Lợi dụng quá trình các địa phương đẩy mạnh số hóa, đồng bộ dữ liệu đất đai với thông tin dân cư, các đối tượng lừa đảo đang dựng lên nhiều kịch bản tinh vi. Chúng mạo danh cán bộ địa chính, công an hoặc cơ quan nhà nước, yêu cầu người dân cung cấp giấy tờ, truy cập đường link, cài ứng dụng giả để chiếm quyền kiểm soát điện thoại và lấy cắp tiền trong tài khoản.
Giả cán bộ địa chính, công an để tạo lòng tin
Theo Công an TP Hải Phòng, trên địa bàn các xã, phường, đặc khu đang triển khai chiến dịch làm giàu, làm sạch dữ liệu đất đai. Đây là cơ sở để các đối tượng xấu lợi dụng, xây dựng những kịch bản lừa đảo bám sát hoạt động thực tế.
Kẻ gian thường tự nhận là cán bộ địa chính cấp xã hoặc công an xã, phường rồi gọi điện cho người dân. Chúng thông báo thông tin về thửa đất có sai sót, thiếu dữ liệu, chưa đồng bộ hoặc bị trùng lặp và yêu cầu chủ đất nhanh chóng cập nhật, “làm sạch” hồ sơ.
Để tăng độ tin cậy, đối tượng có thể gửi giấy mời, văn bản giả mạo có hình thức giống tài liệu của cơ quan nhà nước qua mạng xã hội. Sau đó, chúng yêu cầu người dân cung cấp thông tin căn cước công dân, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc truy cập đường dẫn được gửi kèm để hoàn tất thủ tục.
Khi nạn nhân làm theo, đối tượng tiếp tục hướng dẫn cài đặt phần mềm, ứng dụng không rõ nguồn gốc. Một số ứng dụng được thiết kế với giao diện tương tự các nền tảng dịch vụ công, ứng dụng Chính phủ hoặc cơ quan thuế nhằm khiến người dùng khó nhận biết.
Sau khi được cài đặt, mã độc có thể âm thầm hoạt động và yêu cầu nhiều quyền truy cập trên thiết bị. Từ đây, kẻ gian có khả năng theo dõi tin nhắn, lấy mã OTP, đánh cắp thông tin đăng nhập hoặc kiểm soát thiết bị. Nếu điện thoại được sử dụng để giao dịch ngân hàng, nguy cơ tài khoản bị truy cập và tiền bị chuyển sang tài khoản khác là rất lớn.
“Số hóa sổ đỏ”, “tích hợp VNeID” cũng có thể là mồi nhử
Công an tỉnh Vĩnh Long cũng cảnh báo một thủ đoạn tương tự đang xuất hiện trên mạng xã hội. Các đối tượng sử dụng ảnh đại diện mặc trang phục công an hoặc trang phục công sở để tạo vẻ đáng tin cậy trước khi tiếp cận người dân.
Sau khi liên hệ, chúng đưa ra thông tin rằng giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của người dân chưa được cập nhật, chưa đồng bộ với hệ thống hoặc cần xác thực lại. Nạn nhân sau đó được yêu cầu thực hiện các thủ tục như “số hóa sổ đỏ”, “tích hợp thông tin đất đai lên VNeID” hoặc “xác minh dữ liệu”.
Một số đối tượng gửi đường link lạ hoặc yêu cầu cài các ứng dụng có tên như “Dịch vụ công”, “VNeID cập nhật”... Các tệp cài đặt có thể mang định dạng “.apk”, trong khi tên miền và giao diện website được làm giả để tạo cảm giác đây là hệ thống chính thức của cơ quan nhà nước.
Nếu người dân truy cập hoặc cài đặt theo hướng dẫn, phần mềm độc hại có thể được cấp quyền trên điện thoại. Kẻ gian từ đó tìm cách thu thập dữ liệu cá nhân, thông tin tài khoản, mã xác thực và các dữ liệu nhạy cảm khác để phục vụ hành vi chiếm đoạt tài sản.
Thủ đoạn này đặc biệt đáng lưu ý khi quá trình chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai và kết nối dữ liệu dân cư đang được triển khai rộng rãi. Việc nắm bắt những thông tin có thật trong đời sống hành chính giúp kẻ gian dễ xây dựng kịch bản phù hợp với từng địa phương, khiến người dân khó phân biệt thật - giả.
Tuyệt đối không cài ứng dụng theo hướng dẫn qua điện thoại
Công an TP Hải Phòng khuyến cáo người dân cần cảnh giác trước mọi cuộc gọi hoặc tin nhắn yêu cầu cung cấp thông tin liên quan đến hồ sơ đất đai.
Người dân cần lưu ý, không cung cấp thông tin bảo mật, ảnh căn cước công dân, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, mã OTP, số tài khoản hoặc dữ liệu ngân hàng cho người lạ qua điện thoại, mạng xã hội.
Đặc biệt, không nên nhấp vào các đường link được gửi từ những tài khoản không xác định và không cài đặt ứng dụng theo hướng dẫn của người gọi. Với điện thoại Android, ứng dụng nên được tải từ Google Play; người sử dụng iPhone nên lựa chọn App Store và kiểm tra kỹ tên nhà phát triển trước khi cài đặt.
Khi nhận được thông báo liên quan đến việc cập nhật, đồng bộ hay xác thực dữ liệu đất đai, người dân nên chủ động liên hệ trực tiếp với UBND cấp xã hoặc Văn phòng đăng ký đất đai tại địa phương để kiểm chứng thay vì làm theo hướng dẫn qua điện thoại.
Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc nghi ngờ đã trở thành nạn nhân của một vụ lừa đảo, người dân cần nhanh chóng liên hệ cơ quan Công an gần nhất để được hỗ trợ, đồng thời chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ tài khoản ngân hàng nếu có nguy cơ bị chiếm đoạt.
Công an tỉnh Vĩnh Long cũng đề nghị người dân đặc biệt thận trọng trước những yêu cầu liên quan đến “số hóa”, “đồng bộ” và “xác thực” dữ liệu đất đai trên môi trường mạng. Chuyển đổi số mang lại nhiều tiện ích trong giải quyết thủ tục hành chính, nhưng cũng có thể bị kẻ gian lợi dụng để dựng lên những kịch bản lừa đảo ngày càng tinh vi.
