Nhắc đến ổi, nhiều người quen thuộc với ổi lê, ổi găng hay những giống ổi quả lớn được bán quanh năm tại chợ. Nhưng ở một số tỉnh miền Bắc còn có giống ổi với vẻ ngoài và hương vị khá đặc biệt mang tên ổi mỡ.
Ổi mỡ thường có quả nhỏ, phần đầu hơi nhọn. Khi còn xanh, vỏ quả có màu xanh và phần thịt khá cứng, có thể ăn giòn như nhiều giống ổi khác. Điểm đặc biệt chỉ thực sự xuất hiện khi quả chín. Lúc này, lớp vỏ dần chuyển sang màu vàng óng, căng bóng. Đây cũng được cho là lý do người dân gọi giống ổi này là “ổi mỡ”.
Quả càng chín, mùi thơm càng rõ. Chỉ cần để vài quả chín trong nhà cũng có thể cảm nhận được hương ổi lan ra xung quanh.
Phần thịt bên trong chuyển sang màu trắng ngà, mềm hơn lúc xanh, vị ngọt đậm và có cảm giác béo nhẹ. Người thích ăn giòn có thể chọn những quả mới bắt đầu chuyển màu, còn quả chín vàng phù hợp với người thích vị mềm, ngọt và thơm hơn.
Xưa quen thuộc trong vườn nhà, nay muốn mua phải chờ đúng mùa
Với một số người lớn lên ở miền Bắc, ổi mỡ gắn với ký ức về những khu vườn quê. Cây có thể được trồng trong vườn nhà, vừa tạo bóng mát vừa cho quả mỗi khi đến mùa.
Tuy nhiên, hiện giống ổi này không còn phổ biến như trước. Cây không được trồng đại trà, năng suất không cao, trong khi việc nhân giống và trồng mới chưa phổ biến.
Có những khu vực trước kia có nhiều cây ổi mỡ nhưng nay số lượng đã giảm đáng kể. Muốn gom được vài chục kg quả, người bán đôi khi phải thu mua từng ít một từ nhiều hộ gia đình.
Ổi mỡ cũng không có quanh năm. Quả thường bắt đầu xuất hiện khoảng tháng 7, chín rộ vào tháng 8 và mùa có thể kéo dài đến cuối tháng 9 hoặc đầu tháng 10.
Do thời gian thu hoạch ngắn và nguồn cung không lớn, những người yêu thích giống ổi này thường tranh thủ tìm mua khi vào mùa.
Trên chợ mạng, ổi mỡ được rao bán với giá khoảng 30.000-60.000 đồng/kg tùy thời điểm và nguồn hàng. Có những đợt lượng quả không nhiều, người bán vừa đăng đã nhanh chóng hết hàng.
Quả nhỏ nhưng thơm, chín vàng mới là lúc đặc biệt nhất
Ổi mỡ có thể ăn trực tiếp giống các loại ổi thông thường. Sau khi rửa sạch, người ăn có thể thưởng thức cả khi quả còn hơi xanh hoặc đợi đến lúc chín vàng. Nếu thích độ giòn, nên chọn quả mới chuyển màu, vỏ vẫn còn độ cứng. Những quả chín kỹ sẽ mềm hơn, vị ngọt đậm và mùi thơm rõ hơn.
Ngoài ăn tươi, một số người còn dùng ổi chín để chế biến đồ uống hoặc ngâm rượu hoa quả. Với các sản phẩm ngâm tại nhà, nguyên liệu và dụng cụ cần được làm sạch, đồng thời đồ uống có cồn nên được sử dụng ở mức phù hợp.
Khi mua, nên chọn những quả còn nguyên vẹn, không dập nát hay có dấu hiệu hư hỏng. Nếu muốn ăn ngay, có thể chọn quả đã chuyển vàng và tỏa mùi thơm; còn nếu cần để thêm vài ngày, những quả mới bắt đầu chín sẽ phù hợp hơn.
Từ giống ổi quê từng hiện diện trong những khu vườn gia đình, ổi mỡ nay trở thành thứ quả theo mùa không phải lúc nào cũng tìm được. Chính màu vàng óng khi chín, mùi thơm đặc trưng cùng nguồn cung hạn chế khiến loại quả nhỏ bé này vẫn được nhiều người tìm mua mỗi khi đến vụ.
Ổi mang lại lợi ích gì cho sức khỏe?
Ổi là loại trái cây giàu vitamin C. Khoảng 100 g ổi có thể cung cấp hơn 220 mg vitamin C, cao hơn đáng kể so với cam và vượt nhu cầu vitamin C hằng ngày của một người trưởng thành.
Bên cạnh đó, ổi còn cung cấp chất xơ, kali và các chất chống oxy hóa như carotenoid, flavonoid. Những thành phần này góp phần hỗ trợ hoạt động của hệ miễn dịch và sức khỏe tim mạch.
Hàm lượng chất xơ đáng kể cũng là một ưu điểm của ổi. Chất xơ hỗ trợ nhu động ruột, giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn, đồng thời tạo cảm giác no lâu. Vì vậy, ổi có thể là lựa chọn phù hợp cho bữa ăn nhẹ thay cho những thực phẩm nhiều đường và năng lượng.
Vitamin C còn tham gia vào quá trình tổng hợp collagen, có vai trò đối với cấu trúc và độ đàn hồi của da.
Dù giàu dinh dưỡng, ổi vẫn nên được sử dụng như một phần của chế độ ăn đa dạng, cân bằng thay vì xem như thực phẩm có tác dụng điều trị bệnh.
