Theo Thông tư số 92 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, từ ngày 30/6/2026, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 99:2025/BTNMT về khí thải mô tô, xe gắn máy chính thức có hiệu lực. Quy chuẩn mới đặt ra các ngưỡng giới hạn đối với hai chất gây ô nhiễm chính trong khí thải xe máy là khí CO (Carbon Monoxide) và HC (Hydrocacbon).
Các quy định áp dụng đối với mọi tổ chức, cá nhân sở hữu và sử dụng mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ; các cơ sở kiểm định khí thải và cơ quan quản lý liên quan. Riêng các phương tiện phục vụ quốc phòng, an ninh thuộc Bộ Quốc phòng và Bộ Công an không thuộc phạm vi điều chỉnh của quy chuẩn này.
Để quản lý khí thải theo tuổi đời và công nghệ động cơ, quy chuẩn chia phương tiện thành 4 mức tiêu chuẩn khác nhau.
Đối với xe sản xuất trước năm 2008 (Mức 1), hàm lượng CO tối đa được phép là 4,5%. Chỉ số HC không vượt quá 10.000 ppm đối với động cơ 2 thì và 1.500 ppm đối với động cơ 4 thì.
Với nhóm xe sản xuất từ năm 2008 đến hết năm 2016 (Mức 2), ngưỡng CO vẫn giữ ở mức 4,5%, nhưng giới hạn HC được siết chặt hơn, còn 7.800 ppm đối với động cơ 2 thì và 1.200 ppm đối với động cơ 4 thì.
Nhóm xe sản xuất từ năm 2017 đến ngày 30/6/2026 (Mức 3) phải đáp ứng tiêu chuẩn cao hơn, với nồng độ CO tối đa giảm xuống còn 3,5%. Giới hạn HC đối với động cơ 4 thì là 1.100 ppm, trong khi động cơ 2 thì chỉ còn 2.000 ppm.
Đối với các phương tiện sản xuất mới từ ngày 1/7/2026 trở đi (Mức 4), yêu cầu về khí thải được nâng lên mức nghiêm ngặt nhất. Tỷ lệ CO không được vượt quá 2%; hàm lượng HC tối đa là 1.000 ppm đối với động cơ 4 thì và 2.000 ppm đối với động cơ 2 thì.
Theo các chuyên gia, động cơ 2 thì thường có lượng khí thải lớn hơn do quá trình đốt cháy nhiên liệu kém hoàn thiện hơn động cơ 4 thì. Vì vậy, việc phân loại theo công nghệ động cơ được xem là cơ sở để xây dựng các ngưỡng kiểm soát phù hợp.
Mặc dù quy chuẩn khí thải mới sẽ có hiệu lực từ cuối tháng 6/2026, thời điểm triển khai kiểm định bắt buộc đối với từng nhóm xe máy vẫn chưa được áp dụng ngay. Lộ trình cụ thể sẽ do Chính phủ xem xét, phê duyệt và ban hành bằng văn bản riêng trong thời gian tới.
Song song với việc hoàn thiện hành lang pháp lý, các cơ quan chức năng cũng đang xây dựng dự thảo sửa đổi Nghị định 166/2024 nhằm chuẩn bị hạ tầng phục vụ công tác kiểm định khí thải cho hàng triệu xe máy trên cả nước.
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là đề xuất nới lỏng điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm định khí thải xe máy, tạo điều kiện để doanh nghiệp và các thành phần kinh tế tham gia đầu tư hệ thống trạm kiểm định. Mục tiêu là hình thành mạng lưới đo kiểm rộng khắp, đáp ứng nhu cầu khi chương trình kiểm soát khí thải chính thức được triển khai.
Việc ban hành QCVN 99:2025/BTNMT được đánh giá là bước đi quan trọng trong lộ trình kiểm soát ô nhiễm từ phương tiện giao thông, góp phần giảm phát thải và cải thiện chất lượng môi trường không khí tại các đô thị lớn, đồng thời tạo nền tảng cho việc áp dụng các tiêu chuẩn khí thải nghiêm ngặt hơn trong tương lai.
