Nước mía là một trong những thức uống giải khát được nhiều người lựa chọn mỗi khi thời tiết nắng nóng. Tại nhiều quán nước, bên cạnh những cây mía tươi, người bán thường cho thêm một quả quất (tắc) vào máy ép. Thói quen này khiến không ít người thắc mắc liệu quất có tác dụng làm giảm lượng đường trong nước mía hay mang đến lợi ích đặc biệt nào cho sức khỏe.
Theo các chuyên gia, việc kết hợp nước mía với quất chủ yếu nhằm cải thiện hương vị, chứ không làm thay đổi đáng kể thành phần dinh dưỡng hay hàm lượng đường của thức uống.
Quất giúp nước mía thơm ngon và dễ uống hơn
Theo kinh nghiệm của nhiều người bán nước mía lâu năm, hiện nay có hai cách phổ biến để kết hợp quất với nước mía.
Cách thứ nhất là cho cả quả quất vào ép cùng cây mía. Khi đó, phần nước cốt và tinh dầu từ vỏ quất hòa quyện với nước mía, tạo mùi thơm đặc trưng và vị chua nhẹ.
Cách thứ hai là ép nước mía riêng rồi mới vắt nước quất vào ly sau khi đã loại bỏ hạt. Phương pháp này giúp hạn chế vị đắng có thể xuất hiện nếu tinh dầu hoặc hạt quất tiết ra quá nhiều.
Dù áp dụng cách nào, mục đích chung vẫn là giúp ly nước mía có hương vị hài hòa hơn, giảm cảm giác ngọt gắt và tạo cảm giác tươi mát khi thưởng thức.
Quất không làm giảm lượng đường trong nước mía
Nhiều người cho rằng vị chua của quất có thể làm giảm lượng đường trong nước mía. Tuy nhiên, các chuyên gia về công nghệ thực phẩm khẳng định đây là quan niệm chưa chính xác.
Thực tế, khi thêm quất vào nước mía, lượng đường tự nhiên trong mía hầu như không thay đổi. Axit hữu cơ trong quất chỉ tác động đến vị giác, khiến người uống cảm nhận đồ uống bớt ngọt hơn chứ không làm giảm hàm lượng đường có trong ly nước.
Điều này đồng nghĩa với việc nước mía vẫn là loại đồ uống chứa lượng đường tự nhiên khá cao, ngay cả khi đã được pha cùng quất.
Sự kết hợp tạo hương vị cân bằng
Ngoài tác dụng tạo mùi thơm, quất còn giúp cân bằng vị ngọt đặc trưng của nước mía.
Tinh dầu trong vỏ quất mang lại hương thơm dễ chịu, trong khi vị chua nhẹ của phần nước cốt giúp đồ uống trở nên thanh mát, hạn chế cảm giác ngấy khi uống nhiều.
Đây cũng là lý do nhiều quán nước lựa chọn ép quất cùng mía thay vì chỉ sử dụng đá lạnh để tạo cảm giác sảng khoái.
Góc nhìn của y học cổ truyền
Theo quan điểm của y học cổ truyền, mía có tính mát, vị ngọt, thường được sử dụng để thanh nhiệt, giải khát và hỗ trợ bổ sung năng lượng cho cơ thể trong những ngày nắng nóng.
Trong khi đó, quả quất có nhiều bộ phận với đặc tính khác nhau. Thịt quả có vị chua ngọt nhẹ, vỏ chứa tinh dầu có tính ấm và mùi thơm đặc trưng. Từ lâu, quất được sử dụng trong nhiều bài thuốc dân gian nhằm hỗ trợ giảm ho, long đờm, kích thích tiêu hóa và làm ấm tỳ vị.
Việc kết hợp nước mía với quất được cho là giúp cân bằng hương vị, đồng thời phù hợp hơn với những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm khi sử dụng đồ uống lạnh.
Uống nước mía cần lưu ý điều gì?
Mặc dù là thức uống giải khát phổ biến, nước mía không phải phù hợp với mọi đối tượng nếu sử dụng quá nhiều.
Những người mắc bệnh đái tháo đường hoặc đang kiểm soát đường huyết cần hạn chế uống nước mía vì loại đồ uống này chứa lượng đường tự nhiên khá lớn, có thể làm tăng đường huyết nếu dùng thường xuyên.
Bên cạnh đó, người tiêu dùng cũng nên lựa chọn những cơ sở bán nước mía đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Mía cần được gọt sạch vỏ, bảo quản hợp vệ sinh và ép ngay sau khi sơ chế để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn.
Máy ép phải được vệ sinh thường xuyên nhằm tránh tích tụ cặn bẩn hoặc vi sinh vật. Đá dùng để pha nước mía cũng cần là đá sạch, có nguồn gốc rõ ràng, bởi đây là yếu tố dễ ảnh hưởng đến chất lượng và độ an toàn của thức uống.
Nên uống nước mía đúng cách để tốt cho sức khỏe
Các chuyên gia khuyến cáo, nước mía là nguồn cung cấp năng lượng nhanh nhưng không nên sử dụng thay thế nước lọc hoặc uống quá nhiều trong ngày.
Để đảm bảo sức khỏe, mỗi người nên uống với lượng vừa phải, ưu tiên lựa chọn nước mía được ép từ nguyên liệu tươi, chế biến sạch sẽ và sử dụng ngay sau khi ép. Việc kết hợp thêm quất chủ yếu giúp tăng hương vị và tạo cảm giác dễ uống hơn, chứ không có tác dụng làm giảm lượng đường hay biến nước mía thành thức uống ít ngọt như nhiều người vẫn lầm tưởng.
