Theo các chuyên gia dinh dưỡng, bổ sung protein là cần thiết để phát triển cơ bắp và duy trì sức khỏe. Tuy nhiên, tiêu thụ quá nhiều chất đạm trong thời gian dài có thể tạo áp lực lên thận, thậm chí dẫn đến những vấn đề sức khỏe đáng lo ngại.
Theo China Times, chuyên gia dinh dưỡng Hứa Quỳnh Nguyệt, Giám đốc Trung tâm Tư vấn Dinh dưỡng Thiên Tỷ tại Đài Loan (Trung Quốc), nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiểm soát lượng protein nạp vào cơ thể mỗi ngày, thay vì tập trung bổ sung càng nhiều càng tốt.
Bà chia sẻ trường hợp một nam sinh viên ngoài 20 tuổi có thói quen ăn uống theo chế độ tăng cơ. Nghe theo hướng dẫn của huấn luyện viên thể hình, người này sử dụng tới 8 quả trứng vào bữa sáng, đồng thời ăn nhiều ức gà trong cả bữa trưa và bữa tối nhằm cung cấp protein cho quá trình tập luyện.
Tuy nhiên, sau một thời gian duy trì chế độ ăn này, nam sinh bất ngờ xuất hiện các triệu chứng mệt mỏi, buồn nôn và nôn ói. Tình trạng trở nên nghiêm trọng đến mức phải nhập viện cấp cứu. Qua kiểm tra, bác sĩ phát hiện chức năng thận của bệnh nhân suy giảm cấp tính, chỉ số mức lọc cầu thận (eGFR) còn khoảng 50-60.
Theo đó, eGFR là chỉ số phản ánh khả năng lọc chất thải và lượng dịch dư thừa từ máu của thận trong một phút, được quy đổi theo diện tích bề mặt cơ thể 1,73 m². Ở người trưởng thành khỏe mạnh, chỉ số này thông thường từ 90 mL/phút/1,73 m² trở lên. Khi eGFR xuống mức 50-60, khả năng lọc của thận đã suy giảm đáng kể so với mức bình thường.
Theo chuyên gia Hứa Quỳnh Nguyệt, thói quen tiêu thụ lượng protein quá lớn trong thời gian dài có thể là một trong những yếu tố liên quan đến tình trạng suy giảm chức năng thận của nam sinh viên.
Ăn protein đúng lượng, không nên chỉ tập trung vào trứng và thịt
Đồng quan điểm về việc kiểm soát lượng đạm trong khẩu phần ăn, chuyên gia Đàm Đôn Từ thuộc Trung tâm Độc chất lâm sàng, Bệnh viện Tưởng niệm Trường Canh Lâm Khẩu, khuyến nghị mọi người cần lựa chọn thực phẩm đa dạng để bổ sung protein.
Theo bà, chất đạm đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động của cơ thể, đặc biệt trong việc duy trì và phát triển khối cơ. Tuy nhiên, bổ sung protein cần dựa trên nhu cầu thực tế của mỗi người. Việc ăn quá ít có thể khiến cơ thể thiếu hụt dưỡng chất, trong khi tiêu thụ quá nhiều lại không mang đến lợi ích tương ứng.
Chuyên gia Đàm Đôn Từ cũng lưu ý người châu Á nên kiểm soát lượng trứng tiêu thụ, không nên ăn quá 3 quả mỗi ngày. Để minh họa cho cách phân bổ protein, bà chia sẻ chế độ ăn của bản thân. Với cân nặng 50 kg, bà tính toán nhu cầu protein hằng ngày theo công thức 1,2 g/kg thể trọng, tương đương khoảng 60 g protein.
Thay vì tập trung vào một loại thực phẩm, bà chia lượng đạm này thành nhiều nguồn khác nhau trong ngày:
- Bữa sáng: Một cốc sữa đậu nành dung tích 400 ml, cung cấp khoảng 13 g protein, kết hợp với hai quả trứng, tương đương khoảng 12 g protein.
- Bữa tối: Một chiếc đùi gà hoặc một miếng bụng cá đối, cung cấp khoảng 40 g protein.
- Bữa phụ: Bổ sung thêm một lượng nhỏ các loại hạt và sữa chua để tăng cường protein.
Trước xu hướng nhiều người lựa chọn ăn trứng luộc với số lượng lớn mỗi ngày để tăng cơ, chuyên gia khuyến cáo không nên phụ thuộc vào một nguồn đạm duy nhất. Thay vào đó, cần luân phiên sử dụng các thực phẩm giàu protein như đậu, cá, trứng và thịt để khẩu phần ăn cân đối hơn.
Ngoài ra, một nghiên cứu của Đại học Bắc Kinh được đề cập trong bài viết cũng đưa ra khuyến nghị người châu Á nên giới hạn lượng trứng ở mức tối đa 3 quả mỗi ngày.
Các chuyên gia nhấn mạnh, nhu cầu protein không giống nhau ở tất cả mọi người mà còn phụ thuộc vào cân nặng, tuổi tác, mức độ vận động và tình trạng sức khỏe. Do đó, người tập luyện thể thao cần xây dựng chế độ ăn phù hợp, tránh chạy theo mục tiêu tăng cơ bằng cách nạp quá nhiều chất đạm. Đặc biệt, người có bệnh lý về thận nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi áp dụng chế độ ăn giàu protein.
