“Con gái rượu” là cách nói giàu tình cảm, dùng để chỉ cô con gái được cha mẹ hết mực yêu thương, nâng niu và xem như báu vật trong gia đình. Nhiều người vẫn băn khoăn vì sao lại có cách gọi này mà không phải là “con trai rượu”, nhất là khi hình ảnh rượu thường được liên tưởng nhiều hơn đến nam giới trong đời sống.
Vì sao nói “con gái rượu” mà không phải “con trai rượu”?
Nhiều người cho rằng cách gọi “con gái rượu” bắt nguồn từ đời sống gia đình xưa, khi các ông bố thường sai con đi mua rượu. Trong đó, con gái được xem là người nhiệt tình và đáng tin cậy hơn khi làm việc này, luôn mang rượu về đầy đủ. Ngược lại, con trai thường bị cho là khó sai bảo, thậm chí có thể “nếm thử” trước, còn người vợ thì hay có xu hướng ngăn cản chồng uống rượu.
Một cách lý giải khác lại mang tính biểu tượng hơn: bởi rượu vốn được coi là thứ quý giá, nên những người cha rất mực yêu thương con gái đã ví cô con gái của mình như “rượu quý” trong nhà. Thêm vào đó, trong các dịp thăm hỏi, con rể thường biếu bố vợ rượu ngon, chi tiết này cũng được cho là góp phần hình thành cách gọi quen thuộc ấy.
Ngoài ra, có quan điểm cho rằng “con gái rượu” thực chất có nguồn gốc từ cụm từ Hán Việt “nữ nhi tửu”. Theo ghi chép trong sách Nam Phương thảo mộc trạng của Kê Hàm thời nhà Tấn (Trung Quốc), “nữ nhi tửu” là loại rượu được ủ từ khi con gái còn nhỏ, chôn kín dưới đất và chỉ đào lên khi con xuất giá để đãi khách. Đây là loại rượu quý, tượng trưng cho tình cảm và sự trân trọng, từ đó dần liên hệ đến cách gọi “con gái rượu” trong dân gian.
Tại Trung Quốc, điển tích về “nữ nhi tửu” đã được lưu truyền qua nhiều thế hệ với một câu chuyện đầy ý nghĩa. Vào thời nhà Tống, tại Thiệu Hưng (Chiết Giang), có một người thợ may giỏi nghề. Khi biết vợ mang thai, ông vô cùng vui mừng và hy vọng đó sẽ là con trai để nối nghiệp, nên đã chuẩn bị sẵn hàng chục hũ rượu nếp lớn để dùng trong tiệc đầy tháng.
Thế nhưng, khi đứa trẻ chào đời lại là một bé gái, người cha không khỏi thất vọng. Ông quyết định hủy bỏ tiệc mừng và đem phần lớn số rượu đã chuẩn bị chôn xuống dưới gốc cây hoa mộc trong vườn.
Năm tháng trôi qua, bé gái ngày nào lớn lên trở thành một thiếu nữ xinh đẹp, đảm đang và thông minh. Cô không chỉ thành thạo thêu thùa, may vá mà còn biết quán xuyến công việc, giúp cửa hiệu của cha ngày càng phát đạt. Đến lúc này, người cha mới nhận ra con gái mình chính là món quà quý giá mà cuộc đời ban tặng. Ông quyết định gả cô cho người học việc xuất sắc nhất để duy trì sự nghiệp gia đình.
Trong ngày cưới, khách khứa đông đúc khiến rượu chuẩn bị nhanh chóng cạn. Lúc này, người cha chợt nhớ đến những hũ rượu năm xưa đã chôn dưới gốc cây. Ông đào lên trong tâm trạng lo lắng không biết sau gần hai mươi năm, rượu còn dùng được hay không.
Khi mở nắp, hương thơm dịu ngọt lan tỏa khắp nơi. Khách dự tiệc ai nấy đều trầm trồ khen ngợi, cho rằng đây là loại rượu ngon hiếm có. Từ đó, loại rượu này được gọi là “nữ nhi tửu”.
Câu chuyện dần lan rộng và trở thành phong tục ở Thiệu Hưng: nhà nào sinh con gái cũng ủ rượu và chôn xuống đất, đợi đến ngày con xuất giá thì đào lên đãi khách. Những gia đình có con trai cũng chôn rượu, nhưng khi đào lên lại gọi là “trạng nguyên hồng” – dùng khi con trai trưởng thành, chứ không gọi là “nam nhi tửu”.
Chính từ những tích xưa như vậy, cách gọi “con gái rượu” ra đời để chỉ cô con gái được yêu thương, trân quý. Khi con gái đi lấy chồng, gia đình thường tổ chức tiệc lớn với những vò rượu ngon, mang ý nghĩa không chỉ về vật chất mà còn là biểu tượng cho tình cảm, niềm tự hào và kỳ vọng của cha mẹ.
Đối với người đàn ông xưa, rượu là thứ rất đặc biệt, thường được ví như “nam vô tửu như kỳ vô phong”. Vì thế, việc gọi con gái là “rượu” cũng chính là cách thể hiện tình yêu thương sâu sắc của người cha, xem con như một thứ quý giá không gì sánh được.
