Luật Cán bộ, công chức 2025, số 80/2025/QH15 có hiệu lực đã kéo theo nhiều thay đổi liên quan đến đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định về tiếp nhận viên chức vào làm công chức.
Theo đó, pháp luật đã chính thức quy định trong Luật trường hợp viên chức có thể được tiếp nhận vào làm công chức nếu đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện của vị trí việc làm và các yêu cầu liên quan.
Viên chức có thể được tiếp nhận vào làm công chức
Theo điểm b khoản 2 Điều 20 Luật Cán bộ, công chức 2025, ngoài hình thức tuyển dụng công chức thông qua thi tuyển hoặc xét tuyển, cơ quan quản lý công chức có thể quyết định tiếp nhận vào làm công chức đối với người có kinh nghiệm, đáp ứng ngay yêu cầu của vị trí việc làm.
Nhóm đối tượng này bao gồm viên chức; người hưởng lương trong Quân đội nhân dân, Công an nhân dân, tổ chức cơ yếu mà không phải là công chức; cùng một số trường hợp khác đang làm việc tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị trong hệ thống chính trị.
Như vậy, việc từ viên chức sang công chức không phải là chuyển đổi tự động mà được thực hiện theo hình thức tiếp nhận vào làm công chức, trên cơ sở nhu cầu sử dụng nhân lực và việc đáp ứng đầy đủ các điều kiện luật định.
Ba nhóm điều kiện viên chức cần đáp ứng
Theo Điều 3 Nghị định 300/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Điều 13 Nghị định 170/2025/NĐ-CP, viên chức được xem xét tiếp nhận vào làm công chức phải đáp ứng các điều kiện sau.
Thứ nhất, đáp ứng điều kiện đăng ký dự tuyển công chức
Viên chức phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện tại khoản 1 Điều 19 Luật Cán bộ, công chức 2025, gồm:
- Có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam theo quy định của Luật Quốc tịch;
- Đang cư trú tại Việt Nam;
- Đủ 18 tuổi trở lên;
- Có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt, lý lịch rõ ràng;
- Có đủ sức khỏe để thực hiện nhiệm vụ;
- Đáp ứng các điều kiện theo yêu cầu của vị trí việc làm dự kiến tiếp nhận.
Thứ hai, không thuộc các trường hợp bị loại trừ
Viên chức không được thuộc một trong các trường hợp:
- Mất hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự; người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi;
- Đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự;
- Đang chấp hành hoặc đã chấp hành xong bản án, quyết định hình sự của Tòa án nhưng chưa được xóa án tích;
- Đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc hoặc cơ sở giáo dục bắt buộc;
- Đang trong thời hạn xử lý kỷ luật, đang thi hành quyết định kỷ luật hoặc đang trong thời gian thực hiện các quy định liên quan đến kỷ luật theo quy định của Đảng và pháp luật.
Đây là một trong những nội dung đáng chú ý trong quy định mới đối với việc tiếp nhận viên chức vào làm công chức.
Thứ ba, phải có ít nhất 5 năm công tác phù hợp
Viên chức phải có từ đủ 5 năm công tác trở lên, không kể thời gian tập sự, thử việc, làm công việc có yêu cầu trình độ đào tạo chuyên môn phù hợp với vị trí việc làm cần tiếp nhận.
Nếu thời gian công tác không liên tục thì được cộng dồn. Thời gian làm việc trước đó ở vị trí thuộc trường hợp viên chức cũng được tính nếu đáp ứng yêu cầu.
Như vậy, viên chức muốn được tiếp nhận vào làm công chức phải đồng thời đáp ứng cả điều kiện về tiêu chuẩn công chức, tình trạng kỷ luật và kinh nghiệm công tác.
Hồ sơ tiếp nhận viên chức vào làm công chức gồm những gì?
Theo khoản 3 Điều 13 Nghị định 170/2025/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 300/2026/NĐ-CP, hồ sơ của người được đề nghị tiếp nhận vào làm công chức gồm:
- Sơ yếu lý lịch cá nhân do người được đề nghị tiếp nhận tự khai và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác;
- Bản sao văn bằng, chứng chỉ và các giấy tờ khác theo yêu cầu của vị trí việc làm dự kiến tiếp nhận;
- Bản tự nhận xét, đánh giá về phẩm chất chính trị, đạo đức, trình độ, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ và quá trình công tác;
- Phiếu lý lịch tư pháp.
Đáng chú ý, nếu các thành phần hồ sơ đã có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức hoặc có thể được trích xuất từ cơ sở dữ liệu này hay cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác thì được sử dụng để thay thế giấy tờ bản giấy tương ứng.
Quy định này giúp giảm bớt giấy tờ trong quá trình thực hiện thủ tục.
Quy trình tiếp nhận viên chức vào công chức
Điều 4 Nghị định 300/2026/NĐ-CP quy định trình tự tiếp nhận theo hướng căn cứ vào nhu cầu sử dụng nhân lực thực tế của cơ quan, tổ chức, đơn vị.
Trước hết, người phụ trách công tác tổ chức cán bộ của cơ quan có thẩm quyền tuyển dụng nghiên cứu và đề xuất tiếp nhận đối với người đáp ứng đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định.
Sau đó, người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền tuyển dụng quyết định việc tiếp nhận công chức theo thẩm quyền.
Trường hợp tiếp nhận vào làm công chức đồng thời để bổ nhiệm giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý thì thực hiện theo quy trình bổ nhiệm đối với nguồn nhân sự từ nơi khác. Khi đó, quyết định bổ nhiệm đồng thời là quyết định tiếp nhận vào làm công chức.
Nếu cơ quan có thẩm quyền bổ nhiệm là cấp dưới của cơ quan có thẩm quyền tuyển dụng, cơ quan bổ nhiệm phải báo cáo và được cơ quan có thẩm quyền tuyển dụng đồng ý về việc tiếp nhận trước khi ban hành quyết định bổ nhiệm.
Viên chức được tiếp nhận vào công chức sẽ xếp lương thế nào?
Việc xếp lương đối với người được tiếp nhận vào làm công chức có thời gian công tác đóng BHXH bắt buộc được thực hiện theo quy định tại Nghị định 70/2025/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 300/2026/NĐ-CP.
Theo đó, nếu viên chức được bố trí làm công việc phù hợp với yêu cầu về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của vị trí việc làm được tiếp nhận thì thời gian công tác có đóng BHXH bắt buộc được tính làm căn cứ xếp lương ở ngạch công chức tương ứng với vị trí việc làm.
Trường hợp quá trình công tác có thời gian gián đoạn nhưng người đó chưa nhận BHXH một lần hoặc chưa hưởng chế độ phục viên, xuất ngũ thì thời gian đủ điều kiện có thể được cộng dồn theo quy định.
Như vậy, thời gian công tác trước khi trở thành công chức có thể được tính khi xếp lương nếu đáp ứng các điều kiện pháp luật quy định, thay vì mặc nhiên phải tính lại từ đầu.
