Nghỉ hưu sớm có bị giảm lương hưu không là vấn đề được nhiều người lao động quan tâm. Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức giảm lương hưu phụ thuộc vào lý do nghỉ sớm và từng nhóm đối tượng. Vậy những trường hợp nào bị giảm tỷ lệ hưởng lương hưu và ai được nghỉ hưu trước tuổi mà không bị trừ phần trăm?
Nghỉ hưu sớm có bị giảm lương hưu không?
Theo Thư viện pháp luật, người lao động bị giảm 2% tỷ lệ hưởng lương hưu cho mỗi năm nghỉ trước tuổi, chỉ áp dụng khi nghỉ hưu sớm do suy giảm khả năng lao động.
Cụ thể như sau:
Căn cứ Điều 66 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 pháp luật cho phép nghỉ hưu trước tuổi khi suy giảm khả năng lao động, tuy nhiên cứ mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi quy định thì tỷ lệ hưởng lương hưu giảm 2%. Trường hợp nghỉ hưu trước tuổi dưới 6 tháng thì không bị giảm, từ đủ 6 tháng đến dưới 12 tháng thì giảm 1%.
Với các đối tượng nghỉ hưu trước tuổi do tính chất nghề nghiệp như Lực lượng vũ trang hoặc các ngành nghề đặc thù, nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, khai thác than trong hầm lò, Làm nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp hoặc giáo viên mầm non nghỉ hưu theo Điều 26 Luật Nhà giáo 2025 thì không bị trừ tỷ lệ lương hưu khi nghỉ hưu trước tuổi.
Người lao động tự nguyện xin nghỉ hưu trước tuổi không vì lý do sức khỏe có được không?
Pháp luật không cho phép nghỉ hưu sớm chỉ vì tự nguyện, không có lý do sức khỏe hoặc nghề nghiệp đặc biệt. Muốn nghỉ hưu trước tuổi, bắt buộc phải có giấy xác nhận suy giảm khả năng lao động từ Hội đồng giám định y khoa, hoặc thuộc nhóm nghề đặc thù được pháp luật quy định cụ thể.
Theo quy định tại Điều 64 và Điều 65 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 có 2 nhóm đối tượng được phép nghỉ hưu trước tuổi, gồm:
1. Nhóm nghỉ hưu trước tuổi vì lý do sức khỏe
Đây là nhóm người đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 20 năm trở lên và có kết luận suy giảm khả năng lao động từ mức luật định.
- Với lao động thông thường:
+ Được nghỉ hưu sớm tối đa 5 tuổi khi suy giảm khả năng lao động từ 61% đến dưới 81%.
+ Được nghỉ hưu sớm tối đa 10 tuổi khi suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
+ Được nghỉ hưu ngay không xét tuổi khi có từ 15 năm trở lên làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm do Bộ trưởng BLDTBXH ban hành (nay là Bộ Nội vụ quản lý lĩnh vực lao động) và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên.
Xem toàn bộ Danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm:
- Với lực lượng vũ trang, cơ yếu:
+ Được nghỉ hưu sớm tối đa 10 tuổi khi suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên.
+ Được nghỉ hưu ngay không xét tuổi khi có từ 15 năm trở lên làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm do Bộ trưởng BLDTBXH ban hành (nay là Bộ Nội vụ quản lý lĩnh vực lao động) và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên.
2. Nhóm nghỉ hưu trước tuổi do tính chất công việc đặc thù
Đây là nhóm người đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên, không bị suy giảm khả năng lao động nhưng vẫn được nghỉ hưu sớm do tính chất công việc, môi trường lao động hoặc ngành nghề đặc thù.
Các trường hợp chính:
- Làm nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc vùng đặc biệt khó khăn
Được nghỉ hưu sớm tối đa 5 tuổi khi có tổng thời gian đóng BHXH bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên khi làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ trưởng BLĐTBXH ban hành (nay là Bộ Nội vụ quản lý lĩnh vực lao động) hoặc làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn bao gồm cả thời gian làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên trước ngày 01/01/2021.
- Làm công việc khai thác than trong hầm lò
Được nghỉ hưu sớm tối đa 10 tuổi khi có từ đủ 15 năm trở lên làm công việc khai thác than trong hầm lò
- Lực lượng vũ trang, quân đội, công an, cơ yếu
+ Mặc định được nghỉ hưu sớm tối đa 5 năm trừ trường hợp áp dụng luật chuyên ngành riêng.
+ Được nghỉ hưu sớm tối đa 10 tuổi khi có tổng thời gian đóng BHXH bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên khi làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ trưởng BLĐTBXH ban hành (nay là Bộ Nội vụ quản lý lĩnh vực lao động) hoặc làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn bao gồm cả thời gian làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên trước ngày 01/01/2021.
- Người bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp
Được nghỉ hưu ngay không xét tuổi
Như vậy, hoàn toàn không có quy định nào cho phép người lao động tự nguyện xin hưu sớm chỉ vì muốn nghỉ, mà không có lý do sức khỏe hay nghề nghiệp đặc thù. Nếu tự ý nghỉ việc khi chưa đủ tuổi, người lao động sẽ không được hưởng lương hưu ngay mà chỉ có thể bảo lưu thời gian đóng BHXH, chờ đến khi đủ tuổi mới được hưởng.
