Nhờ y học hiện đại ngày càng phát triển, sinh mổ đã trở nên an toàn và phổ biến hơn trước. Vì vậy, nhiều gia đình chủ động lựa chọn sinh mổ theo yêu cầu để con chào đời, với mong muốn thuận lợi cho sức khỏe, tinh thần và kế hoạch gia đình.
Chị Tiểu Liên (Trung Quốc) cũng đang có ý định như thế nhưng vấp phải sự phản đối kịch liệt từ phía gia đình chồng, cụ thể là mẹ chồng chị.
Theo đó, chị Tiểu Liên hiện đang mang bầu ở những tháng cuối của thai kì và dự kiến sinh vào tháng 1 âm lịch của năm 2026.
Tuy nhiên, trường hợp của chị khá đặc biệt, trong suốt hành trình mang bầu, chị Liên ốm nghén khá nặng, đến tận thời điểm hiện tại, chị vẫn còn những biểu hiện như nôn mửa, sợ tất cả các loại mùi và còn phải nằm một chỗ để đảm bảo không bị sảy thai.
Ảnh minh họa
Chính vì thế, cơ thể chị ở tam cá nguyệt thứ 3 này đang phải chịu đựng nhiều khó chịu như cơ thể sưng phù, chân nhức vì không thường xuyên được đi lại, đêm trằn troc khó ngủ, tay chân lâu ngày không làm việc hoạt động cũng trở nên bị "lười" hơn.
Quá khó chịu với tình trạng hiện tại và nghĩ rằng nếu chịu đựng thêm đến tận ngày dự kiến sinh, chị sợ rằng sau khi có con chị không có đủ sức khỏe để chăm sóc cho con.
Vì thế, chị Tiểu Liên dự định nếu giữ được con đến đúng 37 tuần thì chủ xin sinh mổ sớm vì theo chị tìm hiểu thời điểm đó, cân nặng và sức khỏe của con chị cũng đã đủ điều kiện để chào đời.
Tuy nhiên, trước ý kiến này của mẹ bầu Tiểu Liên, chồng, gia đình chồng và đặc biệt mẹ chồng chị kịch liệt phản đối.
Mẹ chồng chị Tiểu Liên cho rằng bà không nghi ngờ gì về y học hiện đại hiện nay nhưng theo kinh nghiệm dân gian của bà thì việc ép một đứa trẻ chào đời sớm nếu không có yêu cầu gì bắt buộc là việc không cần thiết.
Nhất là thời điểm này rơi vào đúng tháng 12 âm lịch, mẹ chồng Tiểu Liên khẳng định đây không phải là thời điểm tốt để sinh con vì thời điểm này thời tiết ngoài trời thường lạnh giá, mưa, gió... không tốt cho sức khỏe đứa trẻ vừa mới sinh, dễ mắc các bệnh về hô hấp.
Ảnh minh họa
Ngoài ra, giáp Tết Nguyên đán trong gia đình thường rất nhiều công việc bận bịu, bản thân gia đình sẽ không có nhiều thời gian chăm sóc cho chị Tiểu Liên và đứa trẻ ở cữ mà rất có thể chị Tiểu Liên cũng phải sớm đi lại, hoạt động ảnh hưởng tới sức khỏe sau sinh.
Bà cũng nói thêm nếu trong tháng 12 âm lịch, sức khỏe của đứa trẻ được bác sĩ yêu cầu phải chào đời sớm thì bà đồng ý còn việc chủ động cho cháu ra đời trước mà không có bất kì lý do chính đáng nào thì bà... cấm.
Về phần chị Tiểu Liên, chị cho rằng mẹ chồng chị quá mê tín và theo quan niệm cổ hủ của người xưa. Chính vì thế chị lên mạng bày tỏ sự bức xúc của mình khi việc sinh con là quyền quyết định của chị nhưng mẹ chồng lại can thiệp quá sâu.
Trên thực tế, quan điểm của mẹ chồng chị Tiểu Liên không phải là mê tín mà cũng một phần có cơ sở khoa học:
Chúng ta đã biết rằng có những lý do khiến việc sinh con vào tháng 12 âm lịch bị coi là điều cấm kỵ trong thời cổ đại.
