Người dân, chủ đầu tư muốn được cấp giấy phép xây dựng trước khi khởi công phải chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, nộp cho cơ quan có thẩm quyền và thực hiện nghĩa vụ lệ phí, trừ trường hợp được miễn.
Hồ sơ xin giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ
Theo Điều 60 Nghị định 217/2026/NĐ-CP, hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ trước hết gồm đơn đề nghị cấp giấy phép xây dựng theo Phụ lục II và một trong các loại giấy tờ hợp pháp về đất đai quy định tại Điều 55 Nghị định này.
Trường hợp pháp luật về di sản văn hóa có yêu cầu, hồ sơ còn phải có văn bản ý kiến của cơ quan chuyên môn về văn hóa cấp tỉnh.
Đối với nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân, hồ sơ thiết kế gồm bộ bản vẽ thiết kế xây dựng, kết quả thực hiện thủ tục về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ nếu thuộc diện yêu cầu; cùng báo cáo kết quả thẩm tra thiết kế trong trường hợp pháp luật về xây dựng quy định.
Các bản vẽ cần thể hiện mặt bằng công trình trên lô đất và sơ đồ vị trí; mặt bằng các tầng, mặt đứng, mặt cắt chính; mặt bằng móng, mặt cắt móng và sơ đồ đấu nối hạ tầng kỹ thuật gồm cấp nước, thoát nước, cấp điện.
Nếu có công trình liền kề, hồ sơ phải có bản cam kết bảo đảm an toàn đối với công trình liền kề.
Với nhà ở riêng lẻ của tổ chức, hồ sơ cần bộ bản vẽ trong hồ sơ thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở, được phê duyệt theo quy định, kèm các tài liệu về phòng cháy, chữa cháy và thẩm tra thiết kế trong trường hợp có yêu cầu.
Hồ sơ xin phép xây dựng mới gồm những gì?
Theo Điều 57 Nghị định 217/2026/NĐ-CP, đối với công trình theo tuyến hoặc không theo tuyến, hồ sơ gồm đơn đề nghị cấp giấy phép xây dựng theo Mẫu số 01 Phụ lục II, cùng một trong các giấy tờ hợp pháp về đất đai.
Trong một số trường hợp có thể sử dụng văn bản chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền về vị trí, phương án tuyến hoặc quyết định thu hồi đất theo quy định của pháp luật đất đai.
Hồ sơ còn bao gồm các tài liệu liên quan đến dự án và thiết kế như quyết định phê duyệt dự án; báo cáo kết quả thẩm tra thiết kế nếu có; kết quả thực hiện thủ tục về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; kết quả thủ tục bảo vệ môi trường và văn bản của cơ quan chuyên môn về văn hóa cấp tỉnh nếu thuộc trường hợp phải thực hiện.
Bộ bản vẽ thiết kế phải thể hiện tổng mặt bằng dự án, vị trí công trình, các mặt bằng, mặt đứng, mặt cắt chủ yếu; móng và giải pháp kết cấu chính; đồng thời thể hiện phương án đấu nối với hệ thống hạ tầng kỹ thuật bên ngoài.
Công trình tôn giáo, tín ngưỡng có thêm yêu cầu riêng
Đối với công trình tôn giáo, ngoài hồ sơ như công trình xây dựng mới, cần có thêm văn bản chấp thuận về sự cần thiết xây dựng và quy mô công trình của cơ quan chuyên môn về tín ngưỡng, tôn giáo thuộc UBND cấp tỉnh.
Với công trình tín ngưỡng, hồ sơ còn có thể bao gồm văn bản ý kiến của cơ quan chuyên môn về văn hóa; hồ sơ thiết kế; thủ tục về phòng cháy, chữa cháy; bản cam kết an toàn đối với công trình liền kề và báo cáo thẩm tra thiết kế đối với công trình ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng.
Riêng công trình tượng đài, tranh hoành tráng cần thêm văn bản của cơ quan quản lý nhà nước về văn hóa có thẩm quyền. Công trình quảng cáo thực hiện theo quy định của pháp luật về quảng cáo.
Xin giấy phép xây dựng theo giai đoạn
Theo Điều 58 Nghị định 217/2026/NĐ-CP, hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng theo giai đoạn gồm đơn đề nghị theo Mẫu số 01; giấy tờ hợp pháp về đất đai hoặc văn bản chấp thuận về vị trí, phương án tuyến; quyết định thu hồi đất đối với phần đất thực hiện theo giai đoạn hoặc cả dự án.
Ngoài ra, chủ đầu tư phải chuẩn bị các tài liệu liên quan đến dự án và bộ bản vẽ thiết kế tương ứng với giai đoạn đề nghị cấp giấy phép xây dựng.
Hồ sơ cấp phép cho dự án, nhóm công trình
Theo Điều 59 Nghị định 217/2026/NĐ-CP, hồ sơ cấp giấy phép cho toàn bộ công trình thuộc dự án hoặc nhóm công trình thuộc dự án gồm đơn đề nghị cấp phép, giấy tờ hợp pháp về đất đai, các tài liệu liên quan đến dự án và bộ bản vẽ thiết kế của từng công trình hoặc toàn bộ dự án đã được phê duyệt.
Sửa chữa, cải tạo nhà cần chuẩn bị gì?
Theo Điều 61 Nghị định 217/2026/NĐ-CP, hồ sơ đối với trường hợp sửa chữa, cải tạo công trình gồm đơn đề nghị cấp phép; giấy tờ hợp pháp về đất đai; bản vẽ hiện trạng các bộ phận dự kiến sửa chữa, cải tạo và ảnh chụp hiện trạng.
Ảnh chụp hiện trạng công trình và công trình lân cận trước khi sửa chữa phải có kích thước tối thiểu 10 x 15 cm.
Ngoài ra, chủ đầu tư cần có hồ sơ thiết kế sửa chữa, cải tạo tương ứng với loại công trình.
Di dời công trình cần thêm phương án bảo đảm an toàn
Đối với trường hợp di dời công trình, hồ sơ cần giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất tại nơi công trình sẽ được di chuyển đến và giấy tờ hợp pháp về sở hữu công trình.
Cùng với đó là bản vẽ hoàn công nếu có hoặc bản vẽ thể hiện hiện trạng công trình; bản vẽ tổng mặt bằng tại địa điểm mới; bản vẽ móng; báo cáo khảo sát, đánh giá chất lượng hiện trạng và phương án di dời do tổ chức có chức năng thiết kế hoặc kiểm định thực hiện.
Phương án di dời phải làm rõ giải pháp thực hiện, phương tiện, thiết bị, nhân lực; biện pháp bảo đảm an toàn cho công trình, con người, máy móc, công trình lân cận; vệ sinh môi trường và tiến độ di dời.
Như vậy, người dân và chủ đầu tư cần xác định đúng trường hợp của mình để chuẩn bị hồ sơ phù hợp, đặc biệt là giấy tờ đất đai, hồ sơ thiết kế và các tài liệu chuyên ngành có liên quan.
