Từ tháng 9/2026, một số quy định mới trong lĩnh vực bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm xã hội (BHXH) và chi trả các chế độ an sinh xã hội bắt đầu được áp dụng. Những thay đổi đáng chú ý liên quan đến thủ tục liên thông cấp thẻ BHYT cho trẻ dưới 6 tuổi, việc sử dụng số định danh cá nhân thay mã số BHXH và nhận các khoản an sinh thông qua tài khoản trên ứng dụng VNeID.
Cấp thẻ BHYT cho trẻ dưới 6 tuổi theo quy trình liên thông mới
Từ ngày 1/9/2026, Nghị định 301/2026/NĐ-CP ngày 30/7/2026 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 63/2024/NĐ-CP chính thức có hiệu lực.
Quy định mới tiếp tục thực hiện liên thông điện tử đối với các thủ tục đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú và cấp thẻ BHYT cho trẻ em dưới 6 tuổi, đồng thời bổ sung thủ tục cấp thẻ Căn cước cho trẻ dưới 6 tuổi vào quy trình liên thông.
Theo đó, hồ sơ đăng ký khai sinh được hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Bộ Tư pháp tiếp nhận từ Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Thông tin về thời gian trả kết quả của từng thủ tục trong quy trình liên thông sẽ được gửi đến người thực hiện thủ tục thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, ứng dụng VNeID hoặc tin nhắn điện thoại tự động của Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Thời hạn giải quyết nhóm thủ tục đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú và cấp thẻ BHYT cho trẻ dưới 6 tuổi là không quá 3 ngày làm việc kể từ khi cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận đầy đủ hồ sơ. Trường hợp hồ sơ cần xác minh, thời gian giải quyết tối đa 5 ngày làm việc.
Quy định mới cũng đặt ra yêu cầu về tốc độ đồng bộ dữ liệu giữa các hệ thống. Việc đồng bộ hồ sơ phải được hoàn thành không quá 10 phút kể từ thời điểm thủ tục được giải quyết.
Sau khi nhận dữ liệu từ Cổng Dịch vụ công quốc gia, cơ quan thực hiện thủ tục tiếp theo phải phản hồi tình trạng tiếp nhận trong thời hạn không quá 2 giờ làm việc.
Dùng số định danh cá nhân thay mã số BHXH trên hệ thống
Một thay đổi khác được triển khai từ ngày 1/9/2026 là việc sử dụng số định danh cá nhân (ĐDCN)/số Căn cước công dân (CCCD) thay cho mã số BHXH trên các phần mềm nghiệp vụ của ngành BHXH.
Nội dung này được thực hiện theo Kế hoạch số 3115/KH-BHXH ngày 13/8/2026 của BHXH Việt Nam về chuyển đổi sử dụng số ĐDCN/CCCD thay mã số BHXH và bộ mã quản lý trên các hệ thống nghiệp vụ.
Quá trình chuyển đổi được chia thành hai giai đoạn. Từ 15/8/2026 đến trước 1/9/2026, cơ quan BHXH thực hiện chuẩn hóa dữ liệu và chuẩn bị hệ thống. Từ 1/9/2026, việc chuyển đổi dữ liệu và vận hành trên các hệ thống nghiệp vụ được thực hiện theo kế hoạch.
Phạm vi chuyển đổi được triển khai trên toàn hệ thống BHXH, bao gồm các phần mềm về thu và quản lý sổ, thẻ; xét duyệt chính sách; giao dịch BHXH điện tử; ứng dụng VssID; kế toán tập trung; hệ thống thông tin Giám định BHYT và những hệ thống khác đang sử dụng mã số BHXH hoặc bộ mã quản lý.
BHXH Việt Nam cho biết, việc thay đổi phương thức định danh không làm ảnh hưởng đến quá trình tham gia BHXH, BHYT, dữ liệu đóng - hưởng, giá trị sử dụng thẻ BHYT hay quyền lợi khám chữa bệnh của người tham gia.
Dữ liệu và lịch sử tham gia, hưởng các chế độ, chính sách phải được bảo đảm đầy đủ, chính xác và an toàn trong quá trình chuyển đổi. Hoạt động nghiệp vụ cũng phải được duy trì liên tục, không làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người tham gia, người thụ hưởng.
Đối với người dân, việc chuyển đổi chủ yếu được thực hiện trên hệ thống của cơ quan BHXH. BHXH Việt Nam khuyến nghị người tham gia kiểm tra thông tin trên ứng dụng VssID và sử dụng số ĐDCN/CCCD theo hướng dẫn sau khi hệ thống hoàn tất chuyển đổi.
Chi trả lương hưu, trợ cấp qua tài khoản an sinh xã hội trên VNeID
Từ ngày 28/9/2026, cơ chế sử dụng tài khoản hưởng an sinh xã hội trên ứng dụng VNeID được thực hiện theo Nghị định 320/2026/NĐ-CP ngày 13/8/2026 của Chính phủ, sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Nghị định 69/2024/NĐ-CP về định danh và xác thực điện tử.
Theo quy định, tài khoản hưởng an sinh xã hội là thông tin định danh được tích hợp trên ứng dụng định danh quốc gia. Người có danh tính điện tử có thể kết nối tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động để nhận các khoản hỗ trợ, lương hưu, trợ cấp an sinh xã hội và những khoản kinh phí hợp pháp khác.
Cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị và tổ chức chính trị - xã hội thực hiện chi trả các khoản hỗ trợ, hưu trí, an sinh xã hội và các khoản kinh phí hợp pháp từ ngân sách nhà nước bằng hình thức chuyển khoản đến tài khoản hưởng an sinh xã hội trên ứng dụng định danh quốc gia.
Trường hợp người thụ hưởng chưa lập tài khoản hưởng an sinh xã hội và chưa có văn bản ủy quyền tiếp nhận, việc chi trả vẫn được thực hiện theo các phương thức khác theo quy định.
Tài khoản hưởng an sinh xã hội trên VNeID không phải một tài khoản ngân hàng riêng. Ứng dụng VNeID đóng vai trò nền tảng định danh, cho phép người dân tích hợp tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động để tiếp nhận các khoản chi trả liên quan đến chính sách an sinh xã hội.
