Nhiều người mặc định thớt nhựa sẽ vệ sinh hơn vì dễ rửa, trong khi thớt gỗ thường bị lo ngại về khả năng giữ ẩm và vi khuẩn. Tuy nhiên, chất liệu chưa phải yếu tố duy nhất quyết định độ an toàn của chiếc thớt. Tình trạng bề mặt, cách làm sạch, bảo quản và đặc biệt là việc có dùng chung thớt cho thực phẩm sống và chín hay không mới là những vấn đề đáng quan tâm.
Thớt là dụng cụ tiếp xúc với rất nhiều loại thực phẩm trong quá trình nấu nướng. Thịt, cá sống, rau củ và đồ ăn đã chế biến có thể lần lượt được đặt lên cùng một bề mặt. Sau thời gian dài sử dụng, những nhát dao tạo ra các đường rãnh nhỏ, nơi vụn thức ăn, nước và vi sinh vật có thể mắc lại.
Thớt gỗ không phải lúc nào cũng nhiều vi khuẩn hơn
Thớt gỗ có cấu trúc tự nhiên với các mao quản nhỏ nên dễ khiến người dùng lo ngại vi khuẩn có thể xâm nhập sâu vào bên trong. Đặc biệt, khi dùng để sơ chế thịt hoặc cá sống, dịch thực phẩm có thể thấm vào những khoảng trống trên bề mặt.
Tuy nhiên, không nên mặc định rằng thớt gỗ luôn mất vệ sinh hơn thớt nhựa. Một số đặc tính của gỗ có thể khiến vi khuẩn bị hút xuống dưới bề mặt, nơi điều kiện để chúng phát triển không thuận lợi. Nếu được rửa sạch, làm khô đúng cách và bảo quản ở nơi thông thoáng, một chiếc thớt gỗ còn tốt hoàn toàn có thể sử dụng an toàn.
Ngược lại, thớt gỗ có thể trở thành vấn đề nếu thường xuyên bị ngâm nước, cất khi còn ẩm hoặc bề mặt đã xuất hiện nhiều vết chặt sâu. Những rãnh này khiến việc làm sạch trở nên khó khăn hơn, đặc biệt khi thực phẩm sống mắc lại bên trong.
Thớt nhựa cũng có thể trở thành nơi giữ vi khuẩn
Ưu điểm của thớt nhựa là nhẹ, dễ vệ sinh và ít hấp thụ nước khi còn mới. Chính vì vậy, nhiều gia đình lựa chọn loại thớt này với suy nghĩ chúng luôn sạch hơn thớt gỗ. Nhưng sau một thời gian sử dụng, bề mặt nhựa cũng bị dao tạo thành vô số đường cắt. Những rãnh nhỏ có thể giữ nước, dịch thịt, vụn thức ăn và vi sinh vật. Khi vết xước ngày càng sâu, việc rửa bằng tay có thể không làm sạch hoàn toàn các chất bẩn nằm trong đó.
Đáng chú ý, vẻ ngoài sạch sẽ không đồng nghĩa với bề mặt thực sự đảm bảo vệ sinh. Một chiếc thớt nhựa không có mùi, không đổi màu nhưng đã xuất hiện dày đặc vết dao vẫn cần được xem xét thay mới.
Nhiễm khuẩn chéo mới là điều cần cảnh giác
Trong quá trình nấu ăn, vấn đề đáng lo không chỉ là vi khuẩn tồn tại trên thớt mà còn là khả năng chúng được truyền từ thực phẩm sống sang thực phẩm ăn ngay. Chẳng hạn, nếu vừa dùng thớt thái thịt gà sống rồi tiếp tục cắt rau ăn sống mà không vệ sinh kỹ, vi sinh vật từ thực phẩm sống có thể theo bề mặt thớt sang món ăn không qua nhiệt độ nấu chín.
Đây là lý do các gia đình nên ưu tiên sử dụng thớt riêng cho thực phẩm sống và thực phẩm chín. Việc phân chia này giúp giảm nguy cơ nhiễm chéo, bất kể thớt được làm từ gỗ hay nhựa.
Thớt có dấu hiệu này nên thay mới
Không có một thời hạn sử dụng chung cho tất cả các loại thớt. Người dùng nên căn cứ vào chất liệu, tần suất sử dụng và tình trạng thực tế của sản phẩm. Những dấu hiệu như bề mặt xuất hiện nhiều rãnh sâu, nứt, cong vênh, bong tróc, trở nên quá xù xì hoặc có mùi khó loại bỏ là lý do nên cân nhắc thay thớt.
Với thớt gỗ, các vết nứt sâu và bề mặt khó làm sạch là dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý. Trong khi đó, thớt nhựa có quá nhiều đường dao chồng chéo cũng không nên tiếp tục sử dụng quá lâu. Thay một chiếc thớt đã xuống cấp thường không tốn quá nhiều chi phí nhưng có thể giúp hạn chế nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm trong gia đình.
Dùng thớt thế nào để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn?
Dù lựa chọn thớt gỗ hay nhựa, người dùng nên chú trọng cách sử dụng và vệ sinh hơn là chỉ quan tâm đến chất liệu. Sau mỗi lần sử dụng, thớt cần được rửa kỹ bằng nước và chất tẩy rửa phù hợp, sau đó để khô hoàn toàn ở nơi thoáng khí. Không nên cất thớt khi vẫn còn ẩm hoặc đặt tại những vị trí bí, khó thoát nước.
Thớt dùng để sơ chế thịt, cá sống cần được vệ sinh kỹ trước khi tiếp tục sử dụng cho thực phẩm khác. Tốt nhất, gia đình nên có thớt riêng cho thực phẩm sống và thực phẩm chín. Cuối cùng, cần thường xuyên kiểm tra bề mặt thớt. Khi các vết cắt trở nên quá sâu hoặc sản phẩm có dấu hiệu xuống cấp, việc thay mới sẽ an toàn hơn so với cố sử dụng.
Vì vậy, câu hỏi “thớt gỗ hay thớt nhựa sạch hơn?” thực tế không có câu trả lời tuyệt đối. Một chiếc thớt được làm sạch đúng cách, luôn khô ráo, ít hư hỏng và sử dụng đúng mục đích mới là lựa chọn an toàn cho căn bếp gia đình.
