Bất ngờ bé gái 5 tuổi có 3 quả thận

Phát hiện 3 quả thận ngay từ khi còn trong bụng mẹ

Trường hợp đặc biệt trên là bé Quỳnh, 5 tuổi, được gia đình đưa đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM thăm khám vì nhiễm trùng đường tiết niệu tái diễn.

Điều đáng chú ý là bất thường về số lượng thận của bé đã được phát hiện từ khi còn là thai nhi. Trong lần siêu âm thai ở tháng thứ 3, các bác sĩ ghi nhận thai nhi có tổng cộng 3 quả thận, gồm 2 quả ở bên phải và 1 quả ở bên trái.

Theo thông tin từ bệnh viện, đây là dị tật bẩm sinh rất hiếm gặp. Các tài liệu y văn hiện ghi nhận chưa đến 100 trường hợp có cấu trúc 3 thận.

Ở bé Quỳnh, cả 3 quả thận đều có hệ thống cấp máu, lớp vỏ bao mô và đường bài tiết riêng. Sau khi chào đời, các kết quả kiểm tra chưa phát hiện vấn đề đáng kể ảnh hưởng đến chức năng thận hoặc hệ tiết niệu. Vì vậy, gia đình được hướng dẫn tiếp tục theo dõi sức khỏe định kỳ.

Tuy nhiên, đến khoảng 4 tuổi, trẻ bắt đầu xuất hiện tình trạng tiểu ít, thậm chí có thời điểm không thể đi tiểu. Qua kiểm tra chuyên sâu, bác sĩ phát hiện bất thường nằm ở hệ thống dẫn lưu nước tiểu.

Hai quả thận bên phải của bé có hai niệu quản riêng biệt. Thay vì đổ vào bàng quang như cấu trúc thông thường, cả hai niệu quản lại đi xuống và cắm lạc chỗ vào âm đạo.

Đây là một bất thường giải phẫu khiến quá trình thoát nước tiểu bị ảnh hưởng, đồng thời làm tăng nguy cơ xuất hiện các vấn đề tại đường tiết niệu.

Các bác sĩ sau đó thực hiện phẫu thuật tái tạo đường tiểu nhằm cải thiện đường dẫn lưu nước tiểu. Sau can thiệp, bé có thể đi tiểu bình thường trở lại.

Nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát sau phẫu thuật

Dù đã được phẫu thuật, hệ tiết niệu của bé vẫn cần tiếp tục được theo dõi. Trong khoảng 6 tháng gần đây, trẻ nhiều lần bị nhiễm trùng đường tiết niệu.

Các đợt nhiễm trùng có xu hướng xuất hiện rõ hơn trong những thời điểm trẻ uống ít nước, nhịn tiểu hoặc sử dụng nhiều trà sữa, nước ngọt.

Trước khi nhập viện gần đây, bé sốt trên 39 độ C liên tục trong 3 ngày. Tình trạng sốt không cải thiện dù đã được sử dụng thuốc hạ sốt. Trẻ đồng thời có biểu hiện tiểu lắt nhắt và ăn uống kém.

BS.CKI Nguyễn Hữu Hiếu, khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết kết quả siêu âm bụng cho thấy hệ thống đường tiết niệu bên phải của trẻ có dấu hiệu giãn.

Cụ thể, bể thận phía dưới có đường kính trước - sau khoảng 11 mm, trong khi bể thận phía trên khoảng 8 mm. Niệu quản phía dưới cũng giãn, đường kính khoảng 5 mm.

Dựa trên kết quả thăm khám và tiền sử dị tật đường tiết niệu, bác sĩ xác định trẻ bị nhiễm trùng đường tiết niệu trên nền bất thường giải phẫu hệ tiết niệu đã từng được phẫu thuật tạo hình.

Tình trạng tắc nghẽn khiến nước tiểu khó lưu thông, có thể bị ứ đọng tại bể thận và niệu quản. Khi nước tiểu tồn lưu, vi khuẩn có điều kiện phát triển, từ đó làm tăng nguy cơ viêm nhiễm.

Bé được nhập viện để điều trị bằng kháng sinh đường tĩnh mạch kết hợp hạ sốt và theo dõi. Sau 7 ngày, tình trạng sức khỏe cải thiện, trẻ hết sốt, ăn uống tốt hơn và đi tiểu bình thường trước khi được xuất viện.

Có 3 quả thận không có nghĩa hệ tiết niệu hoàn toàn bình thường

Theo bác sĩ, số lượng thận nhiều hơn bình thường không đồng nghĩa với việc hệ tiết niệu của trẻ hoạt động hoàn toàn bình thường.

Ở trường hợp của bé Quỳnh, ngoài việc có 3 quả thận, trẻ còn tồn tại nhiều đặc điểm giải phẫu đáng chú ý. Trong đó có tình trạng một quả thận phải nằm lạc chỗ tại vùng chậu, hệ thống bể thận - niệu quản đôi và hiện tượng giãn nhẹ đường tiết niệu.

Những bất thường này có thể ảnh hưởng đến quá trình lưu thông nước tiểu. Khi dòng nước tiểu không được dẫn lưu thuận lợi, tình trạng ứ đọng có thể xuất hiện và tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.

Đặc biệt, nhiễm trùng đường tiết niệu nếu tái diễn nhiều lần không nên xem nhẹ. Tình trạng viêm nhiễm kéo dài hoặc lặp lại có thể gây tổn thương đến nhu mô thận, ảnh hưởng chức năng thận về lâu dài.

Bên cạnh nguyên nhân liên quan đến cấu trúc giải phẫu, thói quen sinh hoạt cũng đóng vai trò nhất định. Trẻ uống không đủ nước hoặc thường xuyên nhịn tiểu có thể làm tăng nguy cơ gặp các vấn đề đường tiết niệu.