Theo khoản 1 Điều 20 Nghị định 188/2025/NĐ-CP, người có thẻ BHYT đi khám bệnh, chữa bệnh theo yêu cầu được quỹ BHYT thanh toán phần chi phí khám, chữa bệnh thuộc phạm vi được hưởng và theo mức hưởng của pháp luật về BHYT.
Điều này có nghĩa, việc lựa chọn dịch vụ khám, chữa bệnh theo yêu cầu không làm mất quyền lợi BHYT của người tham gia. Quỹ BHYT vẫn chi trả phần chi phí thuộc phạm vi thanh toán theo mức hưởng tương ứng của từng người.
Trường hợp chi phí dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh theo yêu cầu cao hơn mức quỹ BHYT thanh toán, phần chênh lệch sẽ do người bệnh tự chi trả cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
Chẳng hạn, người có thẻ BHYT lựa chọn dịch vụ khám theo yêu cầu với mức giá cao hơn mức được quỹ BHYT chi trả thì quỹ vẫn thanh toán phần thuộc phạm vi hưởng. Người bệnh chỉ phải trả thêm khoản chênh lệch của dịch vụ theo yêu cầu.
Cơ sở y tế phải công khai khoản người bệnh tự trả
Bên cạnh quyền lợi của người tham gia BHYT, khoản 2 Điều 20 Nghị định 188/2025/NĐ-CP cũng quy định trách nhiệm của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khi cung cấp dịch vụ theo yêu cầu.
Theo đó, cơ sở y tế phải bảo đảm đủ nhân lực và điều kiện chuyên môn để cung cấp dịch vụ; đồng thời công khai các khoản chi phí mà người bệnh phải thanh toán ngoài phạm vi và mức hưởng BHYT.
Phần chênh lệch giữa giá dịch vụ khám, chữa bệnh theo yêu cầu và mức quỹ BHYT thanh toán cũng phải được công khai.
Đáng chú ý, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có trách nhiệm thông báo trước cho người bệnh về các khoản chi phí phải thanh toán, giúp người dân biết rõ phần nào được quỹ BHYT chi trả và phần nào phải tự trả trước khi lựa chọn dịch vụ.
Đi khám BHYT năm 2026 cần xuất trình giấy tờ gì?
Theo khoản 1 Điều 37 Nghị định 188/2025/NĐ-CP, khi đi khám bệnh, chữa bệnh, người tham gia BHYT có thể xuất trình thông tin về thẻ BHYT và giấy tờ chứng minh nhân thân theo một trong các hình thức được quy định.
Người dân có thể sử dụng căn cước, căn cước công dân hoặc tài khoản định danh điện tử VNeID mức độ 2 đã tích hợp thông tin thẻ BHYT.
Ngoài ra, người tham gia có thể xuất trình thẻ BHYT bản điện tử hoặc thẻ BHYT bản giấy.
Trường hợp thông tin thẻ BHYT chưa thể tra cứu trên hệ thống công nghệ thông tin, người bệnh phải xuất trình thẻ BHYT bản giấy.
Nếu thẻ BHYT chưa có ảnh hoặc mã số BHYT, người bệnh cần xuất trình thêm giấy tờ chứng minh nhân thân như căn cước, căn cước công dân, giấy chứng nhận căn cước, hộ chiếu, thông tin liên kết với VNeID mức độ 2 hoặc ứng dụng VssID.
Người bệnh cũng có thể sử dụng giấy tờ chứng minh nhân thân khác do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp hoặc giấy xác nhận của Công an cấp xã theo quy định.
Trẻ dưới 6 tuổi khám BHYT cần giấy tờ gì?
Đối với trẻ em dưới 6 tuổi, khoản 2 Điều 37 Nghị định 188/2025/NĐ-CP quy định khi khám bệnh, chữa bệnh BHYT chỉ cần xuất trình một trong các thông tin, giấy tờ gồm thẻ BHYT bản giấy, thẻ BHYT bản điện tử hoặc mã số BHYT.
Nếu trẻ chưa được cấp thẻ BHYT, cha mẹ hoặc người thân có thể xuất trình giấy chứng sinh bản gốc hoặc bản chụp.
Đối với trẻ vừa sinh, cha, mẹ hoặc thân nhân của trẻ ký xác nhận trên hồ sơ bệnh án. Trường hợp trẻ không có cha, mẹ hoặc thân nhân thì người đại diện của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh xác nhận trên hồ sơ bệnh án.
Đang chờ cấp lại thẻ BHYT vẫn có thể đi khám
Với người đang trong thời gian chờ cấp, cấp lại hoặc đổi thẻ BHYT, khoản 3 Điều 37 Nghị định 188/2025/NĐ-CP quy định khi đi khám bệnh, chữa bệnh phải xuất trình giấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả cấp, cấp lại hoặc đổi thẻ BHYT.
Người bệnh cũng có thể sử dụng thông tin thẻ BHYT do cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc tổ chức, cá nhân được cơ quan bảo hiểm xã hội ủy quyền cung cấp, kèm theo giấy tờ chứng minh nhân thân theo quy định.
Người hiến bộ phận cơ thể được xử lý thế nào?
Đối với người đã hiến bộ phận cơ thể người nhưng chưa có thẻ BHYT, khi đi khám, chữa bệnh phải xuất trình giấy ra viện do cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nơi lấy bộ phận cơ thể cấp, kèm giấy tờ chứng minh nhân thân.
Các giấy tờ có thể sử dụng gồm căn cước, căn cước công dân, giấy chứng nhận căn cước, hộ chiếu, VNeID mức độ 2, ứng dụng VssID hoặc giấy tờ chứng minh nhân thân khác theo quy định.
Nếu người hiến bộ phận cơ thể chưa có thẻ BHYT nhưng cần điều trị ngay sau khi hiến, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cùng người bệnh hoặc thân nhân sẽ xác nhận vào hồ sơ bệnh án.
Trường hợp cấp cứu được khám trước, bổ sung giấy tờ sau
Khoản 5 Điều 37 Nghị định 188/2025/NĐ-CP quy định, trong trường hợp cấp cứu, người tham gia BHYT được khám bệnh, chữa bệnh trước mà chưa phải xuất trình ngay giấy tờ liên quan đến BHYT.
Tuy nhiên, người bệnh phải bổ sung các giấy tờ theo quy định trước khi kết thúc đợt điều trị.
Như vậy, thủ tục khám, chữa bệnh BHYT năm 2026 cho phép người dân sử dụng linh hoạt thẻ BHYT điện tử, thẻ giấy, căn cước công dân hoặc VNeID mức độ 2 đã tích hợp thông tin BHYT. Với dịch vụ khám theo yêu cầu, người có thẻ vẫn được quỹ BHYT thanh toán phần chi phí thuộc phạm vi và mức hưởng, còn phần chênh lệch phát sinh từ dịch vụ theo yêu cầu sẽ do người bệnh tự chi trả.
