Bộ Quốc phòng đã ban hành Thông tư số 173/2026/TT-BQP ngày 18/10/2026, sửa đổi, bổ sung nhiều quy định liên quan tính tuổi quân; tuyển chọn, tuyển dụng quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng; tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ; quản lý thẻ quân nhân; xuất ngũ và hoạt động của quân nhân dự bị.
Gọi khám sức khỏe không quá 4 lần chỉ tiêu nhập ngũ
Một trong những thay đổi đáng chú ý liên quan trực tiếp đến công tác tuyển quân.
Theo quy định mới, việc gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự phải phù hợp với từng địa phương và số lượng công dân được gọi khám không quá 4 lần so với chỉ tiêu gọi nhập ngũ.
Bên cạnh đó, sau khi chốt quân số, số công dân dự phòng trong quyết định gọi nhập ngũ của cấp xã không quá 5% so với chỉ tiêu giao quân.
Ban Chỉ huy quân sự cấp xã có trách nhiệm tổ chức sơ tuyển, lập danh sách gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự, xét duyệt công dân nhập ngũ, đồng thời hoàn thiện hồ sơ đối với những trường hợp đủ điều kiện để bàn giao cho đơn vị nhận quân.
Công dân sức khỏe loại 1, 2 và 3 thuộc diện được tuyển chọn
Thông tư 173 cũng sửa đổi quy định về tiêu chuẩn sức khỏe khi tuyển chọn công dân nhập ngũ.
Theo đó, tuyển chọn những công dân đạt sức khỏe loại 1, loại 2 và loại 3 theo quy định tại Thông tư 105/2023/TT-BQP, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 106/2025/TT-BQP.
Các tiêu chuẩn về chính trị tiếp tục được thực hiện theo quy định của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an về tiêu chuẩn chính trị tuyển chọn công dân vào phục vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam.
Bù đổi quân số tối đa 15 ngày
Quy định mới cũng làm rõ trách nhiệm của đơn vị nhận quân sau ngày giao nhận quân.
Trong vòng 10 ngày kể từ ngày nhận quân, đơn vị phải tổ chức phúc tra tiêu chuẩn chiến sĩ mới và hoàn thành việc bù đổi nếu có.
Trường hợp phải chờ kết quả xác minh về chính trị, đạo đức hoặc giám định sức khỏe, đơn vị nhận quân phải kịp thời thông báo, phối hợp với Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh và UBND cấp xã để chuẩn bị quân số bù đổi.
Đáng chú ý, thời gian bù đổi không quá 15 ngày tính từ ngày giao nhận quân, còn tỷ lệ bù đổi không quá 2% so với chỉ tiêu giao nhận quân của địa phương với đơn vị.
Chốt quân số trước ngày gọi nhập ngũ 10 ngày
Thông tư quy định đơn vị nhận quân phải hiệp đồng với địa phương về chỉ tiêu tuyển quân, thời gian nghiên cứu hồ sơ và chốt quân số.
Việc chốt quân số với địa phương phải được thực hiện trước 10 ngày kể từ ngày Chủ tịch UBND cấp xã quyết định gọi công dân nhập ngũ.
Đơn vị nhận quân đồng thời phối hợp với cơ quan quân sự và chính quyền địa phương tổ chức lễ giao nhận quân, tiếp nhận và đưa chiến sĩ mới về đơn vị, không để quân lưu lại địa phương dài ngày.
Lễ giao nhận quân có thể tổ chức theo cụm xã
Theo quy định mới, UBND cấp tỉnh chỉ đạo tổ chức lễ giao nhận quân tại các cụm xã hoặc xã do UBND cấp tỉnh xác định.
Lễ giao nhận quân phải bảo đảm trang trọng, nhanh gọn, an toàn, tiết kiệm. Biên bản giao nhận quân giữa địa phương và đơn vị được ký vào cuối chương trình buổi lễ.
Việc hiệp đồng cũng được phân cấp rõ hơn. UBND cấp tỉnh hiệp đồng với các đơn vị cấp binh chủng, vùng hải quân, vùng cảnh sát biển, sư đoàn, lữ đoàn và tương đương; UBND cấp xã hiệp đồng với cấp trung đoàn và tương đương.
Công dân nhập ngũ phải lập tờ khai tham gia bảo hiểm y tế
Ban Chỉ huy quân sự cấp xã được giao phối hợp với các cơ quan liên quan hướng dẫn công dân đã nhận quyết định gọi nhập ngũ lập tờ khai tham gia bảo hiểm y tế theo mẫu.
Tờ khai phải có xác nhận của UBND cấp xã và được bàn giao cho đơn vị nhận quân cùng hồ sơ nghĩa vụ quân sự.
Các cơ quan chức năng tại địa phương cũng phải thường xuyên nắm tình hình về tiêu chuẩn chính trị, đạo đức và những vấn đề mới phát sinh đối với công dân chuẩn bị nhập ngũ để kịp thời trao đổi với đơn vị nhận quân.
Thay đổi thủ tục xác nhận tuổi quân
Ngoài tuyển quân, Thông tư 173 còn sửa quy định về xác nhận tuổi quân đối với quân nhân đã chuyển ra ngoài Quân đội.
Trường hợp không còn các giấy tờ liên quan đến thời gian phục vụ tại ngũ, hồ sơ có thể sử dụng bản sao quyết định xuất ngũ, phục viên, chuyển ngành, nghỉ hưu hoặc giấy chứng nhận thời gian phục vụ tại ngũ.
Ngoài ra, có thể sử dụng bản khai cá nhân về thời gian công tác trong Quân đội có xác nhận của UBND xã, phường, đặc khu hoặc giấy tờ do tổ chức Đảng, cơ quan có thẩm quyền cung cấp thể hiện thời gian nhập ngũ, tái ngũ và thôi phục vụ tại ngũ.
Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã có thẩm quyền xác nhận tuổi quân cho quân nhân đã chuyển ra ngoài Quân đội và đang thường trú trên địa bàn thuộc quyền quản lý.
Ban Chỉ huy quân sự cấp xã được giao thêm nhiều nhiệm vụ
Thông tư mới cũng tăng vai trò của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã trong một số thủ tục đối với quân nhân dự bị.
Cơ quan này thực hiện chụp ảnh, đối chiếu tờ khai, làm thủ tục cấp thẻ quân nhân chuyên nghiệp và hạ sĩ quan, binh sĩ dự bị; thời hạn thực hiện không quá 10 ngày làm việc kể từ khi hoàn thiện thủ tục.
Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã còn được quyết định phong quân hàm Binh nhì, đồng thời quyết định thăng, giáng quân hàm đến Binh nhất đối với một số binh sĩ dự bị thuộc phạm vi quản lý.
Như vậy, Thông tư 173/2026/TT-BQP không chỉ điều chỉnh quy trình tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ mà còn phân cấp rõ hơn trách nhiệm của cấp xã, siết các mốc thời gian trong tuyển quân, giao nhận quân và bù đổi quân số.
