Luật Dân số năm 2025 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, bổ sung chính sách tăng thời gian nghỉ thai sản đối với trường hợp sinh con thứ hai.
Theo hướng dẫn của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, lao động nữ được áp dụng thời gian nghỉ thai sản 7 tháng khi sinh con thứ hai và tại thời điểm sinh đang có một con đẻ còn sống. Người lao động đồng thời phải đáp ứng các điều kiện hưởng chế độ thai sản theo pháp luật về bảo hiểm xã hội.
Thời gian nghỉ 7 tháng bao gồm cả thời gian trước và sau khi sinh, trong đó thời gian nghỉ trước sinh không quá 2 tháng. Trường hợp sinh đôi trở lên, tính từ con thứ hai, cứ mỗi con người mẹ được nghỉ thêm một tháng.
Trước ngày 1/7/2026, thời gian nghỉ thai sản thông thường của lao động nữ sinh con là 6 tháng. Như vậy, chính sách mới giúp người sinh con thứ hai được nghỉ thêm một tháng và số tiền thai sản cũng được tính tương ứng với 7 tháng nghỉ.
Cách tính tiền thai sản khi sinh con thứ hai
Theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, mức trợ cấp thai sản một tháng bằng 100% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của 6 tháng gần nhất trước khi nghỉ hưởng chế độ.
Tiền thai sản khi sinh con thứ hai được tính như sau:
Tiền thai sản = Mức bình quân tiền lương đóng BHXH của 6 tháng gần nhất × 7 tháng
Trường hợp người lao động đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ 6 tháng, mức hưởng được tính dựa trên bình quân tiền lương của những tháng đã đóng bảo hiểm xã hội.
Ví dụ, lao động nữ có mức bình quân tiền lương đóng bảo hiểm xã hội trong 6 tháng trước khi nghỉ là 10 triệu đồng/tháng thì tiền thai sản trong 7 tháng được tính như sau: 10 triệu đồng × 7 tháng = 70 triệu đồng
Mức tiền tham khảo theo từng mức đóng bảo hiểm xã hội:
| Bình quân tiền lương đóng BHXH | Tiền thai sản trong 7 tháng |
|---|---|
| 6 triệu đồng/tháng | 42 triệu đồng |
| 8 triệu đồng/tháng | 56 triệu đồng |
| 10 triệu đồng/tháng | 70 triệu đồng |
| 12 triệu đồng/tháng | 84 triệu đồng |
| 15 triệu đồng/tháng | 105 triệu đồng |
| 20 triệu đồng/tháng | 140 triệu đồng |
Số tiền thực tế người lao động được hưởng phụ thuộc vào tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội, không nhất thiết là toàn bộ thu nhập thực nhận hằng tháng.
Được nhận thêm hơn 5 triệu đồng trợ cấp một lần
Ngoài tiền thai sản trong thời gian nghỉ, lao động nữ sinh con còn được nhận trợ cấp một lần cho mỗi con.
Mức trợ cấp một lần bằng 2 lần mức tham chiếu tại tháng sinh con. Hiện nay, mức tham chiếu được xác định bằng mức lương cơ sở.
Từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở là 2,53 triệu đồng/tháng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP.
Theo đó, mức trợ cấp một lần khi sinh con là:
2 × 2,53 triệu đồng = 5,06 triệu đồng/con
Khoản trợ cấp này được hưởng riêng, không trừ vào số tiền thai sản tính theo 7 tháng nghỉ.
Như vậy, nếu mức bình quân tiền lương đóng bảo hiểm xã hội là 10 triệu đồng/tháng, lao động nữ sinh con thứ hai có thể nhận:
- Tiền thai sản 7 tháng: 70 triệu đồng;
- Trợ cấp một lần khi sinh con: 5,06 triệu đồng.
Tổng hai khoản là 75,06 triệu đồng, chưa tính tiền nghỉ khám thai, dưỡng sức sau sinh hoặc các khoản hỗ trợ khác nếu đủ điều kiện.
Tiền dưỡng sức sau sinh là 759.000 đồng/ngày
Sau khi hết thời gian nghỉ thai sản, nếu sức khỏe chưa phục hồi, người lao động có thể được nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe.
Mức hưởng mỗi ngày bằng 30% mức tham chiếu. Với mức tham chiếu 2,53 triệu đồng, tiền dưỡng sức được tính như sau:
30% × 2,53 triệu đồng = 759.000 đồng/ngày
Thời gian nghỉ dưỡng sức tối đa từ 5 đến 10 ngày, tùy thuộc vào tình trạng sinh con và số con được sinh trong một lần.
Người lao động còn được hưởng tiền nghỉ khám thai
Trong thời gian mang thai, lao động nữ được nghỉ việc để đi khám thai và hưởng chế độ bảo hiểm xã hội tối đa 5 lần.
Thông thường, mỗi lần khám thai được nghỉ một ngày. Trường hợp người lao động ở xa cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc thai kỳ có bệnh lý, bất thường thì có thể được nghỉ 2 ngày cho mỗi lần khám.
Mức hưởng một ngày nghỉ khám thai được tính bằng mức trợ cấp thai sản một tháng chia cho 24 ngày.
Ví dụ, mức bình quân tiền lương đóng bảo hiểm xã hội là 12 triệu đồng/tháng thì số tiền hưởng cho một ngày nghỉ khám thai được tính:
12 triệu đồng ÷ 24 ngày = 500.000 đồng/ngày
Lưu ý về khoản hỗ trợ tối thiểu 2 triệu đồng
Nghị định 168/2026/NĐ-CP còn quy định một số chính sách hỗ trợ tài chính tối thiểu 2 triệu đồng đối với phụ nữ thuộc nhóm được hưởng chính sách dân số. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Tuy nhiên, khoản hỗ trợ không áp dụng đồng loạt cho tất cả lao động nữ sinh con thứ hai.
Chính sách hỗ trợ tối thiểu 2 triệu đồng đối với phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người được áp dụng từ ngày 1/7/2026. Đối với phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi hoặc sinh con tại tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế, chính sách này được áp dụng từ ngày 1/1/2027.
Do đó, khi tính tổng số tiền được nhận, người lao động cần phân biệt giữa chế độ thai sản từ quỹ bảo hiểm xã hội và khoản hỗ trợ riêng theo chính sách dân số.
Nhìn chung, từ ngày 1/7/2026, lao động nữ sinh con thứ hai đủ điều kiện có thể được hưởng tiền thai sản tương ứng với 7 tháng mức bình quân tiền lương đóng bảo hiểm xã hội, trợ cấp một lần 5,06 triệu đồng cho mỗi con và các khoản liên quan như tiền nghỉ khám thai, dưỡng sức sau sinh.
