Tác hại từ việc bật quạt, điều hòa phả thẳng vào mặt ngay sau khi đi nắng về
Những ngày nắng nóng gay gắt, cảm giác được ngồi trước quạt mạnh hoặc luồng khí lạnh từ điều hòa sau khi vừa từ ngoài trời trở về mang lại sự dễ chịu tức thì. Tuy nhiên, việc để gió lạnh thổi trực tiếp vào mặt và cơ thể khi thân nhiệt còn đang ở mức cao có thể khiến cơ thể gặp nhiều phản ứng bất lợi.
BS CKI. Âu Văn Khê, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM – Cơ sở 3 chia sẻ trên Đại biểu nhân dân: "Số ca liệt mặt tăng rõ rệt vào thời điểm chuyển mùa hoặc trong mùa nắng nóng cao điểm sử dụng quạt, điều hòa thường xuyên.
Đặc biệt, khi thời tiết chuyển lạnh, nhiều người chủ quan không để ý rằng một cơn gió lạnh bất ngờ cũng có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng – như bệnh liệt dây thần kinh VII ngoại biên, hay còn gọi là liệt mặt.
Đây không phải là vấn đề chỉ của người lớn tuổi hay người có bệnh nền; ngay cả người trẻ, khoẻ mạnh cũng có thể là nạn nhân nếu không chú ý bảo vệ cơ thể đúng cách trong mùa lạnh.
- Cơ thể dễ mất nước và điện giải hơn
Khi hoạt động dưới thời tiết nắng nóng, cơ thể tăng tiết mồ hôi để làm mát tự nhiên. Nếu ngay lập tức ngồi trước quạt hoặc điều hòa công suất lớn, mồ hôi sẽ bốc hơi nhanh hơn bình thường, kéo theo sự thất thoát nước và các chất điện giải.
Tình trạng này có thể khiến cơ thể xuất hiện các biểu hiện như khát nước, khô miệng, mệt mỏi, giảm tập trung, thậm chí cảm giác kiệt sức dù vừa nghỉ ngơi.
- Nguy cơ cảm lạnh do thay đổi nhiệt độ đột ngột
Sau thời gian dài tiếp xúc với môi trường nóng, nhiệt độ cơ thể thường cao hơn bình thường. Việc chuyển đột ngột sang môi trường lạnh có thể khiến mạch máu co lại nhanh chóng, làm cơ thể khó thích nghi.
Đây là nguyên nhân khiến nhiều người xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi, sổ mũi hoặc cảm lạnh sau khi ngồi trước quạt hoặc điều hòa trong thời gian dài.
- Hệ hô hấp dễ bị tổn thương
Luồng gió lạnh thổi trực tiếp vào mặt liên tục có thể làm khô niêm mạc mũi và họng. Khi lớp bảo vệ tự nhiên này suy yếu, vi khuẩn và virus có cơ hội xâm nhập dễ dàng hơn.
Người sử dụng quạt hoặc điều hòa không đúng cách có thể gặp các triệu chứng như đau họng, nghẹt mũi, hắt hơi, ho hoặc các bệnh lý đường hô hấp, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có sức đề kháng kém.
- Cẩn trọng với nguy cơ liệt dây thần kinh mặt ngoại biên
Một trong những vấn đề thường được các bác sĩ cảnh báo là liệt dây thần kinh số VII ngoại biên, hay còn gọi là liệt mặt ngoại vi.
Tình trạng này có thể xảy ra khi vùng mặt và đầu thường xuyên tiếp xúc với luồng gió lạnh trong thời gian dài. Người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện như méo miệng, khó nhắm mắt, lệch mặt hoặc giảm khả năng biểu cảm ở một bên khuôn mặt.
Dù không phải trường hợp nào ngồi quạt hay điều hòa cũng dẫn đến liệt mặt, nhưng việc duy trì thói quen làm mát quá mức, đặc biệt khi cơ thể đang nóng, có thể làm gia tăng nguy cơ ở những người nhạy cảm.
Làm thế nào để giải nhiệt an toàn sau khi đi nắng về?
-
Không bật quạt hoặc điều hòa ngay lập tức
Sau khi về nhà, nên nghỉ ngơi vài phút ở nơi thoáng mát, lau khô mồ hôi và uống nước trước khi sử dụng các thiết bị làm mát.
- Tránh để gió thổi trực tiếp vào mặt
Quạt và điều hòa nên được điều chỉnh để luồng khí lưu thông trong phòng thay vì tập trung vào một vị trí cố định trên cơ thể, đặc biệt là vùng mặt, cổ và ngực.
- Điều chỉnh nhiệt độ hợp lý
Không nên bật quạt ở tốc độ tối đa hoặc hạ nhiệt độ điều hòa quá thấp ngay từ đầu. Mức nhiệt vừa phải giúp cơ thể thích nghi tốt hơn và hạn chế tình trạng sốc nhiệt.
- Hạn chế sử dụng xuyên đêm
Việc để quạt hoặc điều hòa hoạt động liên tục suốt đêm có thể khiến cơ thể bị nhiễm lạnh, gây đau họng, khô mũi hoặc ảnh hưởng đến đường hô hấp. Nên sử dụng chế độ hẹn giờ hoặc duy trì mức nhiệt phù hợp khi ngủ.
- Vệ sinh thiết bị định kỳ
Quạt và điều hòa tích tụ bụi bẩn, vi khuẩn hoặc nấm mốc lâu ngày có thể trở thành nguồn phát tán các tác nhân gây bệnh. Vì vậy, việc vệ sinh định kỳ không chỉ giúp thiết bị hoạt động hiệu quả mà còn bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.
- Đừng để việc giải nhiệt phản tác dụng
Quạt và điều hòa là những thiết bị không thể thiếu trong mùa hè, nhưng sử dụng sai cách có thể khiến cơ thể chịu nhiều tác động tiêu cực. Thay vì làm mát đột ngột, hãy cho cơ thể thời gian thích nghi sau khi đi nắng về để vừa giải nhiệt hiệu quả, vừa bảo vệ sức khỏe lâu dài.
