Bộ Y tế đang lấy ý kiến đối với dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung một số quy định về trợ giúp xã hội. Đáng chú ý, cơ quan này đề xuất nâng mức trợ cấp hưu trí xã hội từ 500.000 đồng lên 600.000 đồng/tháng, tương đương 7,2 triệu đồng/năm, tăng 20% so với hiện hành. Nếu được thông qua, chính sách dự kiến sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Theo Bộ Y tế, mức trợ cấp mới được xây dựng trên cơ sở tính toán giữa hai yếu tố chính: mức tăng lương cơ sở dự kiến khoảng 8% và phần bù đắp trượt giá do chỉ số giá tiêu dùng (CPI) giai đoạn 2024 - 2026 ước khoảng 12%.
Trong bối cảnh giá cả hàng hóa, đặc biệt là lương thực, thực phẩm và các dịch vụ thiết yếu liên tục tăng, việc điều chỉnh trợ cấp được đánh giá là cần thiết nhằm bảo đảm giá trị thực tế của khoản hỗ trợ, tránh bị ảnh hưởng bởi lạm phát và tiếp tục phát huy vai trò hỗ trợ đối với các nhóm yếu thế trong xã hội.
Bộ Y tế cho biết, nếu chỉ điều chỉnh theo mức tăng lương cơ sở khoảng 8%, trợ cấp hưu trí xã hội sẽ chỉ đạt 540.000 đồng/tháng. Mức này vẫn còn thấp so với nhu cầu thực tế của người thụ hưởng và chưa tiệm cận với chuẩn nghèo hiện nay.
Hiện mức trợ cấp 500.000 đồng/tháng được xem là thấp nhất trong hệ thống chính sách an sinh xã hội. Khoản hỗ trợ này chỉ tương đương khoảng 22,7% chuẩn nghèo ở khu vực nông thôn và 17,8% chuẩn nghèo tại khu vực thành thị.
Nếu được nâng lên 600.000 đồng/tháng, tỷ lệ đáp ứng so với chuẩn nghèo sẽ được cải thiện đáng kể, đạt khoảng 27,3% ở khu vực nông thôn và 21,4% ở khu vực thành thị. Dù chưa thể bảo đảm đầy đủ mức sống tối thiểu, song mức hỗ trợ mới được kỳ vọng sẽ giúp người cao tuổi có thêm điều kiện chi trả các nhu cầu thiết yếu như ăn uống, chăm sóc sức khỏe và sinh hoạt hằng ngày.
Theo quy định hiện hành, trợ cấp hưu trí xã hội được áp dụng đối với người từ đủ 75 tuổi trở lên không có lương hưu hoặc không hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng; trường hợp có hưởng nhưng mức hưởng thấp cũng thuộc diện được xem xét hỗ trợ. Đây được xem là một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống an sinh xã hội, đóng vai trò là điểm tựa cho người cao tuổi không còn khả năng lao động và không có nguồn thu nhập ổn định.
Việc điều chỉnh tăng trợ cấp không chỉ góp phần cải thiện đời sống của người thụ hưởng mà còn bảo đảm sự đồng bộ với các chính sách lớn khác như cải cách tiền lương, giảm nghèo bền vững và trợ giúp các nhóm đối tượng yếu thế.
Dự thảo cũng nhấn mạnh nguyên tắc điều chỉnh linh hoạt theo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng cân đối ngân sách nhà nước. Theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, mức trợ cấp hưu trí xã hội sẽ được rà soát định kỳ 3 năm một lần để bảo đảm phù hợp với thực tiễn.
Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, chính sách trợ cấp hưu trí xã hội ngày càng có ý nghĩa quan trọng. Đề xuất nâng mức hỗ trợ lên 600.000 đồng/tháng được xem là bước đi cần thiết nhằm tăng cường bảo đảm an sinh xã hội, hỗ trợ người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn và góp phần thực hiện mục tiêu không để ai bị bỏ lại phía sau.
Hiện dự thảo vẫn đang trong quá trình lấy ý kiến và hoàn thiện trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Nếu được thông qua, chính sách sẽ tác động trực tiếp đến hàng triệu người cao tuổi trên cả nước.
