả này có kích thước nhỏ, hình tròn đều, lớp vỏ căng bóng và chuyển sang màu đỏ tím khi chín. Nhìn thoáng qua, nhiều người dễ liên tưởng đến những trái cherry nhập khẩu, nhưng giá bán lại bình dân hơn đáng kể.
Thực chất, mận cherry là tên gọi được người bán sử dụng cho một loại mận cơm có kích thước nhỏ. Khi còn xanh, quả có lớp vỏ xanh pha vàng, vị chua thanh. Đến lúc chín, vỏ chuyển dần sang đỏ tím hoặc đỏ sẫm, bên trong là phần thịt màu vàng óng, mọng nước và hạt nhỏ. Mận vừa chín tới có độ giòn sần sật, vị ngọt thanh xen chút chua nhẹ, trong khi những quả chín mềm thường có vị ngọt đậm hơn.
Nhờ vẻ ngoài bắt mắt và hương vị dễ ăn, mận cherry ngày càng được nhiều người tiêu dùng trẻ chú ý. Đặc biệt, khi được xếp trong những chiếc hộp nhỏ, những trái mận đỏ tím trông khá giống một loại trái cây nhập khẩu cao cấp, tạo nên sức hấp dẫn riêng cho đặc sản vùng cao này.
Mận cherry Sơn La chỉ có mùa chín đỏ khoảng nửa tháng
Mận cherry thường sinh trưởng ở những khu vực núi cao, địa hình đồi dốc, thậm chí có nơi nằm trên các sườn núi đá hiểm trở. Điều kiện canh tác không thuận lợi khiến việc chăm sóc và thu hoạch gặp nhiều khó khăn. Người trồng phải di chuyển trên các triền dốc, lựa chọn từng quả đạt độ già để hái, có những vị trí phải leo lên cao mới tiếp cận được cây.
Trước đây, nhiều nhà vườn thường thu hoạch mận khi quả còn xanh hoặc vừa bắt đầu chuyển màu để thuận tiện cho việc vận chuyển và bảo quản. Cách làm này giúp hạn chế tình trạng dập nát khi đưa hàng đi xa, nhưng mận thường có vị chua rõ hơn và chưa thể hiện hết hương vị đặc trưng của quả chín cây.
Những năm gần đây, nhận thấy người tiêu dùng ưa chuộng các loại trái cây có màu sắc đẹp, vị ngọt đậm, một số hộ trồng đã thay đổi cách thu hái. Thay vì hái sớm, họ để mận chín đỏ rồi mới đưa ra thị trường. Khi đạt độ chín này, quả có màu sắc hấp dẫn, thịt mọng nước và vị ngọt rõ rệt hơn. Tuy nhiên, mận chín cũng mềm và dễ bị dập, đòi hỏi người bán phải cẩn thận trong quá trình đóng gói, bảo quản và vận chuyển.
Điểm đặc biệt là thời gian thu hoạch mận cherry chín đỏ khá ngắn, chỉ kéo dài khoảng nửa tháng. Đây được xem là thời điểm thích hợp để thưởng thức những trái mận có màu sắc đẹp và hương vị ngọt ngon nhất. Khi vụ thu hoạch qua đi, nguồn cung nhanh chóng giảm, khiến loại quả này càng được nhiều người tìm mua mỗi khi đến mùa.
Giá từ 25.000–50.000 đồng/kg, được người thành phố ưa chuộng
Không chỉ hấp dẫn bởi vẻ ngoài giống cherry ngoại nhập, mận cherry Sơn La còn có lợi thế về giá bán. Theo thông tin được ghi nhận trên các chợ mạng, loại quả này thường được rao bán với giá dao động từ 25.000–50.000 đồng/kg, phù hợp với nhu cầu mua trái cây ăn hằng ngày của nhiều gia đình.
Để tăng sức hấp dẫn, các tiểu thương thường đóng mận trong hộp hoặc túi có trọng lượng từ 1–2 kg. Thay vì đổ thành từng đống như cách bán trái cây truyền thống, nhiều người lựa chọn xếp mận vào khay nhỏ, hộp nhựa hoặc túi lưới. Cách đóng gói này giúp những trái mận đỏ tím trở nên bắt mắt hơn, đồng thời thuận tiện cho việc vận chuyển và bán hàng trực tuyến.
Mận cherry có thể ăn trực tiếp hoặc chế biến thành nhiều món ăn vặt quen thuộc. Những quả còn xanh, có vị chua thanh thường được chấm muối ớt, dầm gia vị hoặc lắc đường. Với mận chín đỏ, người ăn có thể thưởng thức ngay để cảm nhận phần thịt giòn, mọng nước và vị ngọt tự nhiên. Ngoài ra, loại quả này còn được dùng để ngâm đường làm siro giải khát.
Khi chọn mua mận cherry, người tiêu dùng nên ưu tiên những quả có lớp vỏ căng, màu sắc tự nhiên, không bị dập nát hoặc xuất hiện dấu hiệu thối hỏng. Nếu muốn thưởng thức vị giòn ngọt đặc trưng, nên chọn quả đã chuyển đỏ nhưng phần thịt vẫn còn chắc. Mận xanh có thể để thêm một thời gian cho chuyển màu, song hương vị thường khác với những quả được thu hoạch khi đã chín trên cây.
Từ loại mận cơm nhỏ bé của vùng núi Sơn La, mận cherry dần trở thành đặc sản được người tiêu dùng thành thị quan tâm nhờ hình dáng lạ mắt, hương vị chua ngọt hài hòa và giá bán dễ tiếp cận. Dù chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn mỗi năm, loại quả này vẫn tạo được sức hút riêng giữa thị trường trái cây đa dạng.
