Thông tin từ Tài chính doanh nghiệp, Chị Nguyễn Thị Lan (TP.HCM) có thu nhập hơn 30 triệu đồng mỗi tháng, tương đương mức thu nhập của chồng. Ngoài hai con, chị còn trực tiếp chăm sóc mẹ đã nghỉ hưu. Chị muốn biết liệu mình có thể đăng ký cả hai con và mẹ là người phụ thuộc để được tính giảm trừ gia cảnh hay không.
Theo ông Nguyễn Văn Được, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn thuế Trọng Tín, một người nộp thuế được đăng ký nhiều người phụ thuộc, miễn là từng người đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.
Tuy nhiên, mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ cho một người nộp thuế trong cùng năm tính thuế. Trường hợp nhiều người cùng có trách nhiệm nuôi dưỡng một người phụ thuộc, các bên cần thỏa thuận để xác định người đăng ký giảm trừ.
Ai có thể được đăng ký là người phụ thuộc?
Theo quy định, người phụ thuộc có thể thuộc nhiều nhóm khác nhau, gồm con; vợ hoặc chồng; cha mẹ; cha mẹ vợ, cha mẹ chồng; cha mẹ nuôi và một số cá nhân khác không nơi nương tựa được người nộp thuế trực tiếp nuôi dưỡng.
Đối với con, nhóm này bao gồm con đẻ, con nuôi, con riêng của vợ hoặc chồng dưới 18 tuổi. Người từ 18 tuổi trở lên cũng có thể được tính là người phụ thuộc nếu thuộc các trường hợp như mất năng lực hành vi dân sự, khuyết tật hoặc không có khả năng lao động.
Con đang theo học tại các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc học nghề cũng có thể được xem xét là người phụ thuộc nếu đáp ứng điều kiện về thu nhập theo quy định.
Ngoài ra, một số người thân khác như anh, chị, em ruột; ông bà nội, ngoại; cô, dì, cậu, chú, bác ruột; cháu ruột và những người khác không nơi nương tựa cũng có thể được đăng ký nếu đáp ứng đủ điều kiện.
Với nhóm cá nhân khác không nơi nương tựa trong độ tuổi lao động, người phụ thuộc phải đồng thời không có khả năng lao động và không có thu nhập hoặc có mức thu nhập bình quân tháng trong năm không vượt quá ngưỡng quy định.
Theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP, người không có khả năng lao động là người có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên. Mức thu nhập làm căn cứ xác định người phụ thuộc là không quá 3 triệu đồng/tháng.
Đối với người ngoài độ tuổi lao động, điều kiện về thu nhập cũng được áp dụng tương tự: không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn không vượt quá 3 triệu đồng.
Người nộp thuế được giảm trừ bao nhiêu?
Từ kỳ tính thuế năm 2026, mức giảm trừ gia cảnh đối với người có thu nhập từ tiền lương, tiền công được nâng lên. Theo đó, người nộp thuế được giảm trừ 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc.
Như vậy, trong trường hợp một người đáp ứng đủ điều kiện và đăng ký cả hai con cùng mẹ là người phụ thuộc, số tiền giảm trừ sẽ được tính tương ứng cho từng người phụ thuộc.
Người nộp thuế có trách nhiệm tự đăng ký người phụ thuộc, cung cấp các giấy tờ hợp pháp và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của thông tin cũng như điều kiện thu nhập của người phụ thuộc.
Ngoài giảm trừ gia cảnh, người nộp thuế còn có thể được giảm trừ một số khoản khác theo quy định, như bảo hiểm bắt buộc, các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học và một số chi phí y tế, giáo dục - đào tạo.
