Dứa, còn được gọi là thơm hoặc khóm tùy vùng, là loại trái cây nhiệt đới rất quen thuộc tại Việt Nam. Quả có vị chua ngọt, nhiều nước, có thể ăn trực tiếp, ép nước hoặc sử dụng trong hàng loạt món ăn.
Điều đáng chú ý là trong danh sách Clean Fifteen 2026 do Environmental Working Group (EWG) công bố, dứa đứng ở vị trí đầu tiên, tiếp đến là ngô ngọt và bơ. Đây là danh sách 15 loại rau củ quả có mức dư lượng thuốc bảo vệ thực vật thấp nhất trong số 47 loại được tổ chức này phân tích dựa trên dữ liệu kiểm nghiệm của Bộ Nông nghiệp Mỹ.
Đứng đầu Clean Fifteen 2026 của Mỹ
Theo EWG, gần 60% tổng số mẫu thuộc nhóm Clean Fifteen không phát hiện dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, trong khi chỉ 16% có dư lượng từ hai loại thuốc trở lên. Riêng dứa đứng đầu bảng xếp hạng năm nay.
Một lý do giúp phần thịt dứa ít tiếp xúc trực tiếp với các tác nhân bên ngoài là quả có lớp vỏ tương đối dày. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa tất cả dứa bán trên thị trường đều hoàn toàn không có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.
EWG cũng khuyến nghị người tiêu dùng vẫn nên rửa rau quả trước khi sử dụng, bất kể sản phẩm được trồng theo phương pháp thông thường hay hữu cơ. Việc rửa giúp giảm bụi bẩn, vi khuẩn và một phần dư lượng trên bề mặt, dù không thể loại bỏ hoàn toàn tất cả thuốc bảo vệ thực vật.
Ở Việt Nam, dứa được trồng tại nhiều địa phương. Theo số liệu được CafeF dẫn lại, diện tích trồng dứa của cả nước đạt khoảng 55.000 ha, sản lượng khoảng 860.000 tấn mỗi năm. Sản phẩm dứa Việt Nam hiện đã có mặt tại hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Dứa cũng là loại quả có giá tương đối bình dân. Tùy thời điểm, giống và khu vực, giá bán có thể chỉ từ khoảng 15.000 đồng/kg. Ngoài tiêu thụ tươi, dứa còn được chế biến thành nước ép, dứa đóng hộp, sấy khô và nhiều sản phẩm khác.
Loại quả bình dân nhưng giàu vitamin C
Không chỉ dễ mua, dứa còn cung cấp nhiều dưỡng chất. Thành phần nổi bật là vitamin C, mangan cùng nhiều hợp chất thực vật. Vitamin C cần thiết cho hoạt động bình thường của hệ miễn dịch và tham gia quá trình hình thành collagen.
Dứa còn chứa bromelain - tên gọi chung của một nhóm enzyme có khả năng phân giải protein. Đây cũng là lý do dứa thường được sử dụng khi ướp một số loại thịt để giúp thịt mềm hơn.
Ngoài ra, dứa cung cấp chất xơ và nước, có thể góp phần vào một chế độ ăn đa dạng, cân bằng. Các hợp chất chống oxy hóa trong trái cây nói chung cũng giúp bảo vệ tế bào trước stress oxy hóa.
Dù vậy, không nên xem dứa như một loại thực phẩm có khả năng “lọc mỡ”, chữa bệnh gan hay ngăn ngừa ung thư. Các chất dinh dưỡng và bromelain trong dứa đang được nghiên cứu về nhiều tác động sinh học, nhưng ăn dứa không thể thay thế thuốc hay phương pháp điều trị bệnh.
Dứa cũng chứa axit hữu cơ và bromelain nên ăn quá nhiều một lúc có thể khiến một số người cảm thấy rát miệng hoặc khó chịu ở đường tiêu hóa. Cách phù hợp vẫn là sử dụng với lượng vừa phải và kết hợp cùng nhiều loại rau quả khác.
Cách chọn dứa ngon, ngọt và nhiều nước
Khi mua dứa, trước tiên nên quan sát màu sắc của vỏ. Quả chín thường chuyển dần từ xanh sang vàng, đặc biệt ở phần đáy. Nếu muốn ăn ngay, có thể chọn quả có màu vàng tương đối đều; còn nếu chưa sử dụng ngay, dứa còn hơi xanh sẽ thuận tiện bảo quản hơn. Không nên chọn quả xuất hiện nhiều mảng thâm nâu, mềm nhũn hoặc có dấu hiệu chảy nước.
Một quả dứa ngon thường có mùi thơm dịu, dễ nhận thấy ở phần đáy. Nếu gần như không có mùi, quả có thể chưa đủ chín; ngược lại, mùi quá nồng, có cảm giác lên men lại là dấu hiệu dứa đã chín quá mức.
Có thể cầm quả lên để kiểm tra độ chắc. Nên chọn quả cứng cáp nhưng khi ấn nhẹ có độ đàn hồi vừa phải, tránh quả quá mềm hoặc có những điểm lõm bất thường. So giữa những quả có kích thước tương đương, quả cầm nặng tay thường cho cảm giác mọng nước hơn.
Phần lá trên ngọn nên còn tương đối xanh và tươi, không héo khô quá nhiều. Tuy nhiên, mẹo “rút được lá ở giữa là dứa đã chín ngon” không phải tiêu chí đáng tin cậy duy nhất. Tốt nhất nên kết hợp màu vỏ, mùi thơm, độ chắc và tình trạng tổng thể của quả để lựa chọn.
Từ loại trái cây quen thuộc có giá chỉ vài chục nghìn đồng mỗi kg, dứa đang có giá trị ngày càng lớn cả về tiêu dùng lẫn xuất khẩu.
