Người đã nghỉ việc và nhận chế độ tinh giản biên chế có được trở lại công tác hay không, và nếu quay lại thì có phải hoàn trả khoản trợ cấp đã nhận? Quy định tại Nghị định 154/2025/NĐ-CP đang được nhiều cán bộ, công chức, viên chức và người hoạt động không chuyên trách quan tâm.
Sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, một số người thuộc diện tinh giản biên chế đã nghỉ việc và được giải quyết chế độ, chính sách theo quy định. Tuy nhiên, trong quá trình kiện toàn nhân sự tại địa phương, không ít trường hợp có nhu cầu hoặc được xem xét bố trí trở lại làm việc.
Vấn đề đặt ra là khoản trợ cấp đã nhận trước đó có phải hoàn trả hay không.
60 tháng là khoảng thời gian cần đặc biệt lưu ý
Theo khoản 6 Điều 3 Nghị định 154/2025/NĐ-CP, pháp luật đặt ra quy định cụ thể đối với người thuộc diện tinh giản biên chế nhưng sau đó quay trở lại làm việc.
Theo đó, nếu người đã thực hiện tinh giản biên chế được bầu cử hoặc tuyển dụng lại vào cơ quan, tổ chức, đơn vị hưởng lương từ ngân sách nhà nước, hoặc được bố trí làm người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố trong thời gian 60 tháng kể từ ngày thực hiện tinh giản biên chế, người này phải hoàn trả số tiền trợ cấp đã nhận cho cơ quan, tổ chức, đơn vị đã chi trả khoản trợ cấp.
Như vậy, không phải cứ sau khi nhận trợ cấp tinh giản mà quay lại làm việc là mặc nhiên phải trả lại tiền. Điều quan trọng nằm ở thời điểm quay lại công tác, hình thức trở lại làm việc và nguồn chi trả tiền lương của vị trí được bố trí.
Quy định về mốc 60 tháng nhằm tránh tình trạng một người đã nhận khoản hỗ trợ từ chính sách tinh giản biên chế nhưng sau đó nhanh chóng trở lại làm việc tại những vị trí thuộc khu vực hưởng lương từ ngân sách nhà nước.
Trở lại làm việc sau tinh giản không phải trường hợp nào cũng phải trả tiền
Một điểm đáng chú ý được Bộ Nội vụ làm rõ là phạm vi áp dụng của quy định hoàn trả trợ cấp.
Cụ thể, đối với người hoạt động không chuyên trách cấp xã sau khi đã được giải quyết chế độ theo Nghị định 154/2025/NĐ-CP, nếu tiếp tục tham gia lực lượng dân quân tự vệ thường trực hoặc ký hợp đồng lao động theo Nghị định 111/2022/NĐ-CP thì không thuộc trường hợp phải hoàn trả khoản trợ cấp theo quy định nêu trên.
Cổng Thông tin điện tử Chính phủ dẫn hướng dẫn của Bộ Nội vụ cho biết, trong trường hợp người đã nghỉ theo chính sách tinh giản tiếp tục tham gia lực lượng dân quân tự vệ thường trực, hoặc ký hợp đồng lao động theo Nghị định 111/2022/NĐ-CP, thì không phải hoàn trả tiền trợ cấp đã nhận nếu không rơi vào các trường hợp được quy định tại khoản 6 Điều 3 Nghị định 154/2025/NĐ-CP.
Điều này cho thấy cần xem xét đúng bản chất của công việc mới, thay vì chỉ căn cứ vào việc người lao động có quay lại làm việc hay không.
Nếu được bầu cử, tuyển dụng lại vào đơn vị hưởng lương ngân sách thì sao?
Đây là trường hợp cần đặc biệt lưu ý.
Trong vòng 60 tháng kể từ ngày thực hiện tinh giản, nếu người đã nhận trợ cấp được bầu cử hoặc tuyển dụng lại vào cơ quan, tổ chức, đơn vị hưởng lương từ ngân sách nhà nước, quy định hiện hành yêu cầu phải hoàn trả khoản trợ cấp đã nhận.
Tương tự, nếu được bố trí trở thành người hoạt động không chuyên trách tại thôn hoặc tổ dân phố trong thời gian này, người đã hưởng chính sách tinh giản cũng thuộc trường hợp phải hoàn trả trợ cấp.
Khoản tiền phải hoàn trả là số tiền trợ cấp đã nhận, và được hoàn trả cho chính cơ quan, tổ chức, đơn vị đã thực hiện việc chi trả trợ cấp trước đó.
