Lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu năm 2026
Năm 2026, theo lộ trình tại Điều 169 Bộ luật Lao động 2019, độ tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường là 61 tuổi 6 tháng đối với lao động nam và 57 tuổi đối với lao động nữ.
Chi tiết về Lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu năm 2026 như sau:
Như vậy, tuổi nghỉ hưu của nam tăng 3 tháng trong năm 2026 so với năm 2025, còn nữ tăng 4 tháng. Lộ trình sẽ kết thúc vào năm 2028 đối với nam, khi tuổi nghỉ hưu đạt 62 tuổi; đối với nữ tiếp tục tăng đến 60 tuổi vào năm 2035.
Lưu ý:
- Đây là tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường. Một số người lao động làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; làm việc tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn hoặc bị suy giảm khả năng lao động có thể được nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn theo quy định. Năm 2026, tuổi nghỉ hưu thấp nhất theo lộ trình này là 56 tuổi 6 tháng đối với nam và 52 tuổi đối với nữ.
- Đối với giáo viên, từ ngày 01/01/2026 Luật Nhà giáo 2025 có hiệu lực cho phép giáo viên mầm non nghỉ hưu sớm hơn và nhà giáo có trình độ cao có thể nghỉ hưu ở độ tuổi cao hơn.
Điều kiện để người lao động được nghỉ hưu trước tuổi là gì?
Căn cứ Điều 64 và Điều 65 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 được nghỉ hưu trước tuổi khi đã đóng BHXH đủ 15 hoặc 20 năm và thuộc trường hợp đặc biệt như suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên, làm nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, làm việc ở vùng đặc biệt khó khăn, khai thác than hầm lò, thuộc quân đội, công an hoặc cơ yếu.
Dưới đây là phân tích chi tiết các trường hợp được nghỉ hưu trước tuổi:
a. Nghỉ hưu sớm 5 năm
- Người đã đóng đủ 20 năm BHXH bắt buộc và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% đến dưới 81%;
- Người đã đóng đủ 15 năm BHXH bắt buộc và đáp ứng 1 trong các điều kiện sau:
+ Có tổng thời gian đóng BHXH bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên khi làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục quy định hoặc làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn bao gồm cả thời gian làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên trước 01/01/2021;
+ Là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân;
+ Là hạ sĩ quan, binh sĩ quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ công an nhân dân; học viên quân đội, công an, cơ yếu đang theo học được hưởng sinh hoạt phí;
+ Là dân quân thường trực;
b. Nghỉ hưu sớm 10 năm
- Người đã đóng đủ 20 năm BHXH bắt buộc và bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;
- Người đã đóng đủ 15 năm BHXH bắt buộc và đáp ứng 1 trong các điều kiện sau:
+ Có từ đủ 15 năm trở lên làm công việc khai thác than trong hầm lò theo quy định của Chính phủ;
+ Người làm trong quân đội, công an có tổng thời gian đóng BHXH bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên khi làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục quy định hoặc làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn bao gồm cả thời gian làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên trước ngày 01/01/2021.
c. Nghỉ hưu ngay không xét đến tuổi
- Người đã đóng đủ 15 năm BHXH bắt buộc và bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp trong khi thực hiện nhiệm vụ được giao.
- Người đã đóng đủ 20 năm BHXH bắt buộc và đáp ứng đồng thời 2 điều kiện sau:
+ Bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên
+ Có từ đủ 15 năm trở lên làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
Cách tính lương hưu khi tham gia BHXH bắt buộc như thế nào?
Mức lương hưu hằng tháng của người tham gia BHXH bắt buộc tính bằng tỷ lệ hưởng nhân với mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. Tỷ lệ hưởng phụ thuộc vào số năm đóng BHXH nhưng tối đa chỉ dừng ở 75% mức bình quân tiền lương đóng BHXH, tương ứng khoảng 35 năm đóng BHXH đối với nam và 30 năm đóng BHXH đối với nữ.
Chi tiết công thức tính lương hưu như sau:
1. Cách tính lương hưu trong điều kiện lao động bình thường
Theo quy định tại Điều 64 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 mức lương hưu hằng tháng trong điều kiện lao động bình thường được tính dựa trên công thức: tỷ lệ hưởng lương hưu (%) nhân với mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội.
Đối với lao động nam, khi đóng đủ 15 năm BHXH sẽ được hưởng 40%, sau đó mỗi năm đóng thêm được tính thêm 1%. Từ năm thứ 20 trở đi, tỷ lệ hưởng lương hưu là 45%, cứ đóng mỗi năm tính thêm 2%.
Đối với lao động nữ, chỉ cần 15 năm đóng BHXH đã đạt 45%, và cũng được cộng thêm 2% cho mỗi năm tiếp theo.
2. Cách tính lương hưu trường hợp nghỉ hưu trước tuổi
Theo quy định tại Điều 66 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 mức lương hưu đối với trường hợp nghỉ hưu trước tuổi vẫn được tính theo công thức chung là: tỷ lệ hưởng lương hưu (%) nhân với mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH với các tiêu chí liên quan vẫn được giữ nguyên như tỷ lệ 45% cho số năm đóng cơ bản, sau đó cộng thêm 2% cho mỗi năm đóng thêm, tối đa 75%.
Điểm khác biệt quan trọng là khi nghỉ hưu trước tuổi, mỗi năm nghỉ sớm so với tuổi nghỉ hưu theo quy định sẽ bị giảm 2% tỷ lệ hưởng lương hưu. Do đó, nếu nghỉ càng sớm thì mức lương hưu thực nhận càng thấp.
Nếu tuổi nghỉ hưu có thời gian lẻ từ 6 tháng trở xuống giảm 1%, trên 6 tháng không giảm tỷ lệ.
