“Thức ăn cho cơm nhà nghèo” nhưng không hề nghèo dinh dưỡng
Từ những làng chài ven biển đến mâm cơm của các gia đình Việt, loại cá nhỏ này đã xuất hiện từ nhiều đời nay. Cá có kích thước khiêm tốn, thân ánh bạc, thường được bán tươi hoặc phơi khô để sử dụng quanh năm.
Vì giá rẻ, dễ kiếm và thường được chế biến thành những món ăn đậm đà đưa cơm, cá từng được gọi vui là “thức ăn cho cơm nhà nghèo”.
Thế nhưng, đằng sau vẻ ngoài nhỏ bé ấy lại là nguồn dinh dưỡng đáng chú ý.
Theo dữ liệu dinh dưỡng của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), trong 100g cá cơm tươi có khoảng 20g protein, 147mg canxi và 3,25mg sắt. Loại cá này cũng cung cấp phốt pho, selen, kẽm cùng các axit béo omega-3.
Cá cơm còn chứa EPA và DHA, hai dạng axit béo omega-3 thường được nhắc đến với vai trò đối với sức khỏe tim mạch và chức năng của cơ thể.
Chính vì vậy, dù thường xuất hiện trong những món ăn rất đỗi bình dân, cá cơm vẫn là nguyên liệu có giá trị dinh dưỡng đáng kể.
Giá vài chục nghìn đồng, chế biến được cả loạt món ngon
Tại nhiều tỉnh ven biển miền Trung, cá cơm tươi có giá khoảng 20.000-50.000 đồng/kg, tùy thời điểm, kích cỡ và nguồn cung.
Cá nhỏ nhưng khi chế biến cũng cần một chút khéo léo để giữ được vị ngọt tự nhiên. Với cá cơm tươi, có thể rửa nhẹ bằng nước muối loãng rồi để ráo trước khi chế biến. Khi kho hoặc rim, nên để lửa nhỏ để cá thấm gia vị mà hạn chế bị nát.
Với cá cơm khô, có thể rửa nhanh qua nước lạnh hoặc ngâm trong nước ấm trong thời gian ngắn để giảm độ mặn và làm cá mềm hơn trước khi nấu. Khi chiên hoặc rim, không nên để lửa quá lớn hay chế biến quá lâu vì những con cá nhỏ rất dễ bị cháy.
Từ nguyên liệu giá rẻ này, người Việt đã sáng tạo ra hàng loạt món ăn quen thuộc như cá cơm kho tiêu, cá cơm kho tộ, cá cơm rim mặn ngọt, cá cơm chiên giòn, gỏi cá cơm, canh chua cá cơm hay mắm cá cơm.
Trong đó, cá cơm kho tiêu hoặc rim mặn ngọt thường được ăn cùng cơm nóng. Vị mặn, ngọt, cay nhẹ quyện với vị thơm đặc trưng của cá khiến món ăn dù đơn giản vẫn rất “hao cơm”.
Từ một loại cá nhỏ bé, giá thành dễ tiếp cận, người Việt đã tạo nên cả một loạt món ăn mang đậm hương vị miền biển. Có lẽ cũng vì thế mà cá cơm dù chẳng phải đặc sản đắt tiền vẫn giữ một vị trí riêng trong bữa cơm gia đình qua nhiều thế hệ.
