Theo điểm a khoản 2 Điều 48 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, người nộp thuế được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc nếu đã đăng ký thuế và đăng ký người phụ thuộc.
Thời hạn đăng ký người phụ thuộc và nộp hồ sơ chứng minh người phụ thuộc là trước ngày 31/12 của năm tính thuế. Trường hợp không có thay đổi, việc đăng ký được áp dụng ổn định cho các năm tiếp theo.
Như vậy, đối với kỳ tính thuế năm 2026, người nộp thuế cần hoàn tất việc đăng ký người phụ thuộc và nộp hồ sơ chứng minh trước ngày 31/12/2026. Quy định này được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.
Chưa tính giảm trừ trong năm vẫn có thể được tính từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng
Theo tài liệu, người nộp thuế tự đăng ký số lượng người phụ thuộc, kèm theo giấy tờ hợp pháp và chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin đăng ký.
Đáng chú ý, nếu trong năm người nộp thuế chưa tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc thì vẫn được tính giảm trừ kể từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng, nếu đáp ứng điều kiện theo quy định.
Quy định này giúp người nộp thuế có cơ sở xác định lại quyền lợi giảm trừ trong trường hợp chưa kịp thực hiện ngay tại thời điểm phát sinh người phụ thuộc.
Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc gồm những gì?
Theo Điều 4 Thông tư 87/2026/TT-BTC, hồ sơ chứng minh được quy định cụ thể theo từng nhóm người phụ thuộc.
Đối với con đẻ, hồ sơ gồm bản chụp giấy khai sinh hoặc giấy tờ của cơ quan có thẩm quyền xác nhận quan hệ cha, mẹ, con; kèm bản chụp thẻ căn cước của con nếu đã được cấp.
Với con nuôi, hồ sơ cần có bản chụp giấy khai sinh, thẻ căn cước nếu đã được cấp và quyết định công nhận hoặc giấy chứng nhận việc nuôi con nuôi.
Trường hợp con riêng của vợ hoặc chồng, ngoài giấy khai sinh, căn cước nếu có, người nộp thuế cần giấy chứng nhận kết hôn hoặc giấy tờ khác chứng minh mối quan hệ với con riêng.
Đối với con từ đủ 18 tuổi trở lên bị mất năng lực hành vi dân sự hoặc là người khuyết tật, ngoài giấy tờ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con còn phải có giấy xác nhận mất năng lực hành vi dân sự hoặc giấy xác nhận khuyết tật theo quy định.
Nếu người phụ thuộc là con đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, học nghề hoặc học phổ thông, hồ sơ cần bổ sung thẻ sinh viên, xác nhận của nhà trường hoặc giấy tờ khác chứng minh đang học tập.
Vợ, chồng và cha mẹ cần giấy tờ gì?
Đối với vợ hoặc chồng, hồ sơ chứng minh gồm bản chụp thẻ căn cước và giấy chứng nhận kết hôn hoặc giấy tờ khác do cơ quan có thẩm quyền cấp để chứng minh quan hệ vợ chồng.
Với cha mẹ của người nộp thuế, tùy từng trường hợp như cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, cha mẹ vợ hoặc chồng, cha dượng, mẹ kế, hồ sơ gồm căn cước và các giấy tờ chứng minh quan hệ như giấy khai sinh, quyết định công nhận nuôi con nuôi, giấy chứng nhận kết hôn hoặc giấy tờ khác theo quy định.
Đối với cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế trực tiếp nuôi dưỡng, hồ sơ cần có căn cước, bảng kê khai về người phải trực tiếp nuôi dưỡng cùng giấy tờ chứng minh mối quan hệ và nghĩa vụ nuôi dưỡng nếu có.
Trường hợp người phụ thuộc không có khả năng lao động, ngoài hồ sơ chứng minh mối quan hệ còn phải có giấy tờ chứng minh tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
Mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng
Theo Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 được dẫn trong tài liệu, giảm trừ gia cảnh là khoản được trừ vào thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú.
Mức giảm trừ đối với bản thân người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng, tương đương 186 triệu đồng/năm.
Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng.
Việc giảm trừ đối với người phụ thuộc được thực hiện theo nguyên tắc mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế.
Như vậy, người nộp thuế có người phụ thuộc trong năm 2026 cần đặc biệt lưu ý mốc 31/12/2026 để hoàn thành việc đăng ký và nộp hồ sơ chứng minh, qua đó bảo đảm quyền lợi giảm trừ gia cảnh khi tính thuế thu nhập cá nhân.
