Chiêu trò mạo danh cán bộ, dẫn dụ cài ứng dụng độc hại để chiếm quyền điều khiển điện thoại
Bảo hiểm xã hội Việt Nam vừa đưa ra cảnh báo, đề nghị người dân đề cao cảnh giác trước các chiêu trò lừa đảo liên quan đến BHXH, BHYT.
Theo cảnh báo được BHXH Việt Nam đăng tải, các đối tượng lừa đảo thường gọi điện trực tiếp cho người dân, giả danh cán bộ BHXH khu vực hoặc Công an địa phương, đồng thời thông báo họ thuộc diện được cấp thẻ BHYT An toàn khu hoặc nhận tiền hoàn trả BHYT trong năm 2026.
Tiếp đó, đối tượng nêu các lý do cấp bách như "hồ sơ định danh điện tử bị lỗi", "chưa kích hoạt mã đối tượng An toàn khu trên hệ thống VssID", hoặc "thông tin tài khoản nhận tiền hoàn trả chưa khớp" và gây áp lực buộc người dân phải xử lý ngay trong ngày để không bị hủy quyền lợi; đồng thời đóng vai "cán bộ" hỗ trợ tận tình, đề nghị kết bạn qua Zalo để hướng dẫn làm thủ tục trực tuyến từ xa nhằm giúp người dân không phải đi lại vất vả.
Sau khi nạn nhân đồng ý kết bạn, các đối tượng sẽ gửi đường link đến website giả mạo Cổng Dịch vụ công hoặc tệp cài đặt có đuôi .apk. Chúng liên tục thúc giục người dân tải ứng dụng, cài đặt và cấp quyền trợ năng trên điện thoại, nhất là các thiết bị sử dụng hệ điều hành Android.
Ngay sau khi quyền trợ năng được cấp, mã độc có thể âm thầm hoạt động và kiểm soát thiết bị, theo dõi các thao tác trên màn hình, thu thập mật khẩu ngân hàng số, đồng thời đọc và vô hiệu hóa tin nhắn chứa mã OTP. Nhờ đó, dù điện thoại vẫn nằm trong tay nạn nhân, kẻ gian vẫn có thể tự thực hiện giao dịch, chuyển toàn bộ tiền trong tài khoản sang các tài khoản ngân hàng trung gian nhằm chiếm đoạt tài sản và che giấu dấu vết.
Cũng theo thông tin từ BHXH Việt Nam, các đối tượng giả danh cán bộ cơ quan BHXH, công an hoặc cán bộ phường, xã, chủ động gọi điện, kết bạn Zalo, nhắn tin thông báo việc khám, chữa bệnh, hưởng chế độ BHXH, BHYT sẽ được liên kết trực tuyến, tích hợp trên ứng dụng VssID, không cần sử dụng thẻ BHYT/sổ BHXH giấy như trước. Người dân cần cập nhật, đồng bộ dữ liệu, xác thực tài khoản ngay trên điện thoại, nếu không sẽ bị gián đoạn quyền lợi tham gia BHXH, BHYT.
Sau đó, chúng gửi đường link hoặc mã QR yêu cầu nạn nhân tải về tệp tin có tên "vssid.apk" - đây không phải ứng dụng VssID chính thức của BHXH Việt Nam mà là phần mềm giả mạo, chỉ giống về giao diện, biểu tượng, tên gọi. Khi người dân cài đặt tệp .apk này, ứng dụng sẽ yêu cầu cấp các quyền truy cập nguy hiểm (đọc tin nhắn, danh bạ, điều khiển màn hình từ xa...), từ đó đối tượng có thể chiếm quyền điều khiển điện thoại nạn nhân; đánh cắp thông tin, mã OTP tài khoản ngân hàng rồi chiếm đoạt toàn bộ tiền trong tài khoản.
Xác thực đúng cách – Giữ sạch tài khoản
Nhằm ngăn chặn nguy cơ bị lừa đảo, BHXH Việt Nam khuyến cáo người dân chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ sau:
Chủ động xác minh thông tin: Khi nhận được cuộc gọi hoặc tin nhắn từ người tự xưng là cán bộ hướng dẫn thủ tục, yêu cầu cập nhật dữ liệu hay thông báo hoàn tiền BHYT, người dân cần liên hệ trực tiếp với cơ quan BHXH để kiểm tra. Tuyệt đối không vội làm theo những yêu cầu mang tính thúc ép hoặc đe dọa cắt bỏ quyền lợi.
Chỉ cài đặt ứng dụng VssID - BHXH số từ các kho ứng dụng Google Play hoặc App Store. Không truy cập đường liên kết, quét mã QR hoặc cài đặt tệp .apk do người lạ gửi qua tin nhắn, Zalo, Facebook; không cấp quyền điều khiển điện thoại theo hướng dẫn của người chưa được xác minh danh tính.
Bảo mật thông tin cá nhân: Người dân không gửi hình ảnh căn cước công dân hoặc tiết lộ dữ liệu cá nhân cho những người chưa được xác minh danh tính. Đồng thời, tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP hay chuyển tiền theo yêu cầu của người tự xưng là cán bộ BHXH với lý do “xác thực”, “đồng bộ dữ liệu” hoặc “nhận tiền hoàn trả”.
Khi phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc nghi bị lừa đảo, người dân nên nhanh chóng trình báo cơ quan công an gần nhất và thông báo cho cơ quan BHXH địa phương để được hướng dẫn, hỗ trợ. Trường hợp nghi tài khoản ngân hàng bị xâm nhập hoặc xuất hiện giao dịch đáng ngờ, cần lập tức liên hệ ngân hàng để khóa tài khoản và ngăn chặn nguy cơ mất tiền.