Thứ nhất, trẻ dễ bị ốm Trong thời cổ đại, do những hạn chế về chăm sóc y tế và vệ sinh, việc sinh nở vốn dĩ rất nguy hiểm. Đặc biệt là vào tháng 12 âm lịch, trẻ sơ sinh dễ bị ốm hơn, đặc biệt là vào những tháng mùa đông lạnh giá. Do đó, những người sinh vào tháng 12 âm lịch thường đối mặt với nhiều rủi ro, điều này dẫn đến quan niệm phổ biến rằng sinh vào tháng 12 âm lịch là rất không nên vào thời xưa.
Tuy nhiên hiện nay, với sự tiến bộ của khoa học, y tế, đời sống, những em bé sinh tháng 12 âm lịch dù thời tiết có lạnh giá vẫn có thể được chăm sóc đầy đủ, đảm bảo an toàn ấm áp và phát triển khỏe mạnh.
Lý do thứ hai là Tết Nguyên đán sắp đến vào tháng 12, thời điểm mọi người đều rất bận rộn và có nhiều khoản chi tiêu. Việc có thêm con chắc chắn sẽ làm tăng thêm gánh nặng tài chính cho gia đình.
Hơn nữa, do thiếu các thiết bị y tế hiện đại và dịch vụ chăm sóc điều dưỡng, chi phí chăm sóc trẻ sơ sinh tương đối cao.
Ảnh minh họa
Hơn nữa, mọi người đều đang chuẩn bị cho Tết Nguyên đán, và tháng 12 âm lịch là một trong những mùa bận rộn nhất. Vào thời điểm này, mọi người cần chuẩn bị đồ ăn thức uống cho năm mới, dọn dẹp nhà cửa và đón chào năm mới.
Nếu một sinh linh mới chào đời vào thời điểm này, chắc chắn sẽ làm tăng thêm gánh nặng và khối lượng công việc cho gia đình. Thêm vào đó, vì trẻ sơ sinh cần được chăm sóc và quan tâm nhiều hơn, điều này cũng sẽ gây ra nhiều bất tiện và căng thẳng cho gia đình.
Một điểm nữa, như đã đề cập trước đó, là thời tiết trong tháng 12 âm lịch lạnh, lương thực khan hiếm, và thời tiết giá rét cũng không thuận lợi cho việc hồi phục sau sinh của người mẹ. Vì vậy, người xưa mới có câu nói "sinh con vào tháng 12 âm lịch là điều đặc biệt kiêng kỵ".
Mùa nào là thời điểm tốt để sinh con?
Xét trong bốn mùa của năm, do tác động của nhiều yếu tố khác nhau, tháng Tám, tháng Chín và tháng Mười – tức mùa thu – được xem là thời điểm tương đối thuận lợi cho cả sản phụ sau sinh lẫn quá trình chăm sóc và phục hồi sức khỏe của em bé.
Thứ nhất, mùa thu có lợi thế rõ rệt về khí hậu.
Thời tiết mùa xuân thường thất thường, nhiệt độ thay đổi nhanh giữa nóng và lạnh, trong khi trẻ sơ sinh còn non nớt, sức đề kháng yếu nên dễ gặp các vấn đề về sức khỏe.
Mùa hè lại nóng ẩm, sản phụ sau sinh dễ ra nhiều mồ hôi, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, từ đó ảnh hưởng đến quá trình hồi phục. Việc phải vệ sinh, lau rửa cho em bé thường xuyên trong thời tiết oi bức cũng có thể khiến da bé dễ bị kích ứng.
Vào mùa đông, nhiệt độ xuống thấp, việc giữ ấm và điều chỉnh nhiệt độ trong nhà trở nên khó khăn; quá nóng hay quá lạnh đều có thể làm tăng nguy cơ trẻ bị ốm.
Trong khi đó, mùa thu có nhiệt độ ôn hòa, dễ chịu, giúp sản phụ cảm thấy thoải mái hơn trong giai đoạn hậu sản, đồng thời tạo điều kiện tốt để chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho trẻ sơ sinh.
Thứ hai, mùa thu thuận lợi cho việc bổ sung dinh dưỡng.
Sau sinh, cơ thể người mẹ cần được bồi bổ đầy đủ để phục hồi và đảm bảo chất lượng sữa cho con. Trái cây và rau xanh đóng vai trò rất quan trọng trong chế độ dinh dưỡng này. Mùa thu là mùa thu hoạch của nhiều loại rau củ, trái cây tươi, giúp các bà mẹ dễ dàng bổ sung dưỡng chất cần thiết, từ đó hỗ trợ nguồn sữa mẹ giàu dinh dưỡng hơn cho em bé.
