Tại bang West Australia, Australia, một loạt trường hợp tài xế bị xử phạt do hệ thống camera AI ghi nhận sai lỗi không thắt dây an toàn đang gây tranh cãi. Nhiều người phải đối diện nguy cơ bị trừ điểm bằng lái hoặc tước bằng trước khi được minh oan sau quá trình khiếu nại kéo dài.
Elli Figomnari, nhân viên hỗ trợ người khuyết tật, là một trong những trường hợp điển hình. Cô bị hệ thống camera AI ghi nhận vi phạm khi một bệnh nhân mắc rối loạn thần kinh ngồi trên xe không thắt dây an toàn đúng cách. Dù không trực tiếp gây ra lỗi, Figomnari vẫn nhận nhiều quyết định xử phạt kèm theo mức trừ tổng cộng 16 điểm bằng lái.
Sau khi nộp đơn khiếu nại, ba trong bốn quyết định xử phạt đối với cô đã được hủy bỏ. Tuy nhiên, Figomnari cho biết quá trình này tiêu tốn nhiều thời gian và công sức, với thời gian chờ đợi kéo dài hơn hai tháng, thay vì sáu tuần như thông báo ban đầu.
Theo số liệu từ cơ quan chức năng, trong khoảng thời gian từ ngày 8/10/2025 đến 17/4/2026, gần 54.000 biên bản vi phạm lỗi “không thắt dây an toàn” đã được ban hành thông qua hệ thống camera AI tại bang West Australia. Trong số đó, khoảng 3.400 tài xế đã nộp đơn yêu cầu xem xét lại.
Kết quả cho thấy hơn 2.000 thông báo nộp phạt đã bị hủy bỏ, chiếm hơn 60% tổng số trường hợp khiếu nại. Con số này làm dấy lên nhiều lo ngại về độ chính xác của hệ thống giám sát tự động cũng như tính công bằng trong quá trình xử phạt.
Một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến việc bị phạt nhầm là do hành khách, đặc biệt là trẻ em, sử dụng dây an toàn không đúng cách, như luồn dây qua nách hoặc sau lưng thay vì qua vai. Trong những tình huống này, tài xế vẫn bị xử phạt 550 đôla Australia (AUD) và bị trừ điểm bằng lái, ngay cả khi hành khách chỉ điều chỉnh tư thế trong thời gian ngắn.
Nhiều tài xế cho biết họ không thể vừa điều khiển phương tiện vừa quay lại giám sát hành khách phía sau. Điều này khiến họ rơi vào tình huống khó kiểm soát, nhưng vẫn phải chịu trách nhiệm theo quy định hiện hành.
Một số chuyên gia pháp lý nhận định hệ thống camera AI đang vô tình đẩy gánh nặng chứng minh sự vô tội sang phía người dân. Thay vì cơ quan chức năng phải đưa ra bằng chứng thuyết phục, tài xế buộc phải tự thu thập tài liệu và thực hiện thủ tục khiếu nại, gây tốn kém thời gian và công sức.
Đầu năm nay, hệ thống camera AI tại bang này từng phát hành các phiếu phạt với tổng giá trị lên tới hơn một triệu AUD mỗi tuần. Trước áp lực dư luận, Ủy ban An toàn Giao thông Đường bộ đã phải tiến hành rà soát lại toàn bộ quy trình.
Trước những bất cập hiện tại, các chuyên gia pháp lý khuyến nghị người tham gia giao thông nên chủ động kiểm tra kỹ các hình ảnh vi phạm do camera cung cấp. Trong trường hợp phát hiện điểm bất hợp lý, người dân nên mạnh dạn nộp đơn yêu cầu xem xét lại để bảo vệ quyền lợi của mình.
Đại diện Bộ Giao thông và Cơ sở hạ tầng West Australia cho biết, mỗi hình ảnh vi phạm đều được nhân viên kiểm tra trước khi gửi thông báo xử phạt. Nếu có khiếu nại, quy trình đánh giá sẽ được thực hiện lại, với từng trường hợp được xem xét dựa trên hoàn cảnh cụ thể.
Dù vậy, cơ quan chức năng vẫn bảo vệ hệ thống camera AI, cho rằng tỷ lệ sai sót là “rất nhỏ” so với tổng số vi phạm được ghi nhận. Theo thống kê, chưa tới 4% số quyết định xử phạt bị hủy bỏ, điều mà họ cho rằng phản ánh phần lớn người dân chấp nhận lỗi vi phạm của mình.
Tuy nhiên, với hàng nghìn trường hợp bị phạt oan đã được xác nhận, câu hỏi về độ chính xác của công nghệ và sự cân bằng trong trách nhiệm giữa hệ thống và người dân vẫn đang tiếp tục được đặt ra.
