Vào 1 buổi tối giữa tháng 9, Liu Zihan mặc đồng phục nhân viên giao hàng, điều khiển xe máy điện trên đường phố Chu Hải, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. Chỉ 7 tháng trước, cô vẫn làm bác sĩ tâm thần kiêm nghiên cứu sau tiến sĩ tại 1 bệnh viện danh tiếng ở địa phương.
Liu, 31 tuổi, quê tại tỉnh Hà Bắc, từng có thành tích học tập xuất sắc. Cô tốt nghiệp ngành y tại Đại học Tứ Xuyên và nhận bằng tiến sĩ của Đại học Macau vào cuối năm 2022.
Trong thời gian làm việc tại bệnh viện, Liu có mối quan hệ tốt với đồng nghiệp và nhận được nhiều thư cảm ơn từ các bệnh nhân. Tuy nhiên, đến tháng 2/2026, cô quyết định nộp đơn xin nghỉ việc.
Trước những ý kiến cho rằng lựa chọn này gây lãng phí bằng cấp, cựu bác sĩ giải thích các công việc hiện tại của cô không mang tính cố định. “Tôi từ bỏ quỹ đạo cũ để trải nghiệm những khía cạnh khác của cuộc sống”, Liu nói.
Sau khi rời môi trường y khoa, nữ tiến sĩ thử sức với nhiều công việc khác nhau như bán đồ ăn sáng, hát tại quán bar và giao hàng. Mỗi tối, cô chỉ thực hiện vài đơn hàng và kiếm được khoảng 10 tệ.
Công việc hát mang lại thu nhập từ 100 đến 200 tệ, tương đương khoảng 350.000-700.000 đồng. Dù số tiền nhận được không cao, Liu cho biết những công việc này giúp cô cảm nhận được việc hoàn thành mục tiêu ngay lập tức.
Quyền tự chủ về thời gian cũng khiến nữ tiến sĩ cảm thấy thư thái hơn. Cô không phải tuân theo lịch trình cố định hoặc đặt ra mục tiêu về thu nhập hàng tháng.
Tùy vào mức năng lượng của bản thân, Liu sắp xếp xen kẽ công việc giao hàng với tư vấn tâm lý tự do qua mạng. Những người tìm đến cô thường đang có các băn khoăn liên quan đến nghề nghiệp.
Theo Liu, con đường thăng tiến trước đây mang nặng chủ nghĩa thành tích, yêu cầu mỗi người phải cố gắng trở nên hoàn hảo theo kỳ vọng của xã hội. Tình trạng lo âu kéo dài khiến cô lựa chọn từ bỏ hào quang học thuật.
Gia đình Liu từng sốc khi biết quyết định của cô. Cha mẹ vốn tự hào về danh xưng bác sĩ của con gái, đồng thời kỳ vọng cô có sự nghiệp ổn định và lập gia đình.
Sau khoảng thời gian đầu phản đối, cha mẹ Liu dần chấp nhận lựa chọn này khi nhận thấy con gái có thể tự làm chủ cuộc sống.
Trong môi trường lao động tự do, Liu kết bạn với những người bán đồ ăn, tài xế công nghệ và người lái đò. Cô đánh giá cao sự kiên cường, lạc quan của họ khi đối diện với áp lực mưu sinh.
“Mọi người trao nhau sự quan tâm trực tiếp, bỏ qua các thước đo về thành tích hay thâm niên”, Liu chia sẻ. Sự gắn kết giữa những người lao động tự do cũng mang lại cho cô cảm giác thuộc về cộng đồng.
Trong tương lai, nữ tiến sĩ muốn tổ chức 1 buổi hòa nhạc cá nhân, sản xuất phim ngắn, thiết kế sân chơi cho mèo và thi lấy chứng chỉ thuyền viên.