Cuối cùng, sinh vào mùa thu cũng thuận lợi cho giai đoạn trẻ tập đi.
Khi trẻ khoảng một tuổi, bước vào giai đoạn tập đi năng động nhất, thời điểm này thường rơi vào mùa thu năm sau. Thời tiết mát mẻ, quần áo có độ dày vừa phải sẽ giúp trẻ vận động linh hoạt và học đi dễ dàng hơn. Ngược lại, mùa hè quá nóng hoặc mùa đông quá lạnh thường gây nhiều bất tiện cho quá trình tập đi của trẻ.
Tuy nhiên, tất cả những phân tích trên – từ thời tiết, tập quán sinh hoạt cho tới điều kiện chăm sóc – nên được nhìn nhận như những yếu tố tham khảo.
Đó không phải là lý do để cha mẹ vì lo lắng hay áp lực mà can thiệp thô bạo vào quá trình sinh nở tự nhiên. Việc cố tình “chọn ngày, chọn tháng”, sinh sớm hay muộn khi chưa có chỉ định y khoa rõ ràng, suy cho cùng vẫn tiềm ẩn những rủi ro nhất định cho cả mẹ và con.
Thai nhi cần đủ thời gian phát triển trong bụng mẹ để hoàn thiện phổi, hệ miễn dịch và khả năng thích nghi với môi trường bên ngoài. Nếu chỉ vì quan niệm tháng này xấu, tháng kia tốt mà vội vàng cho con chào đời sớm, cái giá phải trả đôi khi không nằm ở chuyện chăm sóc trước mắt mà là sức khỏe lâu dài của đứa trẻ.
Cần nhấn mạnh rằng, sinh con tháng 12 âm lịch ở thời điểm hiện nay không còn là điều đáng lo ngại như trong quá khứ. Với sự phát triển vượt bậc của y học hiện đại, hệ thống bệnh viện, trang thiết bị chăm sóc sơ sinh, phòng ấp, vắc-xin, sữa công thức, kiến thức nuôi con khoa học… trẻ sinh vào mùa đông hoàn toàn có thể được giữ ấm tốt, theo dõi sát sao và phát triển khỏe mạnh không thua kém bất kỳ thời điểm nào khác trong năm.
Điều kiện sống được cải thiện, nhà cửa kín gió, máy sưởi, điều hòa hai chiều, quần áo giữ nhiệt, cùng sự hiểu biết ngày càng đầy đủ của cha mẹ đã giúp “mùa sinh” không còn là rào cản quá lớn như thời xưa.
Quan trọng hơn cả, sức khỏe của người mẹ và sự an toàn của thai nhi phải là yếu tố được đặt lên hàng đầu, chứ không phải tháng sinh hay những kiêng kỵ mang tính truyền miệng. Khi thai kỳ diễn tiến ổn định, không có chỉ định y khoa bắt buộc, việc chờ con chào đời theo đúng thời điểm tự nhiên vẫn là lựa chọn tối ưu. Ngược lại, nếu có nguy cơ cho mẹ hoặc bé, quyết định can thiệp y tế cần dựa trên đánh giá chuyên môn của bác sĩ, chứ không nên bị chi phối bởi áp lực gia đình hay tranh cãi đúng – sai về quan niệm.
Sinh con là một hành trình dài, không chỉ gói gọn trong một ngày, một tháng hay một mùa. Dù con chào đời vào tháng 12 âm lịch hay bất kỳ thời điểm nào, điều quyết định vẫn là sự chuẩn bị về kiến thức, tâm lý, tài chính và tình yêu thương của cha mẹ.
Khi được nuôi dưỡng trong điều kiện y tế tốt, được chăm sóc khoa học và lớn lên trong môi trường đủ đầy sự quan tâm, những đứa trẻ sinh vào “tháng bị kiêng kỵ” ngày nào vẫn hoàn toàn có thể khỏe mạnh, thông minh và hạnh phúc. Vì thế, thay vì lo sợ mùa sinh, điều cha mẹ nên làm là tin vào y học hiện đại, lắng nghe cơ thể mình và đưa ra quyết định dựa trên cơ sở khoa học – đó mới là cách bảo vệ con tốt nhất ngay từ khi con chưa kịp chào đời.
