Vì sao phải “khai tử” hệ số lương?

Cải cách tiền lương khu vực được yêu cầu thực hiện theo lộ trình thận trọng, khả thi; đồng thời nghiên cứu, đánh giá việc xây dựng 5 bảng lương mới.

Trong đó tại khoản 2.1 Mục 2 Kết luận 83-KL/TW năm 2024 nêu rõ:

- Việc triển khai thực hiện cải cách tiền lương theo Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018 đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang có nhiều khó khăn, vướng mắc, bất cập nên cần rà soát, nghiên cứu kỹ lưỡng, thấu đáo, toàn diện; đồng thời, phải sửa đổi, bổ sung rất nhiều các quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước để trình Trung ương xem xét, điều chỉnh một số nội dung của Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018 cho phù hợp với tình hình thực tiễn.

tw-1772200568.jpg
Bỏ mức lương cơ sở nhằm bảo đảm tính minh bạch, khả thi và phù hợp thực tiễn. (Ảnh minh họa).

Từ tình hình trên và căn cứ Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018, Bộ Chính trị giao Ban cán sự đảng Chính phủ chỉ đạo Chính phủ thực hiện cải cách tiền lương khu vực công theo lộ trình, từng bước, hợp lý, thận trọng, khả thi.

Ngoài ra tại khoản 5.2 Mục 5 Kết luận 83-KL/TW năm 2024 quy định:

5. Tổ chức thực hiện

Bộ Chính trị yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp căn cứ Kết luận này khẩn trương triển khai thực hiện các nhiệm vụ chủ yếu sau:

5.2. Ban Kinh tế Trung ương chủ trì sơ kết việc thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW, trong đó phối hợp với Ban cán sự đảng Bộ Nội vụ và các ban, bộ, ngành có liên quan nghiên cứu đánh giá sự phù hợp, tính khả thi và đề xuất việc thực hiện 5 bảng lương và 9 chế độ phụ cấp mới của khu vực công cho phù hợp để trình Trung ương xem xét sau năm 2026 khi Bộ Chính trị ban hành và triển khai thực hiện hệ thống Danh mục vị trí việc làm trong hệ thống chính trị.

Theo đó Bộ Chính trị yêu cầu Ban Kinh tế Trung ương chủ trì sơ kết việc thực hiện Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018, trong đó phối hợp với Ban cán sự đảng Bộ Nội vụ và các ban, bộ, ngành có liên quan nghiên cứu đánh giá sự phù hợp, tính khả thi và đề xuất việc thực hiện 5 bảng lương mới của khu vực công cho phù hợp để trình Trung ương xem xét sau năm 2026 khi Bộ Chính trị ban hành và triển khai thực hiện hệ thống Danh mục vị trí việc làm trong hệ thống chính trị.

Theo điểm c khoản 3.1 Mục 2 Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018 quy định các yếu tố cụ thể để thiết kế bảng lương mới khi cải cách tiền lương gồm:

- Bãi bỏ mức lương cơ sở và hệ số lương hiện nay, xây dựng mức lương cơ bản bằng số tiền cụ thể trong bảng lương mới.

- Thực hiện thống nhất chế độ hợp đồng lao động theo quy định của Bộ luật Lao động 2019 (hoặc hợp đồng cung cấp dịch vụ) đối với những người làm công việc thừa hành, phục vụ (yêu cầu trình độ đào tạo dưới trung cấp), không áp dụng bảng lương công chức, viên chức đối với các đối tượng này.

- Xác định mức tiền lương thấp nhất của công chức, viên chức trong khu vực công là mức tiền lương của người làm công việc yêu cầu trình độ đào tạo trung cấp (bậc 1) không thấp hơn mức tiền lương thấp nhất của lao động qua đào tạo trong khu vực doanh nghiệp.

- Mở rộng quan hệ tiền lương làm căn cứ để xác định mức tiền lương cụ thể trong hệ thống bảng lương mới, từng bước tiệm cận với quan hệ tiền lương của khu vực doanh nghiệp phù hợp với nguồn lực của Nhà nước.

- Hoàn thiện chế độ nâng bậc lương thường xuyên và nâng bậc lương trước thời hạn đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang phù hợp với quy định của bảng lương mới.

null
Xây dựng mức lương cơ bản bằng số tiền cụ thể trong bảng lương mới. (Ảnh minh họa).

Theo đó khi cải cách tiền lương áp dụng bảng lương mới theo vị trí việc làm, chức danh và chức vụ lãnh đạo sau năm 2026 sẽ bãi bỏ mức lương cơ sở và hệ số lương hiện nay, xây dựng mức lương cơ bản bằng số tiền cụ thể trong bảng lương mới.

Như vậy, trong các bảng lương mới của cán bộ công chức viên chức và lực lượng vũ trang sẽ bị bãi bỏ mức lương cơ sở và hệ số lương. Và được thay thế bằng mức lương mới với số tiền cụ thể.

Vì sao lại bỏ mức lương cơ sở khi thực hiện cải cách tiền lương theo Nghị quyết 27?

Căn cứ theo Mục 3 Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018 có nội dung cải cách về việc thay đổi mức lương cơ sở, cụ thể:

3. Nội dung cải cách

c) Xác định các yếu tố cụ thể để thiết kế bảng lương mới

- Bãi bỏ mức lương cơ sở và hệ số lương hiện nay, xây dựng mức lương cơ bản bằng số tiền cụ thể trong bảng lương mới.

Theo đó khi thực hiện cải cách tiền lương theo Nghị quyết 27 sẽ bãi bỏ lương cơ sở cùng hệ số lương. Vì theo theo tình hình và nguyên nhân được đề cập tại Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018 cho rằng quy định mức lương cơ sở nhân với hệ số không thể hiện rõ giá trị thực của tiền lương.

Có quá nhiều loại phụ cấp, nhiều khoản thu nhập ngoài lương do nhiều cơ quan, nhiều cấp quyết định bằng các văn bản quy định khác nhau làm phát sinh những bất hợp lý, không thể hiện rõ thứ bậc hành chính trong hoạt động công vụ.

tang-luong-1-1772200655.jpg
Bỏ mức lương cơ sở để xây dựng quan hệ lao động hài hoà, ổn định và tiến bộ. (Ảnh minh họa).

Khi cải cách tiền lương cho cán bộ công chức viên chức và lực lượng vũ trang thì chính sách tiền lương quốc gia được xây dựng ra sao?

Theo khoản 2.1 Mục II Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018 quy định mục tiêu tổng quát khi cải cách tiền lương theo Nghị quyết 27 là:

- Xây dựng hệ thống chính sách tiền lương quốc gia một cách khoa học, minh bạch, phù hợp với tình hình thực tiễn đất nước, đáp ứng yêu cầu phát triển của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và chủ động hội nhập quốc tế, xây dựng quan hệ lao động hài hoà, ổn định và tiến bộ;

- Tạo động lực giải phóng sức sản xuất, nâng cao năng suất lao động, chất lượng nguồn nhân lực;

- Góp phần xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả;

- Phòng, chống tham nhũng, lãng phí;

- Bảo đảm đời sống của người hưởng lương và gia đình người hưởng lương, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội.

Như vậy khi cải cách tiền lương sẽ xây dựng hệ thống chính sách tiền lương quốc gia một cách khoa học, minh bạch, phù hợp với tình hình thực tiễn đất nước, đáp ứng yêu cầu phát triển của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và chủ động hội nhập quốc tế, xây dựng quan hệ lao động hài hoà, ổn định và tiến bộ.

Lam Giang (t/h)