Không ít người lao động lựa chọn tiếp tục làm việc và đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) ngay cả khi đã đủ số năm để hưởng mức lương hưu tối đa. Vậy trong trường hợp thời gian đóng BHXH vượt mức quy định, người lao động có được hưởng thêm quyền lợi hay không? Theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, ngoài lương hưu hằng tháng, người lao động còn có thể được nhận khoản trợ cấp một lần tương ứng với số năm đóng BHXH vượt mức.
Đóng BHXH vượt số năm hưởng lương hưu tối đa được nhận thêm trợ cấp
Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 quy định tỷ lệ hưởng lương hưu hằng tháng tối đa của người lao động là 75% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.
Để đạt tỷ lệ này, lao động nữ phải có 30 năm đóng BHXH, trong khi lao động nam phải có 35 năm đóng BHXH.
Sau khi đạt ngưỡng 75%, nếu người lao động tiếp tục tham gia BHXH thì tỷ lệ lương hưu sẽ không tăng thêm. Tuy nhiên, phần thời gian đóng vượt không bị mất đi mà được tính để chi trả trợ cấp một lần khi nghỉ hưu, giúp bảo đảm quyền lợi cho người tham gia BHXH lâu năm.
Mức trợ cấp một lần được tính như thế nào?
Khoản trợ cấp một lần phụ thuộc vào thời điểm người lao động đóng BHXH vượt số năm quy định.
Trường hợp đóng BHXH vượt trước khi đủ tuổi nghỉ hưu
Nếu người lao động đã đủ số năm để hưởng tỷ lệ lương hưu tối đa nhưng vẫn tiếp tục tham gia BHXH trong thời gian chưa đến tuổi nghỉ hưu, mỗi năm đóng vượt sẽ được hưởng 0,5 lần mức bình quân tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH khi giải quyết chế độ hưu trí.
Trường hợp đóng BHXH vượt sau khi đã đủ tuổi nghỉ hưu
Đối với người lao động đã đủ tuổi nghỉ hưu nhưng tiếp tục làm việc và đóng BHXH, quyền lợi sẽ cao hơn. Theo quy định, mỗi năm đóng vượt sau thời điểm đủ tuổi nghỉ hưu sẽ được hưởng 2 lần mức bình quân tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH.
Đây được xem là chính sách khuyến khích người lao động có đủ sức khỏe và điều kiện tiếp tục tham gia thị trường lao động, đồng thời góp phần tăng nguồn thu cho quỹ BHXH.
Tuổi nghỉ hưu năm 2026 là bao nhiêu?
Theo lộ trình điều chỉnh tuổi nghỉ hưu được quy định tại Bộ luật Lao động năm 2019, tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường tiếp tục tăng từ năm 2021 cho đến khi đạt 62 tuổi đối với nam vào năm 2028 và 60 tuổi đối với nữ vào năm 2035.
Căn cứ lộ trình này, từ năm 2026:
- Lao động nam nghỉ hưu ở 61 tuổi 6 tháng.
- Lao động nữ nghỉ hưu ở 57 tuổi.
Đây là độ tuổi áp dụng đối với người làm việc trong điều kiện lao động bình thường.
Đối với người làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm việc tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, pháp luật cho phép nghỉ hưu sớm nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.
Ngược lại, người lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao hoặc đảm nhiệm các vị trí đặc thù có thể được kéo dài thời gian làm việc theo thỏa thuận với người sử dụng lao động nhưng không vượt quá giới hạn mà pháp luật cho phép.
Nghỉ hưu đúng tuổi được hưởng lương hưu bao nhiêu?
Theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, tỷ lệ hưởng lương hưu hằng tháng được xác định dựa trên thời gian đóng BHXH của từng người lao động.
Đối với lao động nữ, khi có đủ 15 năm đóng BHXH sẽ được hưởng mức lương hưu bằng 45% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH. Sau đó, mỗi năm đóng thêm được cộng 2%, cho đến khi đạt mức tối đa 75%, tương ứng với 30 năm đóng BHXH.
Đối với lao động nam, mức hưởng 45% được áp dụng khi có đủ 20 năm đóng BHXH. Từ năm đóng thứ 21 trở đi, mỗi năm được cộng thêm 2%, tối đa đạt 75% khi có đủ 35 năm tham gia BHXH.
Ngoài ra, Luật BHXH năm 2024 cũng bổ sung quy định đối với lao động nam có thời gian đóng BHXH từ 15 năm đến dưới 20 năm. Theo đó, người lao động sẽ được hưởng mức lương hưu bằng 40% tương ứng với 15 năm đóng BHXH và mỗi năm đóng thêm được cộng 1%.
Đối với một số trường hợp có thời gian tham gia BHXH theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, việc tính tỷ lệ hưởng lương hưu sẽ được thực hiện theo các quy định riêng của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024.
Người lao động cần lưu ý gì?
Việc tiếp tục đóng BHXH sau khi đã đủ số năm hưởng mức lương hưu tối đa không làm tăng tỷ lệ lương hưu hằng tháng. Tuy nhiên, người lao động vẫn được bảo đảm quyền lợi thông qua khoản trợ cấp một lần đối với thời gian đóng vượt.
Do đó, trước khi quyết định nghỉ hưu hay tiếp tục làm việc, người lao động nên cân nhắc giữa điều kiện sức khỏe, nhu cầu tài chính và kế hoạch nghề nghiệp của bản thân để lựa chọn thời điểm nghỉ hưu phù hợp. Đồng thời, việc nắm rõ quy định của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 sẽ giúp người lao động bảo vệ tốt hơn quyền lợi của mình và chủ động trong quá trình tham gia BHXH lâu dài.
