Chính phủ đã ban hành Nghị định số 398/2026/NĐ-CP ngày 29/10/2026, quy định chi tiết Nghị quyết 43/2026/QH16 về giảm thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp.
Nghị định có hiệu lực từ ngày 29/10/2026 và được áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027.
Đáng chú ý, chính sách giảm 30% thuế thu nhập cá nhân được áp dụng đối với một số cá nhân, hộ kinh doanh có doanh thu không quá 10 tỷ đồng mỗi năm.
Những ai được giảm 30% thuế thu nhập cá nhân?
Theo Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP, cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh và doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng thuộc diện được giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp từ hoạt động kinh doanh trong năm 2026 và 2027.
Đối tượng áp dụng bao gồm cá nhân trực tiếp sản xuất, kinh doanh; cá nhân đăng ký thành lập hộ kinh doanh và người được các thành viên hộ gia đình ủy quyền làm đại diện hộ kinh doanh.
Số thuế được giảm được tính trên số thuế thu nhập cá nhân phải nộp phát sinh từ toàn bộ thu nhập của hoạt động sản xuất, kinh doanh, không phân biệt phương pháp tính thuế.
Điều này đồng nghĩa chính sách giảm thuế không chỉ áp dụng cho một phương pháp kê khai nhất định, mà căn cứ vào điều kiện doanh thu và nghĩa vụ thuế của cá nhân kinh doanh.
Tuy nhiên, cần lưu ý, mức giảm 30% được tính trên số thuế thu nhập cá nhân phải nộp, không phải giảm 30% doanh thu hoặc thu nhập của người kinh doanh.
Doanh thu năm để xác định điều kiện hưởng chính sách được thực hiện theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP.
Hộ kinh doanh tự kê khai thuế cần làm gì?
Theo điểm a khoản 4 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP, cá nhân kinh doanh dự kiến doanh thu trong năm 2026 hoặc 2027 không quá 10 tỷ đồng được kê khai giảm thuế theo Mẫu số 01 ban hành kèm theo Nghị định.
Mẫu kê khai này được nộp cùng hồ sơ khai thuế tương ứng, gồm hồ sơ khai thuế theo quý, 6 tháng đầu năm, 6 tháng cuối năm hoặc hồ sơ khai thuế năm.
Như vậy, hộ kinh doanh thuộc diện được giảm thuế không phải thực hiện một thủ tục xin giảm thuế riêng mà kê khai số thuế được giảm theo mẫu và nộp kèm hồ sơ khai thuế theo quy định.
Người kinh doanh cần theo dõi doanh thu dự kiến và doanh thu thực tế để bảo đảm đáp ứng điều kiện hưởng chính sách.
Trường hợp có tổ chức khai thay, nộp thay thuế
Đối với trường hợp tổ chức hoặc cá nhân thực hiện khấu trừ, khai thay, nộp thay thuế thu nhập cá nhân cho cá nhân kinh doanh, việc giảm thuế được thực hiện theo quy định riêng.
Theo đó, căn cứ doanh thu thuộc phạm vi khấu trừ, khai thay, nộp thay, nếu đáp ứng điều kiện không quá 10 tỷ đồng, tổ chức hoặc cá nhân thực hiện giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải khấu trừ, khai thay, nộp thay.
Việc kê khai được thực hiện theo Mẫu số 02 tại Phụ lục ban hành kèm Nghị định 398/2026/NĐ-CP.
Mẫu này được nộp cùng tờ khai thuế thu nhập cá nhân của tổ chức, cá nhân thực hiện khấu trừ, khai thay, nộp thay theo tháng, quý hoặc từng lần phát sinh.
Doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng phải hoàn trả số thuế đã giảm
Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định là quy định xử lý trường hợp cá nhân kinh doanh có doanh thu thực tế cao hơn mức dự kiến ban đầu.
Cụ thể, nếu cá nhân đã kê khai giảm thuế do dự kiến doanh thu không quá 10 tỷ đồng, nhưng tổng doanh thu thực tế của toàn bộ hoạt động kinh doanh trong năm vượt mức này, người nộp thuế sẽ không còn đủ điều kiện hưởng chính sách.
Khi đó, cá nhân phải xác định lại số thuế thu nhập cá nhân phải nộp, đồng thời nộp bổ sung số thuế đã được giảm trước đó.
Việc điều chỉnh được thực hiện theo Mẫu số 03, nộp cùng hồ sơ khai thuế của kỳ phát sinh doanh thu lũy kế từ đầu năm vượt 10 tỷ đồng.
Đáng chú ý, số thuế phải nộp bổ sung do xác định lại điều kiện giảm thuế trong trường hợp này không bị tính tiền chậm nộp đến thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ phát sinh doanh thu vượt ngưỡng theo quy định.
Đã kê khai thuế nhưng chưa kê khai giảm 30% thì xử lý thế nào?
Theo điểm d khoản 4 Điều 2 Nghị định 398/2026/NĐ-CP, cá nhân kinh doanh đã kê khai thuế thu nhập cá nhân nhưng chưa kê khai số thuế được giảm vẫn có thể được hưởng chính sách nếu đáp ứng đủ điều kiện.
Người nộp thuế được khai điều chỉnh, bổ sung hồ sơ đã nộp hoặc xác định số thuế được giảm khi quyết toán thuế năm theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
Đối với cá nhân kinh doanh nộp thuế theo thuế suất trên doanh thu, nếu sau khi xác định lại số thuế được giảm mà phát sinh khoản thuế nộp thừa, số tiền này có thể được bù trừ, hoàn trả hoặc hoàn trả kết hợp bù trừ vào cuối năm theo quy định.
Ngoài ra, trường hợp khai bổ sung hoặc qua thanh tra, kiểm tra làm tăng số thuế phải nộp, phần thuế tăng thêm vẫn được giảm 30% nếu cá nhân tiếp tục đáp ứng các điều kiện của Nghị định.
Ngược lại, nếu việc điều chỉnh làm giảm số thuế phải nộp, số thuế được giảm cũng phải điều chỉnh tương ứng.
Ba mẫu kê khai người kinh doanh cần lưu ý
Theo Nghị định 398/2026/NĐ-CP, có ba mẫu được sử dụng trong quá trình kê khai chính sách giảm thuế thu nhập cá nhân.
Trong đó, Mẫu số 01 dành cho cá nhân, hộ kinh doanh tự kê khai giảm thuế; Mẫu số 02 áp dụng với tổ chức, cá nhân thực hiện khấu trừ, khai thay, nộp thay thuế; còn Mẫu số 03 được sử dụng khi cá nhân kinh doanh phải điều chỉnh do doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng.
Để tránh sai sót, người nộp thuế cần theo dõi tổng doanh thu của toàn bộ hoạt động kinh doanh trong năm, không chỉ căn cứ vào doanh thu của từng địa điểm hoặc ngành nghề riêng lẻ.
Đồng thời, cần lựa chọn đúng mẫu kê khai và thời điểm nộp hồ sơ theo phương pháp, kỳ khai thuế đang áp dụng.
Chính sách giảm 30% thuế thu nhập cá nhân trong hai năm 2026 và 2027 được kỳ vọng góp phần giảm nghĩa vụ thuế cho các cá nhân, hộ kinh doanh đáp ứng điều kiện, đồng thời tạo thêm nguồn lực để duy trì và phát triển hoạt động sản xuất, kinh doanh.
