Lương tối thiểu vùng dự kiến tăng từ năm 2027, những khoản nào sẽ tăng theo?

Bộ Nội vụ đang chủ trì xây dựng dự thảo Nghị định quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động. Văn bản hiện chưa được thông qua và dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Lương tối thiểu vùng cao nhất dự kiến lên 5,7 triệu đồng/tháng

Theo dự thảo, mức lương tối thiểu tháng tại 4 vùng đều được đề xuất điều chỉnh tăng so với năm 2026.

Mức lương tối thiểu giờ cũng được đề xuất tăng lên 27.400 đồng/giờ tại vùng I; 24.400 đồng/giờ tại vùng II; 21.400 đồng/giờ tại vùng III và 19.400 đồng/giờ tại vùng IV.

Mức lương tối thiểu tháng là mức thấp nhất làm cơ sở để người sử dụng lao động và người lao động thỏa thuận, trả lương đối với công việc thực hiện trong điều kiện lao động bình thường. Người lao động phải làm đủ thời giờ làm việc và hoàn thành công việc hoặc định mức đã thỏa thuận.

Đối với người lao động hưởng lương theo tuần, ngày, sản phẩm hoặc khoán, mức lương sau khi quy đổi theo tháng hoặc theo giờ cũng không được thấp hơn mức tối thiểu tương ứng.

Không phải mọi người lao động đều tự động được tăng lương

Theo khoản 2 Điều 90 Bộ luật Lao động năm 2019, mức lương theo công việc hoặc chức danh không được thấp hơn mức lương tối thiểu. Vì vậy, khi mức lương tối thiểu vùng mới được áp dụng, doanh nghiệp phải rà soát và điều chỉnh tiền lương cho những người đang nhận thấp hơn mức quy định mới.

Tuy nhiên, việc tăng lương tối thiểu vùng không đồng nghĩa tất cả người lao động đều đương nhiên được tăng lương. Những người đang nhận mức lương cao hơn mức tối thiểu mới chỉ được điều chỉnh nếu hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể, quy chế trả lương hoặc thỏa thuận với doanh nghiệp có quy định liên quan.

Dự thảo cũng yêu cầu người sử dụng lao động rà soát hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể và các quy chế nội bộ để điều chỉnh cho phù hợp. Doanh nghiệp không được lợi dụng việc tăng lương tối thiểu để cắt giảm tiền làm thêm giờ, tiền làm việc ban đêm, chế độ bồi dưỡng bằng hiện vật hoặc các quyền lợi hợp pháp khác của người lao động.

Những thỏa thuận đang có lợi hơn cho người lao động về tiền lương đối với người đã qua đào tạo nghề hoặc làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm về nguyên tắc vẫn phải tiếp tục được thực hiện, trừ khi các bên có thỏa thuận khác.

Doanh nghiệp có thể tăng chi phí bảo hiểm và công đoàn

Lương tối thiểu vùng tăng có thể kéo theo chi phí đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp của doanh nghiệp tăng. Tuy nhiên, tác động này chỉ phát sinh khi doanh nghiệp phải nâng mức lương theo công việc hoặc chức danh và khoản tăng được tính vào tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm.

Theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội đối với người lao động hưởng lương do doanh nghiệp quyết định gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung được trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương.

Kinh phí công đoàn của doanh nghiệp cũng có thể tăng nếu quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc tăng. Theo Luật Công đoàn năm 2024, mức đóng kinh phí công đoàn bằng 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động.

Ngoài ra, doanh nghiệp có thể phải tăng mức lương ngừng việc tối thiểu trong một số trường hợp và mức lương thấp nhất trả cho người lao động khi tạm thời điều chuyển họ sang làm công việc khác so với hợp đồng.

Người lao động có thể được tăng nhiều quyền lợi

Nhóm được hưởng lợi trực tiếp nhất là người lao động đang nhận lương bằng hoặc thấp hơn mức tối thiểu mới. Doanh nghiệp phải điều chỉnh để mức lương theo công việc hoặc chức danh không thấp hơn mức áp dụng tại địa bàn hoạt động.

Mức lương ngừng việc tối thiểu cũng có thể tăng trong những trường hợp pháp luật quy định phải trả ít nhất bằng lương tối thiểu vùng. Khi người lao động tạm thời chuyển sang công việc khác, tiền lương của công việc mới phải bằng ít nhất 85% tiền lương cũ, đồng thời không được thấp hơn mức lương tối thiểu.

Việc tăng lương tối thiểu còn làm tăng ngưỡng xác định thiệt hại về tài sản do người lao động gây ra. Theo Điều 129 Bộ luật Lao động, nếu người lao động gây thiệt hại không nghiêm trọng do sơ suất với giá trị không quá 10 tháng lương tối thiểu vùng, mức bồi thường tối đa là 3 tháng tiền lương. Khi lương tối thiểu tăng, ngưỡng giá trị thiệt hại này cũng tăng tương ứng.

Mức đóng và quyền lợi bảo hiểm xã hội của một số người lao động cũng có thể tăng nếu tiền lương làm căn cứ đóng được điều chỉnh. Mức hưởng cụ thể còn phụ thuộc vào thời gian đóng, mức tiền lương đã đóng và công thức tính của từng chế độ.

Trần trợ cấp thất nghiệp có thể tăng

Theo Luật Việc làm năm 2025, mức trợ cấp thất nghiệp hằng tháng tối đa không vượt quá 5 lần mức lương tối thiểu tháng theo vùng. Vì vậy, nếu đề xuất được thông qua, trần trợ cấp thất nghiệp tại vùng I có thể tăng lên 28,5 triệu đồng/tháng; vùng II là 25,4 triệu đồng; vùng III là 22,25 triệu đồng và vùng IV là 20,2 triệu đồng.

Trần tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm thất nghiệp, hiện được xác định tối đa bằng 20 lần mức lương tối thiểu tháng theo vùng, cũng sẽ tăng tương ứng. Tuy nhiên, lương tối thiểu vùng tăng không đồng nghĩa mọi người lao động đều phải tăng mức đóng bảo hiểm thất nghiệp; mức đóng thực tế phụ thuộc tiền lương làm căn cứ đóng của từng người.

Do nội dung trên mới nằm trong dự thảo, mức tăng, thời điểm áp dụng và danh mục địa bàn thuộc từng vùng lương vẫn có thể được điều chỉnh trước khi Chính phủ ban hành Nghị định chính thức.