Do vậy, người đã nghỉ theo diện tinh giản nhưng đang có kế hoạch tham gia tuyển dụng, bầu cử hoặc nhận nhiệm vụ mới cần xác định rõ tính chất của vị trí trước khi thực hiện.
Đơn vị sự nghiệp tự chủ tài chính có phải hoàn trả?
Một tình huống khác cũng được nhiều người quan tâm là sau khi nhận trợ cấp tinh giản, người lao động được tuyển dụng vào đơn vị sự nghiệp công lập nhưng tiền lương của vị trí mới không lấy từ ngân sách nhà nước.
Cổng Thông tin điện tử Chính phủ từng đăng trường hợp một người đã nghỉ và nhận trợ cấp theo chính sách sắp xếp bộ máy tại Nghị định 178/2024/NĐ-CP. Người này sau đó làm việc theo hợp đồng tại bệnh viện là đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ tài chính và đặt câu hỏi về khả năng phải hoàn trả trợ cấp nếu trúng tuyển viên chức, trong khi tiền lương được chi từ nguồn thu sự nghiệp thay vì ngân sách nhà nước.
Đối với những trường hợp liên quan đến Nghị định 178/2024/NĐ-CP, cần phân biệt với quy định tại Nghị định 154/2025/NĐ-CP. Nghị định 178/2024/NĐ-CP và Nghị định 67/2025/NĐ-CP không quy định rằng người đã hưởng chế độ, chính sách thì đương nhiên bị cấm tuyển dụng hoặc ký hợp đồng lao động tại cơ quan, tổ chức, đơn vị khác.
Bộ Nội vụ cũng từng khẳng định việc tuyển dụng hoặc ký hợp đồng đối với các trường hợp này được thực hiện theo thẩm quyền và quy định pháp luật có liên quan.
Vì vậy, không nên áp dụng máy móc quy định “60 tháng phải hoàn trả” cho tất cả những người từng nhận chính sách hỗ trợ khi nghỉ việc. Cần xác định người đó nghỉ theo nghị định nào, thuộc đối tượng nào và được bố trí lại vào vị trí nào.
Người đã nhận trợ cấp cần làm gì nếu được bố trí trở lại?
Trong thực tế, việc xác định một trường hợp có phải hoàn trả trợ cấp hay không có thể phụ thuộc vào hồ sơ, quyết định nghỉ việc, thời điểm thực hiện tinh giản và quyết định tuyển dụng hoặc bố trí công tác mới.
Bộ Nội vụ cho biết Nghị định 154/2025/NĐ-CP đã phân cấp trách nhiệm cho người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị và chính quyền địa phương trong quá trình xác định đối tượng, phê duyệt và giải quyết chính sách.
Do đó, người đã hưởng chế độ tinh giản khi được đề nghị bố trí hoặc tuyển dụng trở lại nên cung cấp đầy đủ hồ sơ cho cơ quan có thẩm quyền để được xác định chính xác nghĩa vụ của mình.
Những trường hợp cần nhớ
Có thể khái quát quy định về hoàn trả trợ cấp sau tinh giản như sau:
- Được bầu cử hoặc tuyển dụng lại vào cơ quan, tổ chức, đơn vị hưởng lương từ ngân sách nhà nước trong vòng 60 tháng: thuộc trường hợp phải hoàn trả trợ cấp.
- Được bố trí làm người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố trong vòng 60 tháng: thuộc trường hợp phải hoàn trả.
- Một số trường hợp tiếp tục làm việc theo hợp đồng lao động hoặc tham gia lực lượng dân quân tự vệ thường trực: không mặc nhiên phải hoàn trả, nếu không thuộc các trường hợp được quy định tại khoản 6 Điều 3 Nghị định 154/2025/NĐ-CP.
- Người nghỉ theo chính sách của Nghị định 178/2024/NĐ-CP: cần đối chiếu đúng quy định của nghị định này và các văn bản sửa đổi, bổ sung, không nên tự động áp dụng quy định hoàn trả của Nghị định 154/2025/NĐ-CP.
Như vậy, mốc 60 tháng là yếu tố quan trọng nhưng không phải căn cứ duy nhất để xác định nghĩa vụ hoàn trả tiền trợ cấp. Người đã nhận chế độ tinh giản cần xem xét đồng thời thời điểm quay lại, hình thức tuyển dụng hoặc bố trí, loại cơ quan, đơn vị và nguồn kinh phí trả lương.
Trong trường hợp cụ thể, người dân nên liên hệ cơ quan nội vụ hoặc cơ quan có thẩm quyền tại địa phương để được kiểm tra hồ sơ và hướng dẫn theo đúng quy định hiện hành.
