Lương hưu khi nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động được tính như thế nào?

Người lao động nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động có thể bị giảm tỷ lệ hưởng lương hưu theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội. Vậy mức giảm được tính như thế nào, những trường hợp nào được nghỉ hưu trước tuổi và người lao động có được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí khi hưởng lương hưu hay không?

Tính giảm phần trăm lương hưu khi nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động như thế nào?

Theo Thư viện pháp luật, căn cứ theo Điều 66 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, cách tính giảm tỷ lệ lương hưu khi nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động như sau:

- Nghỉ hưu trước tuổi 1 năm: giảm 2%

- Nghỉ hưu trước tuổi từ đủ 06 tháng đến dưới 12 tháng: giảm 1%.

- Nghỉ hưu trước tuổi dưới 06 tháng: không giảm tỷ lệ phần trăm hưởng lương hưu.

Bao nhiêu tuổi thì được nghỉ hưu trước tuổi?

Tùy thuộc vào điều kiện làm việc và sức khỏe, người lao động có thể nghỉ hưu sớm hơn từ 5 đến 10 tuổi hoặc nghỉ ngay so với độ tuổi nghỉ hưu bình thường theo quy định của pháp luật.

Theo lộ trình điều chỉnh lương hưu từng năm tại Điều 169 Bộ luật Lao động 2019, năm 2026, tuổi nghỉ hưu trong điều kiện bình thường là 61 tuổi 6 tháng với lao động nam và 57 tuổi với lao động nữ.

Căn cứ Điều 64 và Điều 65 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 tuổi được nghỉ hưu trước tuổi không cố định một mốc chung, mà phụ thuộc vào diện nghỉ hưu sớm và điều kiện tham gia BHXH. Hiện nay thường có các trường hợp sau:

a. Nghỉ hưu sớm 5 năm

- Người đã đóng đủ 20 năm BHXH bắt buộc và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% đến dưới 81%;

- Người đã đóng đủ 15 năm BHXH bắt buộc và đáp ứng 1 trong các điều kiện sau:

+ Có tổng thời gian đóng BHXH bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên khi làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục quy định hoặc làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn bao gồm cả thời gian làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên trước 01/01/2021;

+ Là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân;

+ Là hạ sĩ quan, binh sĩ quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ công an nhân dân; học viên quân đội, công an, cơ yếu đang theo học được hưởng sinh hoạt phí;

+ Là dân quân thường trực;

=> Như vậy, năm 2026, tuổi nghỉ hưu sớm nhất với nhóm này là:

Nam: 56 tuổi 6 tháng

Nữ: 52 tuổi

b. Nghỉ hưu sớm 10 năm

- Người đã đóng đủ 20 năm BHXH bắt buộc và bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;

- Người đã đóng đủ 15 năm BHXH bắt buộc và đáp ứng 1 trong các điều kiện sau:

+ Có từ đủ 15 năm trở lên làm công việc khai thác than trong hầm lò theo quy định của Chính phủ;

+ Người làm trong quân đội, công an có tổng thời gian đóng BHXH bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên khi làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục quy định hoặc làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn bao gồm cả thời gian làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên trước ngày 01/01/2021.

=> Như vậy, năm 2026, tuổi nghỉ hưu sớm nhất với nhóm này là:

Nam: 51 tuổi 6 tháng

Nữ: 47 tuổi

c. Nghỉ hưu ngay không xét đến tuổi

- Người đã đóng đủ 15 năm BHXH bắt buộc và bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp trong khi thực hiện nhiệm vụ được giao.

- Người đã đóng đủ 20 năm BHXH bắt buộc và đáp ứng đồng thời 2 điều kiện sau:

+ Bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên

+ Có từ đủ 15 năm trở lên làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.

=> Như vậy, năm 2026 người thuộc nhóm này có thể nghỉ hưu ngay mà không cần chờ đủ tuổi quy định.