Trợ cấp tuất hằng tháng là một trong những chế độ của bảo hiểm xã hội (BHXH) nhằm bảo đảm quyền lợi cho thân nhân khi người lao động qua đời hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết.
Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định cụ thể điều kiện đối với người lao động và thân nhân để được giải quyết chế độ này.
Người lao động đóng BHXH bao lâu thì thân nhân được hưởng trợ cấp tuất?
Theo khoản 1 Điều 86 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc khi chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết, nếu thuộc một trong các trường hợp luật định thì thân nhân đủ điều kiện được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng.
Một trong những trường hợp phổ biến là người lao động có thời gian đóng BHXH bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên.
Ngoài ra, chế độ còn áp dụng khi người lao động đang hưởng hoặc đang tạm dừng hưởng lương hưu; chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; đang hưởng hoặc tạm dừng hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng với mức suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên.
Đáng chú ý, nếu người lao động đang tham gia hoặc đang bảo lưu thời gian đóng BHXH bắt buộc khi chết nhưng còn thiếu tối đa 6 tháng để đủ 15 năm đóng BHXH bắt buộc thì thân nhân được đóng một lần cho số tháng còn thiếu.
Sau khi đóng đủ, thân nhân có thể được xem xét giải quyết trợ cấp tuất hằng tháng nếu đáp ứng các điều kiện khác.
Nếu thân nhân không đóng cho số tháng còn thiếu thì được giải quyết hưởng trợ cấp tuất một lần theo quy định.
Những thân nhân nào được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng?
Không phải mọi thân nhân của người lao động đều mặc nhiên được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng. Khoản 2 Điều 86 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định từng nhóm và điều kiện cụ thể.
Đối với con, chế độ tuất hằng tháng được hưởng đến khi đủ 18 tuổi. Con bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên cũng thuộc trường hợp được xem xét hưởng theo quy định.
Quyền lợi còn áp dụng đối với con khi người mẹ đang mang thai mà người cha chết; hoặc trường hợp lao động nữ mang thai hộ đang mang thai mà người cha hoặc người mẹ nhờ mang thai hộ chết.
Đối với vợ hoặc chồng, người đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định hoặc chưa đủ tuổi nghỉ hưu nhưng bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên thuộc diện được hưởng nếu đáp ứng điều kiện.
Trong năm 2026, tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường là 61 tuổi 6 tháng đối với lao động nam và 57 tuổi đối với lao động nữ.
Cha đẻ, mẹ đẻ; cha đẻ, mẹ đẻ của vợ hoặc chồng và một số thành viên khác trong gia đình cũng có thể thuộc diện hưởng nếu đủ tuổi nghỉ hưu và người lao động đang có nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình.
Nếu những người này chưa đủ tuổi nghỉ hưu thì phải bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên và thuộc trường hợp người lao động có nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định.
Ai được nhận 1,771 triệu đồng/tháng?
Theo Điều 87 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức trợ cấp tuất hằng tháng đối với mỗi thân nhân bằng 50% mức tham chiếu.
Riêng trường hợp thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng, mức trợ cấp bằng 70% mức tham chiếu.
Theo khoản 13 Điều 141 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở.
Từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở là 2,53 triệu đồng/tháng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP.
Như vậy, đối với thân nhân thuộc trường hợp thông thường, mức trợ cấp tuất hằng tháng là: 50% x 2.530.000 đồng = 1.265.000 đồng/tháng.
Trường hợp thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng, mức hưởng là: 70% x 2.530.000 đồng = 1.771.000 đồng/tháng.
Việc xác định trường hợp “không có người trực tiếp nuôi dưỡng” được thực hiện theo quy định tại khoản 3 Điều 18 Thông tư 12/2025/TT-BNV, căn cứ vào hoàn cảnh cụ thể của con, vợ hoặc chồng, cha mẹ và những người có khả năng trực tiếp nuôi dưỡng họ.
Tối đa bao nhiêu người được hưởng trợ cấp tuất?
Một điểm người lao động và thân nhân cần lưu ý là số người được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng cũng có giới hạn.
Trường hợp một người chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết, số thân nhân được hưởng trợ cấp tuất hằng tháng tối đa là 4 người.
Nếu có từ 2 người chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết trở lên thì thân nhân được hưởng 2 lần mức trợ cấp tương ứng theo quy định.
Thời điểm hưởng trợ cấp tuất hằng tháng được tính từ ngày đầu tiên của tháng liền kề sau tháng người lao động chết hoặc bị Tòa án tuyên bố là đã chết.
Riêng trường hợp con được sinh sau thời điểm người cha chết; hoặc người cha là chồng của người mẹ nhờ mang thai hộ hay người mẹ nhờ mang thai hộ chết thì thời điểm hưởng trợ cấp tuất hằng tháng của người con được tính từ tháng được sinh ra.
Như vậy, mức trợ cấp tuất hằng tháng năm 2026 không giống nhau đối với mọi thân nhân. Ngoài điều kiện của người đã tham gia BHXH, mức hưởng còn phụ thuộc vào hoàn cảnh của từng thân nhân và việc họ có người trực tiếp nuôi dưỡng hay không.
