Theo báo Lao Động, Bộ Tài chính vừa xin ý kiến thẩm định dự thảo Nghị định sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) đối với một số mặt hàng xăng, dầu và nguyên liệu sản xuất xăng, dầu. Dự thảo nghị định được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn.
Theo tờ trình của Bộ Tài chính, trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều bất ổn, xung đột tại Trung Đông đã khiến giá năng lượng, đặc biệt là dầu mỏ và khí đốt, biến động mạnh. Nguồn cung xăng dầu có dấu hiệu gián đoạn, giá dầu thô thế giới có xu hướng tăng cao, bắt đầu ảnh hưởng đến nguồn cung và thị trường xăng dầu trong nước.
Bộ Tài chính cho biết, xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đã tác động mạnh đến tình hình kinh doanh xăng dầu tại Việt Nam cũng như trên thế giới.
Hiện eo biển Hormuz bị Iran phong tỏa khiến khoảng 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày từ các nước Trung Đông không thể đi qua tuyến vận chuyển này để đến các nhà máy lọc dầu, đặc biệt tại khu vực châu Á.
Tình trạng này khiến nhiều nhà máy lọc dầu trong khu vực châu Á phải cắt giảm công suất, mở kho dự trữ dầu thô và hạn chế hoặc dừng xuất khẩu sản phẩm xăng dầu. Nguồn cung sản phẩm khan hiếm đã đẩy giá xăng dầu tại thị trường Singapore tăng cao, làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt nguồn cung.
Tương tự, một số nhà máy lọc dầu trong nước cũng gặp khó khăn khi nguồn cung dầu thô nhập khẩu có nguy cơ thiếu hụt, dẫn tới khả năng không thực hiện được các hợp đồng giao hàng hiện hữu.
Các nhà cung cấp trong khu vực cũng đang xem xét tuyên bố bất khả kháng nếu tình trạng này kéo dài khiến các nhà máy lọc dầu không đủ nguồn dầu thô để sản xuất sản phẩm.
Hiện nguồn xăng dầu nhập khẩu vào Việt Nam chủ yếu đến từ các nước ASEAN và Hàn Quốc với mức thuế suất phổ biến là 0% theo các hiệp định thương mại tự do (FTA). Tuy nhiên, khi nguồn cung xăng dầu trên thị trường thế giới gặp khó khăn, việc mua xăng dầu thành phẩm từ các thị trường này cũng có thể bị ảnh hưởng.
Nếu tình trạng này kéo dài, nguồn nhập khẩu thay thế vừa khan hiếm vừa bị đội giá, thậm chí có thể không có hàng để nhập khẩu. Khi đó, nguồn cung trong nước sẽ gặp khó khăn, gây bất lợi cho việc bảo đảm nguồn cung và bình ổn giá xăng dầu trong nước.
Theo báo Công an Nhân dân, dự kiến nghị định sẽ có hiệu lực từ ngày ký đến hết ngày 30/4/2026. Trường hợp cần kéo dài thời gian áp dụng, Bộ Công Thương sẽ có ý kiến đề xuất để Bộ Tài chính tổng hợp, trình Chính phủ xem xét quyết định.
Bộ Tài chính cho biết tình hình thế giới đang có nhiều bất ổn, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông khiến giá năng lượng, nhất là dầu mỏ và khí đốt, biến động mạnh. Nguồn cung xăng dầu toàn cầu có dấu hiệu gián đoạn, kéo theo giá dầu thô tăng cao.
Diễn biến này ảnh hưởng tới thị trường xăng dầu trong nước. Do đó, việc điều chỉnh thuế nhập khẩu được xem là một giải pháp nhằm ổn định nguồn cung, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
Theo đánh giá của cơ quan soạn thảo, xung đột giữa Hoa Kỳ, Israel và Iran đã tác động mạnh đến hoạt động kinh doanh xăng dầu trên thế giới. Đặc biệt, việc Eo biển Hormuz bị phong tỏa khiến khoảng 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày từ khu vực Trung Đông không thể vận chuyển đến các nhà máy lọc dầu, nhất là tại châu Á.
Hiện nay, phần lớn xăng dầu nhập khẩu vào Việt Nam đến từ các nước ASEAN và Hàn Quốc, với mức thuế suất chủ yếu 0% theo các hiệp định thương mại tự do. Tuy nhiên trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu bị thu hẹp, việc mua xăng dầu thành phẩm từ các thị trường này cũng có thể gặp khó khăn.
Theo số liệu của Cục Hải quan, năm ngoái Việt Nam nhập khẩu khoảng 9,9 triệu tấn xăng dầu thành phẩm các loại, với kim ngạch hơn 6,8 tỷ USD. Trong đó, diesel chiếm tỷ trọng lớn nhất (3,3 tỷ USD), xăng khoảng 1,6 tỷ USD, nhiên liệu bay (1,5 tỷ USD), và dầu mazut (0,4 tỷ USD). Nguồn nhập lớn nhất chủ yếu đến từ Hàn Quốc, Singapore, Trung Quốc, Malaysia.
Việt Nam cũng nhập khẩu hơn 14,1 triệu tấn dầu thô, trị giá hơn 7,7 tỷ USD. Kuwait là nhà cung cấp dầu thô lớn nhất cho Việt Nam, chiếm khoảng 80% sản lượng.
