Không phải ai tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) cũng biết rằng trong một số trường hợp nhất định, khoản tiền đã đóng có thể được cơ quan bảo hiểm hoàn trả. Theo quy định áp dụng từ năm 2026, có 4 trường hợp người dân được nhận lại phần tiền BHYT chưa sử dụng nếu đáp ứng đủ điều kiện.
Chuyển sang nhóm đối tượng được cấp thẻ BHYT mới
Đây là trường hợp khá phổ biến khi người tham gia thay đổi nhóm đối tượng, chẳng hạn từ tham gia theo hộ gia đình sang được doanh nghiệp đóng BHYT, hoặc thuộc nhóm được ngân sách Nhà nước hỗ trợ.
Khi thẻ BHYT mới có hiệu lực, thẻ cũ sẽ được giảm giá trị sử dụng. Phần tiền tương ứng với thời gian còn lại của thẻ cũ chưa sử dụng sẽ được hoàn trả.
Được Nhà nước tăng mức hỗ trợ đóng BHYT
Nếu sau khi đã đóng tiền BHYT, người tham gia được bổ sung vào nhóm được ngân sách Nhà nước hỗ trợ hoặc được điều chỉnh tăng mức hỗ trợ, cơ quan BHXH sẽ hoàn lại phần chênh lệch tương ứng với thời gian thẻ còn hiệu lực.
Khoản tiền được hoàn sẽ được tính từ thời điểm quyết định hỗ trợ mới bắt đầu có hiệu lực.
Người tham gia qua đời trước khi thẻ BHYT có hiệu lực
Trong trường hợp người tham gia không may qua đời trước thời điểm thẻ BHYT bắt đầu có giá trị sử dụng, thân nhân có thể làm thủ tục đề nghị hoàn trả số tiền đã đóng.
Số tiền được hoàn tương ứng với toàn bộ thời gian thẻ chưa phát sinh hiệu lực.
Đóng trùng bảo hiểm y tế
Đây là trường hợp xảy ra khá thường xuyên khi một người đồng thời tham gia BHYT theo nhiều nhóm khác nhau, chẳng hạn vừa được doanh nghiệp đóng BHYT nhưng vẫn tham gia theo hộ gia đình.
Sau khi xác định có đóng trùng, cơ quan BHXH sẽ hoàn lại số tiền đã đóng cho khoảng thời gian trùng lặp nhưng chưa sử dụng.
Hồ sơ cần chuẩn bị
Người dân cần chuẩn bị một bộ hồ sơ gồm:
-
Tờ khai TK1-TS, ghi rõ lý do đề nghị hoàn trả tiền BHYT và thông tin tài khoản ngân hàng để nhận tiền.
-
Bản sao căn cước công dân.
-
Thẻ BHYT (nếu được yêu cầu đối chiếu).
-
Các giấy tờ chứng minh việc thay đổi nhóm đối tượng hoặc mức hỗ trợ (nếu có).
Có thể nộp hồ sơ bằng 3 cách
Người tham gia có thể lựa chọn một trong các hình thức sau:
-
Nộp trực tiếp tại cơ quan BHXH hoặc tổ chức dịch vụ thu.
-
Gửi hồ sơ qua đường bưu điện.
-
Thực hiện trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc Cổng Dịch vụ công BHXH Việt Nam bằng tài khoản VNeID mức độ 2.
Bao lâu sẽ nhận được tiền?
Theo quy định, cơ quan BHXH giải quyết hồ sơ trong thời hạn không quá 5 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Sau khi có quyết định hoàn trả, số tiền sẽ được chuyển vào tài khoản ngân hàng do người tham gia đăng ký hoặc chi trả bằng tiền mặt theo hình thức đã lựa chọn.
Việc nắm rõ các trường hợp được hoàn tiền BHYT sẽ giúp người dân chủ động bảo vệ quyền lợi của mình, đặc biệt trong các tình huống thay đổi nhóm tham gia, được tăng mức hỗ trợ hoặc phát sinh đóng trùng bảo hiểm.
