Phanh phui đường dây pha trộn bột giặt, hóa chất vào hàng chục nghìn lít sữa tươi

Một vụ bê bối vừa tại Ấn Độ khi cơ quan chức năng phát hiện hàng chục nghìn lít sữa tươi bị pha trộn hóa chất và bột giặt, đe dọa gây tổn thương vĩnh viễn cho sức khỏe người tiêu dùng, đặc biệt là trẻ em.

Đánh vào tâm lý người tiêu dùng thường đánh giá chất lượng sữa qua độ đặc sánh và lớp bọt tự nhiên, một mạng lưới gian thương tại bang Maharashtra đã thiết lập quy trình tẩm ướp vô cùng bài bản. 

Theo dữ liệu từ Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm cấp bang (State FDAs), các cơ sở này chủ động pha loãng sữa thật với nước để tăng sản lượng, sau đó dùng hóa chất công nghiệp để khôi phục kết cấu vật lý. 

Cụ thể, bột giặt được pha vào để tạo lớp bọt dày bền vững, tinh bột giúp tái tạo độ đặc sánh nhân tạo, trong khi urê được dùng để qua mặt các hệ thống đo lường hàm lượng protein. 

Đáng báo động hơn, kết quả phân tích ngẫu nhiên còn phát hiện dấu vết của formalin – một loại hóa chất ướp xác – được sử dụng nhằm kéo dài thời gian bảo quản sữa trong điều kiện nhiệt độ không đảm bảo.

2-13411026-1785291141.jpg
Ảnh minh họa: BR

Những vi phạm này được State FDAs chứng minh qua các phản ứng sinh hóa rõ ràng: mẫu thử chuyển màu tím với chất chỉ thị bromocresol (chứng minh có bột giặt), chuyển xanh đen với dung dịch i-ốt (chứng minh có tinh bột) và hóa vàng (chứng minh tồn dư urê). Sự xuất hiện của các chất tẩy rửa công nghiệp như natri hydroxit trong chuỗi cung ứng thực phẩm đang đặt ra một thách thức y tế khẩn cấp. 

Các chuyên gia lâm sàng cảnh báo, việc dung nạp liên tục các hóa chất này dù ở nồng độ thấp sẽ trực tiếp phá hủy hệ tiêu hóa, gây viêm loét dạ dày và tiêu chảy cấp. Nguy hiểm hơn, khi độc tố tiến vào hệ tuần hoàn, chúng tạo ra áp lực đào thải khổng lồ dẫn đến suy giảm chức năng gan, thận. Trẻ em với hệ nội tạng đang phát triển là nhóm có nguy cơ chịu tổn thương vĩnh viễn về thể chất và thần kinh nếu tiêu thụ loại "sữa tổng hợp" này.

Trước nguy cơ đe dọa y tế công cộng, State FDAs đã mở một chiến dịch thanh tra hệ thống. Nhà chức trách đã thu giữ 7.500 lít sữa pha trộn tại Latur và tiêu hủy tới 37.500 lít tại khu vực Solapur, tương đương giá trị thương mại khoảng 1,5 triệu rupee (hơn 410 triệu VNĐ). 

Quá trình kiểm tra không chỉ phát hiện hóa chất mà còn phơi bày lỗ hổng nghiêm trọng trong khâu kiểm soát nhiễm khuẩn tại các cơ sở chăn nuôi, nơi kho chứa ngập ngụa nấm mốc và hoàn toàn phớt lờ các tiêu chuẩn phòng chống dịch tễ.

3-13414397-1785291162.jpg
Chiến dịch thực thi nghiêm ngặt do Ủy viên State FDAs Tukaram Mundhe dẫn đầu đã nhận được sự đánh giá cao rộng rãi; song tranh chấp giữa các cơ quan thực thi pháp luật Ấn Độ và các nhà bán lẻ vẫn chưa lắng xuống. Ảnh: NDTV

Tuy nhiên, dưới lăng kính quản trị vĩ mô, các biện pháp can thiệp cứng rắn đang tạo ra sự xáo trộn lớn. Lệnh cấm đột ngột đối với hình thức bán lẻ sữa không đóng gói, ép buộc toàn thị trường chuyển sang dùng sữa túi đã châm ngòi cho làn sóng biểu tình mạnh mẽ của các tiểu thương tại Mumbai. 

Giới bán lẻ lập luận rằng đặc tính vật lý của sữa tươi đòi hỏi tốc độ luân chuyển cực nhanh. Việc áp đặt quy chuẩn mới mà thiếu vắng thời gian chuẩn bị hay hạ tầng logistics hỗ trợ đang đẩy các cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ đến bờ vực phá sản. 

Bài toán lớn đặt ra cho các nhà hoạch định chính sách Ấn Độ lúc này không chỉ là loại bỏ triệt để hóa chất khỏi thực phẩm, mà còn phải thiết kế một lộ trình chuyển đổi sinh thái thương mại hợp lý, cân bằng giữa tiêu chuẩn an toàn sức khỏe và sự sống còn của chuỗi cung ứng dân sinh.

Đạt Trần (T/h)