Tết Trung Thu vào ngày nào năm 2026?
Tết Trung Thu, còn được biết đến với những tên gọi như Tết Trăng Rằm hay Tết Đoàn Viên, là một dịp lễ truyền thống được người dân nhiều quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam, đặc biệt coi trọng.
Đây cũng là thời điểm mùa màng đã cơ bản hoàn tất, người dân tạm gác công việc đồng áng để cùng nhau đón trăng, tổ chức các hoạt động vui chơi và sum họp gia đình trong đêm Rằm tháng Tám.
Tết Trung Thu hằng năm sẽ diễn ra vào ngày 15/08 (Rằm tháng 8) Âm lịch. Trung Thu 2026 sẽ rơi vào thứ Sáu ngày 25/09/2026 Dương lịch.
Tết Trung thu có từ bao giờ?
Theo các nhà khảo cổ học, cảnh người dân vui lễ hội trăng rằm mùa thu đã xuất hiện trên trống đồng Ngọc Lũ có niên đại khoảng 2.500 năm trước. Văn bia chùa Đọi năm 1121 cho thấy từ đời nhà Lý, Tết Trung thu đã được chính thức tổ chức ở kinh thành Thăng Long với các hội đua thuyền, múa rối nước và rước đèn. Đến đời Lê - Trịnh, ngày lễ này được tổ chức cực kỳ xa hoa trong phủ Chúa.
Tết Trung thu của người Việt Nam có nguồn gốc từ nền văn minh nông nghiệp. Thời điểm này khí trời mát mẻ, nhà nông hoàn thành việc thu hoạch vụ mùa nên tổ chức vui chơi, ăn mừng và cầu nguyện cho mùa sau mưa gió thuận hoà, mùa màng bội thu.
Trong văn hóa dân gian Việt Nam, nguồn gốc Tết Trung thu thường được gắn với hình ảnh quen thuộc về chú Cuội và cây đa trên cung trăng. Chuyện kể rằng, Cuội vốn là một tiều phu, trong một lần vào rừng đốn củi đã phát hiện cây đa quý có khả năng cải tử hoàn sinh. Biết được công dụng kỳ diệu của cây, Cuội mang về trồng trong vườn và nhờ đó cứu sống được nhiều người.
Một lần Cuội đi vắng, vợ anh bị kẻ xấu sát hại. Khi trở về, Cuội dùng lá từ cây đa thần để cứu vợ sống lại. Tuy nhiên, sau khi được hồi sinh, người vợ trở nên đãng trí, thường xuyên quên trước quên sau.
Một hôm, bà quên lời chồng căn dặn, dùng nước bẩn tưới vào cây đa khiến cây bật gốc, từ từ bay lên trời. Cuội vừa về đến nhà, thấy vậy liền chạy tới níu lấy thân cây nhưng không thể giữ lại. Cuối cùng, Cuội bị cây đa kéo lên tận cung trăng.
Từ đó, mỗi khi trăng tròn, người ta thường nhìn lên mặt trăng và liên tưởng đến hình ảnh một cây đa cổ thụ cùng người ngồi dưới gốc. Đó chính là chú Cuội trong câu chuyện dân gian. Tết Trung thu vốn gắn liền với đêm trăng Rằm tháng Tám, với những hoạt động như phá cỗ, ngắm trăng, vì thế hình ảnh chú Cuội và cây đa dần trở nên thân thuộc, trở thành một phần không thể thiếu trong ký ức Trung thu của nhiều thế hệ người Việt.
Ở Trung Quốc, Tết Trung thu lại được lý giải qua nhiều truyền thuyết khác nhau, trong đó nổi tiếng nhất là câu chuyện về Hậu Nghệ và Hằng Nga. Theo truyền thuyết, Hậu Nghệ là một cung thủ tài giỏi, từng bắn hạ 9 trong số 10 mặt trời xuất hiện cùng lúc, cứu nhân gian khỏi cảnh nóng bức và hạn hán. Nhờ công lao ấy, ông được ban một viên thuốc trường sinh. Hằng Nga, vợ của Hậu Nghệ, sau đó uống viên thuốc và bay lên cung trăng.
Từ khi Hằng Nga rời xa, Hậu Nghệ luôn nhớ thương vợ và thường ngước nhìn mặt trăng. Đến ngày trăng tròn nhất trong năm, ông chuẩn bị lễ vật để tưởng nhớ nàng. Câu chuyện về tình cảm của hai người dần gắn với phong tục ngắm trăng, thắp đèn lồng và sum họp trong dịp Trung thu.
Tết Trung thu ở Trung Quốc cũng được dân gian liên hệ với một truyền thuyết khác về Đường Huyền Tông và Dương Quý Phi. Theo một cách kể, trong biến loạn An Lộc Sơn, Đường Huyền Tông buộc phải để Dương Quý Phi chết theo yêu cầu của quân lính. Sau đó, vì quá thương nhớ nàng, ông được các tiên nữ đưa lên cung trăng gặp lại người mình yêu vào một đêm trăng sáng. Khi trở về, nhà vua chọn ngày Rằm tháng Tám để tưởng nhớ ái phi.
Một dị bản khác kể rằng Đường Huyền Tông từng lên cung trăng du ngoạn và được chứng kiến cảnh tượng kỳ diệu nơi tiên giới. Sau khi trở về, ông muốn lưu giữ kỷ niệm ấy nên cho tổ chức lễ hội vào ngày Rằm tháng Tám với các hoạt động như uống rượu, thưởng trăng và vui chơi. Qua thời gian, những câu chuyện và phong tục này dần hòa quyện, góp phần tạo nên ý nghĩa đặc biệt của Tết Trung thu trong văn hóa Á Đông.
