Quốc y Đại sư, GS.TS.BS Lý Tế Nhân (1931-2021) có hơn 60 năm hành nghề y tại các bệnh viện lớn của Trung Quốc. Ngay cả khi gần 90 tuổi, ông vẫn duy trì lịch khám bệnh vào sáng thứ Năm hằng tuần. Dù mắc các vấn đề về huyết áp, đường huyết và mỡ máu, ông vẫn giữ lối sống năng động, tinh thần minh mẫn nhờ những thói quen sinh hoạt điều độ.
Ăn uống vừa đủ, ưu tiên thực phẩm đa dạng
Giáo sư Lý Tế Nhân duy trì nguyên tắc ăn uống với năm tiêu chí: ăn ít, đa dạng, thanh đạm, dùng thực phẩm ở nhiệt độ phù hợp và ăn chậm.
Ông ăn đúng giờ, kiểm soát khẩu phần và thường dừng ăn khi cảm thấy no khoảng 70%. Thực đơn được phối hợp đa dạng giữa thịt và rau, đồng thời hạn chế những món quá lạnh hoặc quá nóng. Ông cũng chú trọng nhai kỹ, không ăn vội vàng.
Theo kinh nghiệm của vị danh y, chăm sóc sức khỏe thông qua ăn uống không nhất thiết phải dựa vào những thực phẩm đắt tiền. Điều quan trọng là duy trì khẩu phần hợp lý, cân bằng dinh dưỡng và thói quen ăn uống khoa học.
Sinh hoạt điều độ, vận động mỗi ngày
Một trong những thói quen nổi bật của bác sĩ Lý Tế Nhân là duy trì lịch sinh hoạt ổn định. Ông thường thức dậy lúc 6h, nghỉ trưa lúc 13h và đi ngủ lúc 22h, chỉ thay đổi khi có công việc đặc biệt.
Mỗi buổi sáng, ông thực hiện bài thể dục khởi động do mình sáng tạo, gồm các động tác duỗi tay chân, cúi người, xoa bụng, xoa mặt và vận động nhẹ nhàng các vùng cơ thể.
Ngoài ra, ông còn chạy chậm, tập Thái cực quyền và đi bộ vào buổi tối. Trong giờ làm việc, ông tranh thủ đứng dậy vận động để thư giãn cơ thể thay vì ngồi liên tục trong thời gian dài.
Theo quan niệm của ông, việc tập luyện cần phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe. Không nhất thiết phải vận động với cường độ cao, điều quan trọng là lựa chọn hình thức phù hợp và duy trì đều đặn.
Giữ tinh thần lạc quan, tránh làm việc quá sức
Bên cạnh chế độ ăn uống và vận động, bác sĩ Lý Tế Nhân cũng coi trọng sức khỏe tinh thần. Ông cho rằng cuộc sống khó tránh khỏi những chuyện không như ý, vì vậy mỗi người cần học cách nhìn nhận vấn đề thoáng hơn, buông bỏ những phiền muộn không cần thiết.
Vị danh y được biết đến với tính cách vui vẻ, lạc quan và luôn chú trọng cân bằng giữa công việc với nghỉ ngơi. Theo ông, chăm sóc sức khỏe không chỉ là quan tâm đến thể chất mà còn phải chú ý đến trạng thái tinh thần.
Ngoài ra, ông còn duy trì thói quen ngâm chân bằng nước ấm và xoa bóp huyệt Thái Xung, huyệt Dũng Tuyền trước khi ngủ. Đây là những phương pháp dưỡng sinh truyền thống được ông áp dụng trong sinh hoạt hằng ngày.
Tuy nhiên, hiệu quả của các phương pháp này có thể khác nhau tùy từng người. Việc xoa bóp huyệt không nên thay thế các biện pháp điều trị y khoa khi có bệnh lý.
Chú ý bổ sung nước và rau quả
Bác sĩ Lý Tế Nhân khuyến khích uống nước sau khi thức dậy, bổ sung nước phù hợp sau khi vận động và tăng cường rau quả trong khẩu phần ăn.
Ông đề xuất mỗi ngày ăn khoảng 500g rau và 250g trái cây theo mùa để bổ sung vitamin, khoáng chất và đa dạng hóa nguồn dinh dưỡng.
Dù vậy, nhu cầu nước của mỗi người không giống nhau mà phụ thuộc vào mức độ hoạt động, điều kiện thời tiết và tình trạng sức khỏe. Người mắc bệnh tim, bệnh thận hoặc được bác sĩ chỉ định hạn chế chất lỏng cần tuân thủ hướng dẫn riêng, không nên áp dụng máy móc các lời khuyên về uống nước trước khi ngủ hay uống nước muối.
Nhìn chung, kinh nghiệm dưỡng sinh của Lý Tế Nhân tập trung vào những thói quen gần gũi: ăn uống có chừng mực, sinh hoạt đúng giờ, vận động phù hợp và duy trì tinh thần lạc quan.
Những thói quen này không bảo đảm một người sẽ sống thọ hoặc ngăn ngừa được mọi bệnh tật. Tuy nhiên, chúng có thể là gợi ý để mỗi người xây dựng lối sống lành mạnh, đồng thời lựa chọn cách chăm sóc sức khỏe phù hợp với độ tuổi và thể trạng của mình.
