Ở tuổi 33, chị Ly vừa vượt cạn thành công đón bé thứ ba chào đời với mốc cân nặng ấn tượng 5,3 kg. Mối duyên với những em bé "bụ bẫm" đã có từ trước khi hai con đầu của chị lúc mới sinh cũng đều đạt mốc trên 4 kg.
Trong quá trình mang thai, chị Ly được chẩn đoán thai to từ tuần thai thứ 35. Theo theo dõi của bác sĩ, thai nhi tăng khoảng 500g mỗi tuần. Đến tuần 38, kết quả siêu âm ước tính thai nhi nặng khoảng 5.000 g.
Đứng trước nguy cơ từ việc thai phát triển quá lớn cùng tình trạng đái tháo đường thai kỳ, đội ngũ y bác sĩ đã quyết định tiến hành mổ lấy thai nhằm bảo vệ tối đa sức khỏe cho hai mẹ con.
Theo các chuyên gia sản khoa, trẻ đủ tháng thường có cân nặng từ 2,8-3,5 kg. Những trẻ nặng trên 4kg được xếp vào nhóm thai to, còn trên 4,5 kg là thai rất to. Trường hợp thai nhi từ 5kg trở lên rất hiếm gặp, chỉ chiếm khoảng 0,1% tổng số ca sinh.
Chia sẻ trên chuyên trang của báo Sức khỏe & Đời sống, BS Tô Thị Hồng Nhung (Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội) nhận định việc em bé của chị Ly sở hữu cân nặng vượt trội xuất phát từ chứng đái tháo đường thai kỳ kết hợp với tiền sử nhiều lần sinh con to.
Theo bác sĩ, khi mẹ mắc đái tháo đường thai kỳ, lượng đường trong máu tăng cao sẽ truyền qua nhau thai đến thai nhi. Điều này kích thích tuyến tụy của thai nhi sản xuất nhiều insulin hơn bình thường. Insulin dư thừa hoạt động như một hormone tăng trưởng, khiến thai nhi tích tụ nhiều mỡ và phát triển quá mức.
Kích thước em bé quá lớn đòi hỏi kíp phẫu thuật phải mở đường mổ rộng hơn bình thường mới có thể đưa bé ra ngoài an toàn. Thao tác này phức tạp hơn nhiều, kéo theo rủi ro sang chấn cho em bé cũngnhư nguy cơ chảy máu, băng huyết ở người mẹ.
Tuy nhiên, ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi. Bé chào đời khỏe mạnh, hai mẹ con được theo dõi hậu phẫu và xuất viện sau 4 ngày.
Điểm đáng chú ý là suốt cả thai kỳ, chị Ly chỉ tăng vỏn vẹn khoảng 8 kg - chưa bằng một nửa so với hai lần mang thai trước đó. Sản phụ chia sẻ chị hoàn toàn không áp dụng chế độ ăn uống tẩm bổ quá đà.
Theo bác sĩ, cân nặng của thai nhi không chỉ phụ thuộc vào mức tăng cân của mẹ mà còn liên quan đến nhiều yếu tố khác như đái tháo đường thai kỳ, béo phì, rối loạn chức năng nhau thai hoặc tiền sử sinh con to.
Trẻ sở hữu thể trạng quá lớn khi sinh đối mặt với rủi ro sang chấn ngạt, sinh non, suy hô hấp cùng tình trạng hạ đường huyết ngay sau sinh. Về phía người mẹ, thai quá to dễ dẫn đến cuộc chuyển dạ kéo dài, gây tổn thương đường sinh dục, băng huyết sau sinh hay nhiễm trùng thời kỳ hậu sản.
BS Tô Thị Hồng Nhung khuyến cáo phụ nữ mang thai cần duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý, kiểm soát lượng tinh bột, đường và chất béo, tăng cường rau xanh, trái cây, đồng thời khám thai định kỳ để được theo dõi sát sự phát triển của thai nhi.
Để kịp thời phát hiện đái tháo đường thai kỳ và can thiệp hiệu quả, việc thực hiện nghiệm pháp dung nạp glucose ở mốc tuần thai 24-28 là vô cùng cần thiết.
Đối với những thai nhi có trọng lượng dự kiến trên 3,5 kg, sản phụ cần được theo dõi chặt chẽ cân nặng, vòng bụng, lượng nước ối và chỉ số Doppler động mạch rốn. Sau tuần thai thứ 37, bác sĩ sẽ đánh giá khung chậu, cân nặng của mẹ và cân nặng thai nhi để xây dựng kế hoạch sinh phù hợp, giảm nguy cơ biến chứng.
Trao đổi với Báo Sức khỏe & Đời sống, BS.CKI Nguyễn Văn Toản (Phó trưởng khoa Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh) cho hay chỉ số cân nặng lúc chào đời có thể chịu tác động một phần từ di truyền, song không quyết định việc trẻ chắc chắn sẽ béo phì hay phát triển lệch lạc sau này.
"Dinh dưỡng, lối sống và môi trường nuôi dưỡng mới là những yếu tố quyết định đến sự phát triển lâu dài của trẻ", bác sĩ Toản cho biết.
Giới chuyên môn đưa ra lời khuyên đối với các bé sinh ra có cân nặng lớn nên được duy trì bú mẹ hoàn toàn trong suốt 6 tháng đầu, đồng thời cần theo dõi sát sao biểu đồ phát triển và rèn luyện thói quen vận động sớm. Khi bé lớn hơn, gia đình cần chủ động hạn chế đồ ngọt, các loại nước có đường cùng thực phẩm chế biến sẵn nhằm ngăn ngừa nguy cơ thừa cân, béo phì.
