Thông tư 63/2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ quy định nhiều nhóm sản phẩm công nghệ số, thiết bị điện tử đã qua sử dụng không được phép nhập khẩu vào Việt Nam từ ngày 1/1/2027. Đáng chú ý, quy định này vẫn áp dụng với hàng hóa đã sửa chữa, tân trang, khôi phục chất lượng như sản phẩm mới, trong khi thiết bị phục vụ công nghiệp bán dẫn có cơ chế riêng.
Từ đầu năm 2027, hoạt động nhập khẩu nhiều mặt hàng điện tử, công nghệ thông tin và viễn thông đã qua sử dụng sẽ chịu những hạn chế mới. Theo Thông tư 63/2026 vừa được Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành, danh mục hàng hóa không được phép nhập khẩu được xác định cụ thể theo mã số HS, bao gồm nhiều thiết bị quen thuộc như điện thoại di động, máy tính, máy ảnh và các loại linh kiện điện tử.
Danh mục này bao quát nhiều nhóm sản phẩm thuộc lĩnh vực công nghệ số, điện tử và viễn thông. Việc xác định hàng hóa có thuộc diện cấm hay không phải căn cứ vào mã HS tương ứng được quy định trong phụ lục ban hành kèm theo thông tư.
Cụ thể, nhóm máy tính, thiết bị xử lý dữ liệu tự động cùng các bộ phận, chức năng liên quan thuộc các nhóm mã HS 8470 và 8471 nằm trong diện không được nhập khẩu nếu đã qua sử dụng.
Với lĩnh vực viễn thông, các sản phẩm thuộc nhóm mã HS 8517 cũng nằm trong phạm vi điều chỉnh. Nhóm này bao gồm điện thoại thông minh, điện thoại di động và thiết bị truyền, nhận dữ liệu, hình ảnh, âm thanh thông qua mạng có dây hoặc không dây.
Ngoài ra, danh mục còn đề cập đến nhiều thiết bị điện tử khác như micro, loa, tai nghe, bộ khuếch đại âm thanh, máy ảnh kỹ thuật số, máy quay phim, camera truyền hình, thiết bị thu phát sóng vô tuyến, radar, thiết bị định vị, điều khiển từ xa, màn hình, máy chiếu và thiết bị thu hình.
Như vậy, phạm vi hàng hóa bị kiểm soát không chỉ dừng ở điện thoại hay máy tính mà còn bao gồm nhiều sản phẩm điện tử được sử dụng phổ biến trong đời sống và hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Hàng điện tử đã sửa chữa, tân trang vẫn thuộc diện cấm nhập khẩu
Một nội dung đáng chú ý trong Thông tư 63/2026 là quy định không chỉ áp dụng đối với thiết bị đã qua sử dụng còn nguyên trạng mà còn mở rộng đến các bộ phận, phụ kiện, cụm linh kiện và linh kiện điện tử của những sản phẩm thuộc danh mục.
Đặc biệt, việc sửa chữa hoặc tân trang không giúp hàng hóa được loại khỏi diện cấm. Những sản phẩm đã được thay thế linh kiện, phục hồi chức năng, cải thiện chất lượng và hình thức để đạt trạng thái tương đương hàng mới vẫn phải tuân thủ quy định nếu thuộc mã HS bị cấm.
Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào tình trạng bên ngoài hoặc khả năng vận hành của thiết bị để xác định hàng hóa có được phép nhập khẩu hay không. Nguồn gốc, tình trạng sử dụng và mã HS của sản phẩm mới là những căn cứ cần được xem xét theo quy định.
Xác định hàng hóa bị cấm nhập khẩu dựa trên mã HS
Theo thông tư, phạm vi áp dụng được xác định căn cứ vào cấp độ mã HS được liệt kê trong danh mục. Tùy cách thể hiện mã số, phạm vi hàng hóa chịu sự điều chỉnh cũng có sự khác biệt.
Cụ thể, nếu danh mục quy định mã HS ở cấp 4 chữ số, toàn bộ các mã chi tiết 8 chữ số thuộc nhóm đó đều nằm trong phạm vi áp dụng. Trường hợp thông tư liệt kê mã ở cấp phân nhóm 6 chữ số, các mã HS 8 chữ số tương ứng cũng phải tuân thủ.
Trong khi đó, nếu danh mục xác định cụ thể mã HS gồm 8 chữ số thì chỉ những mặt hàng thuộc mã hàng hóa này mới chịu sự điều chỉnh tương ứng.
Do đó, các đơn vị có hoạt động nhập khẩu cần kiểm tra kỹ mã HS của từng sản phẩm thay vì chỉ căn cứ vào tên gọi thương mại hoặc mô tả hàng hóa. Việc đối chiếu chính xác sẽ giúp hạn chế nguy cơ nhập khẩu nhầm mặt hàng thuộc danh mục cấm.
Thiết bị phục vụ công nghiệp bán dẫn được áp dụng quy định riêng
Dù siết chặt hoạt động nhập khẩu sản phẩm công nghệ đã qua sử dụng, Thông tư 63/2026 vẫn đưa ra cơ chế riêng đối với một số loại máy móc, dây chuyền công nghệ và thiết bị phục vụ ngành công nghiệp bán dẫn.
Theo đó, máy móc, thiết bị, công cụ đã qua sử dụng có thể được xem xét nhập khẩu để phục vụ trực tiếp các dự án đầu tư sản xuất, đóng gói và kiểm thử vi mạch bán dẫn. Các thiết bị phục vụ hoạt động đào tạo, nghiên cứu, phát triển sản phẩm và dịch vụ công nghệ số cũng thuộc nhóm được xem xét theo quy định.
Tuy nhiên, đây không phải là ngoại lệ áp dụng tự động cho tất cả thiết bị công nghệ cũ. Hoạt động nhập khẩu vẫn phải đáp ứng những điều kiện pháp lý liên quan, đồng thời bảo đảm phù hợp với mục đích sử dụng và phạm vi được cho phép.
Vì vậy, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bán dẫn hoặc các cơ sở nghiên cứu, đào tạo cần rà soát kỹ điều kiện áp dụng trước khi thực hiện thủ tục nhập khẩu máy móc, thiết bị đã qua sử dụng.
Thiết bị được cấp phép nhập khẩu trước năm 2027 có bị ảnh hưởng?
Đối với những sản phẩm đã được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận nhập khẩu trước ngày 1/1/2027, việc thực hiện nhập khẩu vẫn được tiếp tục theo nội dung và thời hạn ghi trong văn bản cho phép.
Quy định này giúp xử lý các trường hợp đã được cấp phép trước thời điểm thông tư có hiệu lực, tránh làm gián đoạn những hoạt động nhập khẩu đang được triển khai theo văn bản chấp thuận hợp lệ.
Từ ngày 1/1/2027, cá nhân và doanh nghiệp có nhu cầu nhập khẩu thiết bị điện tử, công nghệ thông tin đã qua sử dụng cần đặc biệt lưu ý danh mục hàng hóa ban hành kèm Thông tư 63/2026.
Việc kiểm tra mã HS, tình trạng sử dụng của sản phẩm và các điều kiện nhập khẩu liên quan là bước cần thiết trước khi ký kết hợp đồng hoặc thực hiện thủ tục thông quan, nhất là với những mặt hàng đã qua sửa chữa, nâng cấp hoặc tân trang.
