Nhà nấu cơm hằng ngày khó tránh khỏi những hôm còn thừa một phần cơm sau bữa ăn. Có người để nguyên trong nồi đến tối, thậm chí qua đêm; người khác lại cho cả nồi cơm còn lại vào tủ lạnh để hôm sau dùng tiếp.
Tuy nhiên, cơm chín chứa nhiều tinh bột và có độ ẩm cao, tạo điều kiện cho một số loại vi khuẩn phát triển nếu được bảo quản ở nhiệt độ không phù hợp.
Đáng chú ý, Bacillus cereus có thể tồn tại dưới dạng bào tử trong gạo và phát triển nếu cơm chín được để ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài.
Vì vậy, sau bữa ăn, không nên để cơm trên bàn bếp hàng giờ rồi mới cho vào tủ lạnh, đặc biệt không để cơm qua đêm ở nhiệt độ phòng. Cơm thừa nên được xử lý và bảo quản sớm.
Người dùng cũng không nên chỉ dựa vào mùi để xác định cơm còn an toàn hay không. Một số độc tố do vi khuẩn tạo ra không nhất thiết khiến thực phẩm xuất hiện mùi hoặc dấu hiệu bất thường rõ rệt.
Đừng cho cả nồi cơm lớn vào một hộp
Một cách giúp cơm nguội được bảo quản tốt hơn là chia thành những phần vừa đủ cho từng bữa.
Thay vì dồn cả lượng cơm lớn vào một chiếc hộp sâu rồi đặt vào tủ lạnh, nên dàn cơm thành lớp vừa phải hoặc chia vào nhiều hộp nhỏ. Làm như vậy giúp cơm nguội nhanh hơn, tránh tình trạng phần bên ngoài đã lạnh nhưng phần giữa vẫn mất nhiều thời gian để hạ nhiệt.
Cách chia nhỏ cũng thuận tiện khi sử dụng. Mỗi lần ăn chỉ cần lấy lượng vừa đủ để hâm, không phải liên tục mở hộp chứa toàn bộ phần cơm còn lại.
Hộp dùng để bảo quản nên sạch, khô và có nắp kín. Kích thước hộp cũng nên tương ứng với lượng cơm bên trong. Một chiếc hộp quá lớn nhưng chỉ chứa ít cơm vừa chiếm diện tích trong tủ lạnh, vừa có thể khiến bề mặt cơm dễ bị khô nếu không được đậy kín.
Cơm để trong tủ lạnh thường trở nên khô và cứng dần do sự thay đổi cấu trúc của tinh bột. Tuy nhiên, tình trạng này có thể được hạn chế nếu cơm được bảo quản kín.
Không nên để cơm trong hộp mở nắp hoặc chỉ che đậy sơ sài. Không khí lạnh trong tủ có thể khiến hơi ẩm trên bề mặt cơm mất đi nhanh hơn.
Đồng thời, tránh đặt cơm cạnh những thực phẩm có mùi mạnh. Hộp kín không chỉ giúp giữ độ ẩm mà còn hạn chế cơm hấp thụ mùi của các món khác.
Hâm cơm nguội thế nào để không bị khô cứng?
Cơm vừa lấy từ tủ lạnh thường cứng hơn lúc mới nấu. Nếu sử dụng lò vi sóng, có thể rắc một lượng nhỏ nước lên bề mặt rồi đậy bằng nắp chuyên dụng hoặc vật liệu phù hợp với lò vi sóng trước khi hâm.
Lượng hơi nước sinh ra trong quá trình hâm sẽ giúp hạt cơm mềm hơn.
Nếu dùng nồi cơm điện hoặc xửng hấp, cơm cũng có thể được hấp lại trong thời gian vừa đủ. Không nên thêm quá nhiều nước bởi cơm có thể bị nhão và mất đi hương vị ban đầu.
Một điều cần lưu ý là chỉ nên lấy lượng cơm vừa đủ cho mỗi lần ăn. Không nên mang cả hộp ra hâm rồi cất lại nhiều lần, bởi việc liên tục thay đổi nhiệt độ không có lợi cho chất lượng cũng như an toàn thực phẩm.
Nếu cơm đã có mùi chua, bị nhớt, đổi màu hoặc xuất hiện những dấu hiệu bất thường rõ rệt, tốt nhất nên bỏ đi. Không nên rang, chiên hay hấp lại với suy nghĩ nhiệt độ cao sẽ khiến phần cơm đã hỏng trở nên an toàn.
Đặc biệt, với cơm đã nằm ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài, hâm nóng trở lại không phải lúc nào cũng loại bỏ được nguy cơ từ độc tố do một số loại vi khuẩn tạo ra. Vì vậy, bảo quản đúng ngay từ đầu quan trọng hơn việc tìm cách “cứu” phần cơm đã để quá lâu.
Nguyên tắc có thể nhớ đơn giản là: xử lý và cất cơm sớm, chia thành phần nhỏ, đựng kín, bảo quản lạnh và sử dụng trong thời gian hợp lý. Nếu không chắc phần cơm đã được bảo quản an toàn hay chưa, bỏ đi vẫn là lựa chọn thận trọng hơn.
Muốn cơm nguội vừa lâu hỏng vừa giữ được độ mềm khi hâm lại không cần đến mẹo quá phức tạp. Quan trọng nhất vẫn là cách xử lý phần cơm thừa ngay sau bữa ăn.
