Gần đây, một video trên nền tảng mạng xã hội Trung Quốc thu hút hơn 1,16 triệu lượt like, khiến nhiều người phải nghẹn ngào xúc động. Không ai ngờ rằng, cách giáo dục hiện đại lại có thể ấm áp và bao dung đến vậy, trái ngược hoàn toàn với sự nghiêm khắc khô cứng mà nhiều phụ huynh thế hệ trước từng áp dụng.
Video ghi lại khoảnh khắc một bé gái tiểu học khoảng 7 tuổi đang ngồi ăn sáng với bố tại một quán ăn nhỏ ven đường. Cô bé vừa ăn vừa cười rất vui, nhưng cũng mắc vài lỗi nhỏ quen thuộc của trẻ con, như ăn bánh bao canh làm văng nước súp lên chiếc áo trắng.
Nếu là kiểu phụ huynh "nóng như lửa", có lẽ lúc này đã bắt đầu bài ca trách mắng: "Sao con vụng về thế?", "Mặc áo trắng mà còn làm bẩn!", "Lát về bố/mẹ lại phải đi giặt!"... - những lời mà ai cũng thuộc làu.
Nhưng người bố trong video chỉ nhẹ nhàng đưa khăn giấy cho con, không nói một lời nặng nề. Dù đã khá muộn và có vẻ sắp vào học, anh vẫn không hối thúc con. Trong phần mô tả video được anh đăng tải sau đó, anh còn viết caption đầy hài hước: "Muộn thì muộn, hai bố con mình cứ phải ăn no trước đã".
Bữa sáng ấy kết thúc bằng tiếng cười. Bé gái đeo cặp, hớn hở lên đường.
VnExpress cho biết, trang nuôi dạy con Parents chỉ ra 5 lý do người lớn không nên la mắng trẻ.
"Quát mắng là cách giải tỏa sự tức giận nhưng đó không phải cách hiệu quả để thay đổi hành vi", tiến sĩ Laura Markham, nhà tâm lý học lâm sàng kiêm tác giả cuốn Peaceful Parent, Happy Kids: How to Stop Yelling and Start Connecting, cho hay. Khi một đứa trẻ sợ hãi, chúng sẽ chuyển sang chế độ chống trả hoặc bỏ chạy và các vùng trung tâm học tập của não bộ sẽ đóng lại.
Phản ứng chống trả hay bỏ chạy xảy ra khi con người trải qua việc gì đó khiến bộ não hiểu rằng đó là sự hăm dọa. Chẳng hạn, trẻ không thể học khi bạn lớn tiếng do lúc này bộ não nói với chúng rằng người đang quát là mối đe dọa.
"Việc giao tiếp, truyền đạt bình tĩnh và nhẹ nhàng giúp trẻ cảm thấy an toàn, làm chúng tiếp nhận tốt hơn bài học mà bạn đang dạy", tiến sĩ Markham nói.
"Điểm chung kết nối mọi người với nhau là muốn cảm thấy có giá trị", tiến sĩ Shrand giải thích. Với hầu hết mọi người, cảm giác được ai đó trân trọng là cách chúng ta đo lòng tự trọng và quyết tâm. Khi bị quát mắng, chúng ta nhìn thấy bản thân không xứng đáng và nghi ngờ khả năng của mình.
"Quát mắng là một trong những cách nhanh nhất làm cho ai đó thấy không có giá trị", Shrand cho hay.
Đồng ý với quan điểm trên, tiến sĩ Markham phân tích: "Khi giận dữ và bắt đầu la mắng, chúng ta đang xem bản thân như một cái búa và mọi người xung quanh giống như cái đinh". Trong trường hợp này, trẻ bị xem như kẻ thù và không giống người mà chúng yêu quý.
"Quát mắng phá vỡ sự kết nối của bạn với trẻ và đặt mối quan hệ này vào tình trạng báo động", tiến sĩ Markham cảnh báo. Lúc này trẻ sẽ cảm thấy bạn không cùng phe với chúng, không muốn tương tác khi cảm thấy sự thách thức, phòng thủ từ bạn. Chúng sẽ không cởi mở để thay đổi, tiếp thu và kết nối sâu hơn.
"Trong 40 năm làm nghề tư vấn tâm lý, tôi gặp hàng nghìn trẻ và chưa từng ai nói với tôi rằng cảm thấy gần gũi với bố mẹ sau khi bị mắng", nhà tâm lý học lâm sàng Bernstein chia sẻ.
