Đăng ký thường trú là thông tin quan trọng trong quản lý cư trú. Theo quy định hiện hành, có 9 trường hợp công dân có thể bị xóa đăng ký thường trú. Khi thuộc diện này, người dân cần thực hiện thủ tục đúng thời hạn để bảo đảm thông tin cư trú được cập nhật đầy đủ, chính xác.
9 trường hợp bị xóa đăng ký thường trú
Theo quy định của Luật Cư trú 2020, đăng ký thường trú của công dân có thể bị xóa khi thuộc một trong các trường hợp sau:
Thứ nhất, người đăng ký thường trú đã chết, hoặc có quyết định của Tòa án tuyên bố mất tích, tuyên bố đã chết theo quy định pháp luật.
Thứ hai, công dân ra nước ngoài để định cư. Khi thuộc trường hợp này, thông tin đăng ký thường trú tại Việt Nam sẽ được cơ quan đăng ký cư trú thực hiện thủ tục xóa theo quy định.
Thứ ba, đăng ký thường trú bị hủy bỏ theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền theo quy định tại Điều 35 Luật Cư trú.
Thứ tư, công dân vắng mặt liên tục tại nơi thường trú từ 12 tháng trở lên nhưng không đăng ký tạm trú tại nơi ở khác và cũng không thực hiện khai báo tạm vắng. Quy định này không áp dụng trong một số trường hợp như người xuất cảnh nhưng không nhằm mục đích định cư hoặc người đang chấp hành án phạt tù, biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc hoặc trường giáo dưỡng.
Thứ năm, người đã được cơ quan có thẩm quyền cho thôi quốc tịch Việt Nam, bị tước quốc tịch hoặc bị hủy quyết định cho nhập quốc tịch Việt Nam.
Thứ sáu, người đăng ký thường trú tại chỗ ở do thuê, mượn hoặc ở nhờ nhưng đã chấm dứt việc thuê, mượn, ở nhờ. Nếu sau 12 tháng kể từ thời điểm chấm dứt mà người này vẫn chưa đăng ký thường trú tại nơi ở mới thì có thể bị xóa đăng ký thường trú, trừ trường hợp thuộc diện được pháp luật quy định khác.
Thứ bảy, người có đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp nhưng quyền sở hữu nhà ở đã được chuyển sang người khác. Sau 12 tháng kể từ ngày chuyển quyền sở hữu, nếu chưa đăng ký thường trú tại nơi ở mới thì có thể bị xóa đăng ký thường trú. Trường hợp chủ sở hữu mới đồng ý tiếp tục cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ và cho giữ đăng ký thường trú thì được áp dụng theo quy định tương ứng.
Thứ tám, người chấm dứt việc thuê, mượn hoặc ở nhờ nhưng không được chủ nhà đồng ý cho tiếp tục giữ đăng ký thường trú tại địa chỉ cũ. Quy định này cũng áp dụng với người đã chuyển quyền sở hữu nhà ở cho người khác nhưng không được chủ sở hữu mới đồng ý tiếp tục giữ đăng ký thường trú.
Thứ chín, chỗ ở đã đăng ký thường trú bị phá dỡ hoặc bị tịch thu theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; hoặc trường hợp đăng ký thường trú tại phương tiện nhưng phương tiện đó đã bị xóa đăng ký theo quy định pháp luật.
Việc xóa đăng ký thường trú do cơ quan đăng ký cư trú có thẩm quyền thực hiện. Thông tin về lý do và thời điểm xóa phải được cập nhật vào Cơ sở dữ liệu về cư trú.
Thủ tục xóa đăng ký thường trú thực hiện thế nào?
Theo quy định tại Nghị định 58/2026/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Nghị định 154/2024/NĐ-CP, thủ tục xóa đăng ký thường trú được thực hiện theo từng trường hợp cụ thể.
Đối với trường hợp đã có quyết định hủy bỏ đăng ký thường trú, cơ quan đăng ký cư trú thực hiện việc xóa thông tin trong thời hạn 1 ngày kể từ khi nhận được quyết định của cấp có thẩm quyền hoặc ngay sau khi ra quyết định theo thẩm quyền.
Nếu cơ quan đăng ký cư trú tiếp nhận thông tin phản ánh về người thuộc diện bị xóa đăng ký thường trú trong các trường hợp luật định, việc kiểm tra, xác minh và cập nhật thông tin cũng được thực hiện theo thời hạn quy định.
Đối với các trường hợp như ra nước ngoài định cư, vắng mặt lâu dài, chấm dứt thuê, mượn, ở nhờ, chuyển quyền sở hữu nhà ở hoặc chỗ ở bị phá dỡ, người thuộc diện xóa đăng ký thường trú, đại diện hộ gia đình hoặc người đại diện theo pháp luật có trách nhiệm thực hiện thủ tục trong thời hạn 7 ngày kể từ khi phát sinh trường hợp thuộc diện xóa.
Hồ sơ gồm Tờ khai thay đổi thông tin cư trú và giấy tờ, tài liệu chứng minh thuộc trường hợp phải xóa đăng ký thường trú. Người dân có thể nộp hồ sơ trực tuyến thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng VNeID đến cơ quan đăng ký cư trú.
Sau khi tiếp nhận hồ sơ hợp lệ, cơ quan đăng ký cư trú thực hiện việc xóa đăng ký thường trú và cập nhật dữ liệu trong thời hạn 5 ngày làm việc.
Người dân cần làm gì để tránh vi phạm?
Khi thay đổi nơi ở, chuyển quyền sở hữu nhà, chấm dứt việc thuê hoặc ở nhờ, người dân cần chủ động kiểm tra tình trạng đăng ký cư trú và thực hiện thủ tục theo đúng thời hạn.
Đặc biệt, trường hợp vắng mặt lâu dài tại nơi thường trú cần chú ý quy định về đăng ký tạm trú hoặc khai báo tạm vắng để tránh phát sinh việc xóa đăng ký thường trú ngoài dự kiến.
Sau khi thực hiện thủ tục, người dân nên kiểm tra lại thông tin cư trú trên VNeID và lưu giữ giấy tờ, thông báo liên quan. Việc chủ động cập nhật dữ liệu không chỉ giúp bảo đảm quyền lợi của công dân mà còn hạn chế những rắc rối có thể phát sinh khi thực hiện các thủ tục hành chính sau này.
Nếu người thuộc diện phải xóa đăng ký thường trú hoặc đại diện hộ gia đình không thực hiện thủ tục theo quy định, cơ quan đăng ký cư trú có thể tiến hành kiểm tra, xác minh, lập biên bản và thực hiện xóa đăng ký thường trú theo thẩm quyền.
