Luật số 14/2026/QH16: Bổ sung không chấp hành quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự thuộc trường hợp trốn tránh NVQS cụ thể ra sao?
Theo Thư viện pháp luật, căn cứ theo khoản 8 Điều 3 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015 có quy định về trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự là hành vi không chấp hành một trong các quyết định gồm: quyết định gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi nhập ngũ; quyết định gọi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu.
Bên cạnh đó, bổ sung thêm trường hợp không chấp hành quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự là nội dung mới tại Luật số 14/2026/QH16 sửa đổi 09 Luật về quân sự, quốc phòng của Quốc hội, hiệu lực từ 01/9/2026.
Căn cứ theo khoản 1 Điều 4 Luật sửa đổi 09 Luật về quân sự, quốc phòng 2026 đã sửa đổi, bổ sung khoản 8 Điều 3 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015.
Cụ thể:
Trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự là hành vi không chấp hành quyết định gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi nhập ngũ; quyết định, lệnh gọi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu.
Theo quy định mới thì trốn tránh nghĩa vụ quân sự là hành vi không chấp hành:
(1) Quyết định gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự;
(2) Quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự;
(3) Quyết định gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự;
(4) Quyết định gọi nhập ngũ;
(5) Quyết định, lệnh gọi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu.
Như vậy, kể từ ngày 01/9/2026, bổ sung thêm không chấp hành quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự thuộc trường hợp trốn tránh nghĩa vụ quân sự theo Luật số 14/2026/QH16.
Sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự theo quy trình như thế nào?
Quy trình sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự được thực hiện như sau:
- Căn cứ kế hoạch tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ của Hội đồng nghĩa vụ quân sự cấp xã, Ban chỉ huy quân sự cấp xã lập danh sách, tham mưu Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã gọi khám sơ tuyển đối với công dân thuộc diện khám sức khỏe thực hiện nghĩa vụ quân sự trên địa bàn quản lý;
- Tổ chức sơ tuyển sức khỏe theo quy định tại khoản 2 Điều 7 Thông tư 105/2023/TT-BQP;
- Hoàn chỉnh thông tin sức khỏe của công dân được gọi khám sơ tuyển sức khỏe thực hiện nghĩa vụ quân sự theo Mẫu 2 Phụ lục 5 ban hành kèm theo Thông tư 105/2023/TT-BQP (bị thay thế bởi khoản 3 Điều 2 Thông tư 106/2025/TT-BQP);
- Lập danh sách công dân mắc các bệnh thuộc danh mục bệnh miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự theo Mục 3 phụ lục 1 ban hành kèm theo Thông tư 105/2023/TT-BQP (bị thay thế bởi khoản 3 Điều 2 Thông tư 106/2025/TT-BQP), báo cáo Hội đồng nghĩa vụ quân sự cấp xã;
- Tổng hợp, thống kê, báo cáo kết quả sơ tuyển sức khỏe theo Mẫu 2a; Mẫu 2k Phụ lục 6 ban hành kèm theo Thông tư 105/2023/TT-BQP (bị thay thế bởi khoản 3 Điều 2 Thông tư 106/2025/TT-BQP).
Tiêu chuẩn nhập ngũ nghĩa vụ quân sự năm 2027 như thế nào?
Về tiêu chuẩn công dân được gọi nhập ngũ bao gồm 04 tiêu chuẩn như sau:
(1) Tiêu chuẩn chung về lý lịch và chấp hành pháp luật
Căn cứ Điều 31 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015 quy định công dân được gọi nhập ngũ khi có đủ các tiêu chuẩn sau:
- Lý lịch rõ ràng.
- Chấp hành nghiêm đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
(2) Tiêu chuẩn về sức khỏe
Căn cứ Điều 4 Thông tư 148/2018/TT-BQP được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 68/2025/TT-BQP, tiêu chuẩn sức khỏe được quy định như sau:
- Phân loại sức khỏe: Tuyển chọn những công dân có sức khỏe loại 1, loại 2 và loại 3 theo quy định tại Thông tư 105/2023/TT-BQP được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 106/2025/TT-BQP).
- Các trường hợp không gọi nhập ngũ: Không gọi nhập ngũ vào Quân đội những công dân mắc tật khúc xạ cận thị lớn hơn 1.5 diop trở lên, viễn thị các mức độ; chỉ số BMI nhỏ hơn 18.0 hoặc lớn hơn 29.9.
Lưu ý: Đối với các cơ quan, đơn vị và vị trí trọng yếu cơ mật trong Quân đội; lực lượng Tiêu binh, Nghi lễ; lực lượng Vệ binh và Kiểm soát quân sự chuyên nghiệp, việc tuyển chọn thực hiện bảo đảm tiêu chuẩn riêng theo quy định của Bộ Quốc phòng.
(3) Tiêu chuẩn về trình độ văn hóa
Theo Điều 4 Thông tư 148/2018/TT-BQP, tiêu chuẩn văn hóa được quy định như sau:
- Tiêu chuẩn chung: Tuyển chọn và gọi nhập ngũ những công dân có trình độ văn hóa lớp 8 trở lên, lấy từ cao xuống thấp.
- Trường hợp đặc biệt: Những địa phương có khó khăn không đảm bảo đủ chỉ tiêu giao quân thì báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định được tuyển chọn số công dân có trình độ văn hóa lớp 7.
- Khu vực đặc biệt khó khăn: Các xã thuộc vùng sâu, vùng xa, vùng điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định của pháp luật; đồng bào dân tộc thiểu số dưới 10.000 người thì được tuyển không quá 25% công dân có trình độ văn hóa cấp tiểu học, còn lại là trung học cơ sở trở lên.
(4) Tiêu chuẩn về tuổi đời
Theo Điều 4 Thông tư 148/2018/TT-BQP, tiêu chuẩn về tuổi đời để tuyển chọn và gọi nhập ngũ là:
- Công dân từ đủ 18 tuổi đến hết 25 tuổi.
- Công dân nam được đào tạo trình độ cao đẳng, đại học đã được tạm hoãn gọi nhập ngũ trong thời gian một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo thì tuyển chọn và gọi nhập ngũ đến hết 27 tuổi.
