Tiến hành điều tra thí điểm chi tiêu người lao động tại 34 tỉnh thành phố trực thuộc trung ương ra sao?
Theo Thư viện pháp luật, căn cứ vào Quyết định 629/QĐ-CTK ngày 24/8/2026 do Cục trưởng Cục Thống kê ban hành về Phương án Điều tra thí điểm chi tiêu người lao động thực hiện năm 2027.
Theo đó, Điều tra thí điểm chi tiêu người lao động là một trong những nhiệm vụ thuộc Đề án Xây dựng và công bố mức sống tối thiểu hằng năm làm căn cứ xác định các chuẩn chính sách xã hội được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định 380/QĐ-TTg năm 2026 nhằm nghiên cứu tính khả thi, xây dựng phương pháp và nguồn số liệu phục vụ thử nghiệm biên soạn, công bố chỉ tiêu mức sống tối thiểu của người lao động, làm cơ sở để đề xuất các chuẩn chính sách xã hội trong đó có mức lương tối thiểu của người lao động.
Đồng thời, Cục Thống kê yêu cầu:
- Thực hiện điều tra đúng các nội dung quy định trong Phương án điều tra.
- Bảo mật thông tin thu thập từ các đối tượng điều tra theo quy định của Luật Thống kê 2015.
- Quản lý và sử dụng kinh phí của cuộc điều tra đúng chế độ hiện hành, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả.
- Xác định thông tin phục vụ thử nghiệm biên soạn mức sống tối thiểu của người lao động theo 04 vùng lương tối thiểu.
- Không trùng lặp với các cuộc điều tra khác nhằm phản ánh đúng thực trạng chi tiêu của người lao động.
* PHẠM VI, ĐỐI TƯỢNG, ĐƠN VỊ ĐIỀU TRA
1. Phạm vi điều tra
Điều tra chi tiêu người lao động được tiến hành trên phạm vi 34 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.
2. Đối tượng điều tra
Đối tượng điều tra bao gồm: Hộ chỉ có người lao động và các thành viên hộ là người lao động.
- Hộ chỉ có người lao động được xác định là hộ mà tất cả các thành viên là người lao động cùng ở chung từ 03 tháng trở lên. Các thành viên có quan hệ huyết thống, hôn nhân hoặc một nhóm người không có quan hệ huyết thống nhưng cùng sinh hoạt và chia sẻ một số khoản chi tiêu chung trong hộ.
- Thành viên của hộ là người lao động, căn cứ Điều 3 Bộ Luật lao động 2019, người lao động được định nghĩa là người làm việc cho người sử dụng lao động theo thỏa thuận, được trả lương và chịu sự quản lý, điều hành, giám sát của người sử dụng lao động. Độ tuổi lao động tối thiểu của người lao động là đủ 15 tuổi.
- Trong cuộc điều tra này chỉ tính những lao động làm các công việc được trả công, lương theo hợp đồng lao động hoặc thỏa thuận và người sử dụng lao động là doanh nghiệp, tổ chức hoặc cá nhân, không bao gồm công chức, viên chức nhà nước.
3. Đơn vị điều tra
Đơn vị điều tra là hộ chỉ có người lao động.
* THỜI ĐIỂM, THỜI KỲ, THỜI GIAN THU THẬP THÔNG TIN VÀ PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRA
1. Thời điểm điều tra
Thời điểm điều tra là ngày thu thập thông tin tại các đơn vị điều tra trong khoảng thời gian điều tra được quy định tại Mục 3, Phần IV Phương án ban hành kèm theo Quyết định 629/QĐ-CTK năm 2026.
2. Thời kỳ điều tra
Các chỉ tiêu thời kỳ trong cuộc điều tra này có thời gian tham chiếu là 30 ngày, hoặc 12 tháng trước thời điểm điều tra. Thời kỳ điều tra được quy định cụ thể tại phiếu điều tra.
3. Thời gian điều tra
Điều tra thí điểm chi tiêu người lao động được tiến hành từ ngày 15 tháng 9 đến hết ngày 31 tháng 10 năm 2027. Thời gian thu thập thông tin tại địa bàn là 45 ngày (bao gồm cả thời gian di chuyển).
4. Phương pháp điều tra
Điều tra chi tiêu người lao động áp dụng phương pháp phỏng vấn trực tiếp. Điều tra viên thống kê (viết gọn là ĐTV) sử dụng phiếu điện tử được cài đặt trên thiết bị điện tử thông minh (CAPI) để thu thập thông tin.
- ĐTV có trách nhiệm đến gặp trực tiếp người đại diện của hộ và những thành viên trong hộ có liên quan để phỏng vấn và ghi thông tin vào phiếu điện tử.
Để bảo đảm chất lượng thông tin thu thập, ĐTV không được sao chép thông tin từ các nguồn có sẵn khác vào phiếu điện tử.
5. Người cung cấp thông tin
Đối với thông tin chung của hộ: người cung cấp thông tin là người nắm rõ thông tin của hộ, cung cấp các thông tin chung của hộ (nhân khẩu, tỉnh hình chi tiêu chung của hộ,...).
Đối với thông tin về chi tiêu riêng của các thành viên hộ: người cung cấp thông tin là các thành viên hộ.
Mức lương tối thiểu được điều chỉnh dựa trên điều gì?
Điều 91 Bộ luật Lao động 2019 quy định mức lương tối thiểu được điều chỉnh dựa trên mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ; tương quan giữa mức lương tối thiểu và mức lương trên thị trường; chỉ số giá tiêu dùng, tốc độ tăng trưởng kinh tế; quan hệ cung, cầu lao động; việc làm và thất nghiệp; năng suất lao động; khả năng chi trả của doanh nghiệp.
Cụ thể:
Mức lương tối thiểu
- Mức lương tối thiểu là mức lương thấp nhất được trả cho người lao động làm công việc giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường nhằm bảo đảm mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội.
- Mức lương tối thiểu được xác lập theo vùng, ấn định theo tháng, giờ.
- Mức lương tối thiểu được điều chỉnh dựa trên mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ; tương quan giữa mức lương tối thiểu và mức lương trên thị trường; chỉ số giá tiêu dùng, tốc độ tăng trưởng kinh tế; quan hệ cung, cầu lao động; việc làm và thất nghiệp; năng suất lao động; khả năng chi trả của doanh nghiệp.
- Chính phủ quy định chi tiết Điều này; quyết định và công bố mức lương tối thiểu trên cơ sở khuyến nghị của Hội đồng tiền lương quốc gia.
(khoản 3 Điều 91 Bộ luật Lao động 2019)
Đối tượng nào được tăng lương tối thiểu vùng từ 01/01/2027 theo Dự thảo?
Tại Điều 2 Dự thảo Nghị định quy định đối tượng được tăng lương tối thiểu vùng từ 01/01/2027 như sau:
- Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động theo quy định của Bộ luật Lao động 2019.
- Người sử dụng lao động theo quy định của Bộ luật Lao động 2019, bao gồm:
+ Doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp 2020.
+ Cơ quan, tổ chức, hợp tác xã, hộ gia đình, cá nhân có thuê mướn, sử dụng người lao động làm việc cho mình theo thỏa thuận.
- Các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến việc thực hiện mức lương tối thiểu quy định tại Dự thảo Nghị định.
