Nhà thiết kế người Đức Simon Weckert mới đây đã ra mắt bộ trang phục mang tên "Ngụy trang kỹ thuật số" (Digital Camouflage). Nhìn thoáng qua, sản phẩm trông như một chiếc áo sơ mi Hawaii mùa hè với các họa tiết trừu tượng, phối màu rối mắt và có phần "xấu xí". Tuy nhiên, đây không phải là một sản phẩm thời trang thông thường. Mọi đường nét trên chiếc áo đều được tính toán tỉ mỉ để ngăn chặn các camera giám sát CCTV tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) nhận diện người mặc là một con người.
"Các hệ thống AI được tạo thành từ nhiều lớp và chưa bao giờ thực sự hiểu bản chất con người là gì – chúng chỉ nhận biết hình dáng con người dựa trên thống kê từ hàng triệu dữ liệu huấn luyện", Simon Weckert giải thích.
Theo ông, ở các lớp xử lý đầu tiên, AI chỉ phân tích đường nét, độ tương phản và sắc độ. Càng vào sâu trong mạng lưới thần kinh nhân tạo, máy tính mới bắt đầu ghép nối các bộ phận như hình bóng đầu, vai hay tỷ lệ các chi so với thân. Đối với camera AI, một "con người" thực chất chỉ là một tập hợp các số liệu thống kê hình ảnh - đó chính là điểm yếu mà chiếc áo này khai thác.
Trớ trêu thay, để tạo ra một họa tiết ngụy trang hoàn hảo trước máy móc, Weckert lại phải nhờ đến sự hỗ trợ của chính trí tuệ nhân tạo thông qua phương pháp "vòng lặp đối kháng" (adversarial loop). Quá trình này diễn ra bằng cách thuật toán liên tục tạo ra các mẫu họa tiết ứng viên, đưa qua hệ thống phát hiện để đo lường độ tin cậy (khả năng AI nhận diện ra người), sau đó tinh chỉnh và lặp lại cho đến khi độ tin cậy sụp đổ hoàn toàn - tức hệ thống không còn tìm thấy con người trong khung hình.
Chia sẻ với tạp chí thiết kế Dezeen, Weckert cho biết: "Những điểm mù của máy tính không hề trực quan đối với con người. Bạn không thể thiết kế ngụy trang cho máy móc dựa trên mắt nhìn của chúng ta. Tác phẩm mang một vẻ đối lập thú vị: Chính loại AI theo dõi con người đã dạy cho chiếc áo sơ mi này cách tự ẩn mình."
Về mặt thị giác của con người, họa tiết thôi miên và sặc sỡ của chiếc áo Digital Camouflage khiến người mặc vô cùng nổi bật giữa đám đông. Tuy nhiên, đối với các hệ thống camera AI được Weckert thử nghiệm, người mặc chiếc áo này hoàn toàn "vô hình" - hệ thống bỏ qua họ và không ghi nhận bất kỳ dấu hiệu nào của một cơ thể người.
