Theo Nghị định 159/2025/NĐ-CP và Luật Bảo hiểm xã hội 2024, chính sách BHXH tự nguyện tiếp tục tạo điều kiện cho những người không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc có cơ hội tích lũy thời gian đóng để hưởng lương hưu và các quyền lợi liên quan.
Những ai được hỗ trợ tới 50% tiền đóng BHXH tự nguyện?
Theo Điều 5 Nghị định 159/2025/NĐ-CP, người tham gia BHXH tự nguyện được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng theo tỷ lệ phần trăm trên mức đóng BHXH tự nguyện hằng tháng tính theo mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn.
Cụ thể, mức hỗ trợ như sau:
- 50% đối với người tham gia thuộc hộ nghèo; người đang sinh sống tại xã đảo, đặc khu theo quy định;
- 40% đối với người tham gia thuộc hộ cận nghèo;
- 30% đối với người tham gia là người dân tộc thiểu số;
- 20% đối với những người tham gia khác.
Đáng chú ý, trường hợp một người đồng thời thuộc nhiều nhóm được hưởng các mức hỗ trợ khác nhau thì được áp dụng mức hỗ trợ cao nhất.
Bên cạnh nguồn hỗ trợ của Nhà nước, Chính phủ cũng khuyến khích cơ quan, tổ chức và cá nhân hỗ trợ thêm tiền đóng BHXH cho người tham gia BHXH tự nguyện.
Thời gian được Nhà nước hỗ trợ phụ thuộc vào thời gian tham gia thực tế của mỗi người nhưng không quá 10 năm, tương ứng 120 tháng.
Mức đóng BHXH tự nguyện thấp nhất năm 2026 là bao nhiêu?
Mức đóng BHXH tự nguyện hằng tháng bằng 22% mức thu nhập làm căn cứ đóng do người tham gia lựa chọn trong giới hạn pháp luật quy định.
Đối với mức đóng thấp nhất, căn cứ mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn hiện là 1,5 triệu đồng/tháng, số tiền đóng tối thiểu trước khi được Nhà nước hỗ trợ được xác định như sau: 22% × 1.500.000 đồng = 330.000 đồng/tháng.
Như vậy, người lựa chọn mức thu nhập thấp nhất để tham gia BHXH tự nguyện phải đóng 330.000 đồng/tháng trước khi trừ khoản hỗ trợ của Nhà nước.
Số tiền thực tế người tham gia phải tự đóng sẽ thấp hơn tùy thuộc nhóm đối tượng được hỗ trợ 20%, 30%, 40% hay 50%.
Mức đóng tối đa hơn 11,1 triệu đồng/tháng
Mức đóng BHXH tự nguyện tối đa được xác định trên cơ sở 20 lần mức tham chiếu.
Trong thời gian chưa bãi bỏ mức lương cơ sở, mức tham chiếu được xác định bằng mức lương cơ sở.
Theo nội dung bạn cung cấp, từ ngày 1/7/2026 mức lương cơ sở là 2,53 triệu đồng/tháng. Theo đó, mức đóng BHXH tự nguyện tối đa được tính: 22% × 20 × 2.530.000 đồng = 11.132.000 đồng/tháng.
Như vậy, mức đóng BHXH tự nguyện năm 2026 dao động từ 330.000 đồng/tháng đến 11,132 triệu đồng/tháng trước khi tính các khoản hỗ trợ theo quy định.
Có thể chọn đóng hằng tháng hoặc một lần cho nhiều năm
Theo khoản 2 Điều 36 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người tham gia BHXH tự nguyện được lựa chọn nhiều phương thức đóng phù hợp với điều kiện tài chính của bản thân.
Cụ thể gồm:
- Đóng hằng tháng;
- Đóng 3 tháng một lần;
- Đóng 6 tháng một lần;
- Đóng 12 tháng một lần;
- Đóng một lần cho nhiều năm về sau với số tiền thấp hơn tổng số tiền đóng theo mức thông thường;
- Đóng một lần cho thời gian còn thiếu để đủ điều kiện hưởng lương hưu với số tiền đóng cao hơn mức thông thường theo quy định.
Việc có nhiều phương thức đóng giúp người lao động tự do, người kinh doanh nhỏ lẻ hoặc những người có thu nhập không ổn định chủ động hơn trong việc duy trì quá trình tham gia BHXH.
Ai được tham gia BHXH tự nguyện?
Căn cứ khoản 4 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, một trong những nhóm được tham gia BHXH tự nguyện là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên, không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc và không phải người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hoặc trợ cấp hằng tháng.
Ngoài ra, người đang tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc cũng thuộc diện có thể tham gia BHXH tự nguyện, trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận đóng BHXH bắt buộc trong thời gian tạm hoãn.
Trong đó có thể bao gồm người làm việc theo hợp đồng lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc nhưng đang trong thời gian tạm hoãn hợp đồng và cán bộ, công chức, viên chức trong trường hợp tương ứng theo quy định.
Với chính sách hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cùng nhiều phương thức đóng linh hoạt, BHXH tự nguyện là một lựa chọn để người lao động không thuộc diện đóng BHXH bắt buộc tiếp tục tích lũy thời gian tham gia, hướng tới điều kiện hưởng lương hưu khi về già.
