Từ 01/8/2026, cho thôi làm Trưởng khu phố, ấp, thôn, khu dân cư theo Quyết định 49 trong trường hợp nào và thực hiện cụ thể ra sao?
Theo Thư viện Pháp luật, Điều 13 Quy chế ban hành kèm theo Quyết định 49/2026/QĐ-UBND, cho thôi làm Trưởng khu phố, ấp, thôn, khu dân cư được quyết định tại cuộc họp của cộng đồng dân cư đối với các trường hợp
(1) Người xin thôi làm Trưởng khu phố, ấp, thôn, khu dân cư vì lý do sức khỏe, do hoàn cảnh gia đình hoặc vì lý do khác theo nguyện vọng cá nhân có đơn gửi Ủy ban nhân dân cấp xã nêu rõ lý do xin thôi;
(2) Trưởng Ban công tác Mặt trận ở khu phố, ấp, thôn, khu dân cư đề nghị Ủy ban nhân dân cấp xã xem xét cho thôi trong trường hợp Trưởng khu phố, ấp, thôn, khu dân cư không còn được Nhân dân tín nhiệm, không hoàn thành nhiệm vụ, vi phạm quyền làm chủ của Nhân dân, tham nhũng, lãng phí, không phục tùng sự chỉ đạo điều hành của Ủy ban nhân dân cấp xã, các quy định của cấp trên, vi phạm pháp luật nhưng chưa đến mức độ bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc khi có ít nhất 50% đại diện hộ gia đình trong khu phố, ấp, thôn, khu dân cư kiến nghị.
*Trình tự thực hiện như sau:
Bước 1. Làm đơn xin thôi
Trưởng khu phố, ấp, thôn, khu dân cư có nguyện vọng xin thôi phải làm đơn nêu rõ lý do và gửi UBND cấp xã.
Bước 2. Triệu tập hội nghị
Việc cho thôi được thực hiện tại hội nghị của khu phố, ấp, thôn, khu dân cư. Trưởng Ban công tác Mặt trận chủ trì hội nghị. Nếu Trưởng khu phố, ấp, thôn, khu dân cư đồng thời là Trưởng Ban công tác Mặt trận thì UBND cấp xã triệu tập, chủ trì sau khi thống nhất với Ủy ban MTTQ Việt Nam cùng cấp.
Bước 3. Bảo đảm điều kiện tiến hành hội nghị
Hội nghị được tiến hành khi có trên 50% đại diện hộ gia đình trong khu phố, ấp, thôn, khu dân cư tham dự.
Bước 4. Nêu lý do xin thôi
Trưởng Ban công tác Mặt trận nêu lý do, yêu cầu của hội nghị. Người xin thôi trình bày lý do xin thôi; nếu vắng mặt thì người chủ trì đọc đơn xin thôi.
Bước 5. Hội nghị thảo luận, đánh giá
Các đại diện hộ gia đình thảo luận, đánh giá quá trình hoạt động của Trưởng khu phố, ấp, thôn, khu dân cư.
Bước 6. Biểu quyết việc cho thôi
Hội nghị biểu quyết bằng hình thức giơ tay. Nếu có trên 50% đại diện hộ gia đình tham dự đồng ý, Trưởng Ban công tác Mặt trận báo cáo UBND cấp xã xem xét, cho thôi.
Bước 7. UBND cấp xã ra quyết định
Trong 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận kết quả biểu quyết, UBND cấp xã ra quyết định công nhận kết quả cho thôi; Đồng thời quyết định cử Trưởng khu phố, ấp, thôn, khu dân cư lâm thời. Nếu không công nhận kết quả thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Bước 8. Bầu Trưởng khu phố, ấp, thôn, khu dân cư mới
Việc bầu Trưởng khu phố, ấp, thôn, khu dân cư mới phải được thực hiện trong 60 ngày kể từ ngày UBND cấp xã ra quyết định công nhận kết quả cho thôi. Quy trình bầu thực hiện theo Điều 11 và Điều 12 của Quy chế.
Nhiệm kỳ của Trưởng khu phố, ấp, thôn, khu dân cư bao nhiêu năm?
Khoản 1 Điều 4 Nghị định 185/2026/NĐ-CP quy định rõ trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố chính là những người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.
Về thời gian giữ chức vụ, khoản 3 Điều 4 của Nghị định này thì nhiệm kỳ của Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố là 5 năm.
Mốc thời gian 5 năm này được đánh giá là một chu kỳ hợp lý, vừa đủ để một người hoạt động không chuyên trách thấu hiểu sâu sát địa bàn, vừa đủ dài để họ triển khai các kế hoạch, phương pháp vận động quần chúng nhằm xây dựng đời sống văn hóa, kinh tế tại địa phương.
Trường hợp ngoại lệ: Có được rút ngắn hoặc kéo dài nhiệm kỳ không?
Mặc dù nhiệm kỳ chuẩn của trưởng thôn và tổ trưởng tổ dân phố được quy định là 5 năm, pháp luật vẫn thiết kế cơ chế linh hoạt để ứng phó với các tình huống phát sinh trong thực tế.
Cũng tại khoản 3 Điều 4 Nghị định 185/2026/NĐ-CP, trong các trường hợp nhằm bảo đảm sự thống nhất với thời điểm tổ chức lại thôn, tổ dân phố, hoặc do các tình huống bất khả kháng (như thiên tai, dịch bệnh) khiến không thể tổ chức bầu cử đúng thời hạn, nhiệm kỳ này có thể bị thay đổi.
Theo đó, Ủy ban nhân dân cấp xã có thẩm quyền quyết định việc rút ngắn hoặc kéo dài nhiệm kỳ của trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố, nhưng thời gian kéo dài hoặc rút ngắn không được quá 6 tháng.
Trong trường hợp đặc biệt cần rút ngắn hoặc kéo dài quá 6 tháng, Ủy ban nhân dân cấp xã bắt buộc phải báo cáo lên Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để xem xét và quyết định.
